Thương mại Việt Nam – Nhật Bản hướng tới mốc 60 tỷ USD

Việt Nam xuất siêu 3,42 tỷ USD, tăng 110,4% so với cùng kỳ. Dệt may, điện tử, máy móc và thủy sản tiếp tục đóng góp lớn vào kim ngạch xuất khẩu, tạo dư địa để hai nước hướng tới mục tiêu nâng quy mô thương mại song phương lên 60 tỷ USD.

Xuất khẩu tăng trưởng, hàng công nghiệp chiếm tỷ trọng lớn

Năm 2025, thương mại Việt Nam – Nhật Bản lần đầu vượt mốc 50 tỷ USD, đạt 51,45 tỷ USD, tăng 11,3% so với năm 2024. Kết quả này phản ánh sự mở rộng trong trao đổi hàng hóa giữa hai nền kinh tế, đồng thời tạo nền tảng cho tăng trưởng thương mại trong năm 2026.

Trong 10 tháng đầu năm 2026, kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang Nhật Bản đạt 26,23 tỷ USD, tăng 18,8% so với cùng kỳ năm trước. Nhập khẩu từ thị trường này đạt 22,81 tỷ USD, tăng 11,6%. Nhờ tốc độ tăng xuất khẩu cao hơn nhập khẩu, Việt Nam ghi nhận mức xuất siêu 3,42 tỷ USD, tăng 110,4%.

Cơ cấu hàng hóa xuất khẩu sang Nhật Bản tập trung vào công nghiệp chế biến, chế tạo, điện tử, dệt may và nông thủy sản. Trong đó, dệt may tiếp tục dẫn đầu với kim ngạch gần 3,2 tỷ USD trong 10 tháng đầu năm 2026. Năm 2025, nhóm hàng này đạt 4,595 tỷ USD.

Ở nhóm phương tiện vận tải và phụ tùng, kim ngạch xuất khẩu đạt 2,56 tỷ USD trong 9 tháng đầu năm 2026, so với 3,287 tỷ USD của cả năm 2025. Máy ảnh, máy quay phim và linh kiện đạt gần 2,4 tỷ USD; điện thoại và linh kiện đạt hơn 2 tỷ USD; máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện đạt 1,96 tỷ USD.

Máy móc, thiết bị, dụng cụ và phụ tùng khác cũng là nhóm hàng có quy mô xuất khẩu đáng kể. Năm 2025, kim ngạch đạt 2,679 tỷ USD; riêng 5 tháng đầu năm 2026 đạt 1,2 tỷ USD, tăng 16% so với cùng kỳ.

Đáng chú ý, nhiều mặt hàng công nghiệp ghi nhận tốc độ tăng trưởng cao trong 5 tháng đầu năm 2026. Xuất khẩu điện thoại và linh kiện đạt 1,1 tỷ USD, tăng 60%; máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện đạt 970 triệu USD, tăng 59,9%.

Một số nhóm hàng khác có mức tăng trưởng trên 100%. Xuất khẩu hóa chất đạt 288 triệu USD, tăng 116%; đồ chơi, dụng cụ thể thao và bộ phận đạt 434 triệu USD, tăng 110%; chất dẻo nguyên liệu đạt 166 triệu USD, tăng 107%.

Trong lĩnh vực nông thủy sản, thủy sản tiếp tục là mặt hàng xuất khẩu quan trọng. Kim ngạch xuất khẩu thủy sản sang Nhật Bản đạt trên 1,25 tỷ USD trong 9 tháng đầu năm 2026, riêng 5 tháng đầu năm đạt 637 triệu USD.

Các số liệu cho thấy doanh nghiệp Việt Nam đang mở rộng khả năng cung ứng ở nhiều nhóm hàng, từ sản phẩm tiêu dùng đến công nghiệp chế biến, chế tạo. Đặc biệt, sự tăng trưởng của điện tử, máy móc và linh kiện tạo thêm dư địa phát triển các sản phẩm có hàm lượng công nghệ và giá trị gia tăng cao hơn.

Bốn FTA tạo nền tảng hướng tới mục tiêu 60 tỷ USD

Một trong những yếu tố hỗ trợ thương mại Việt Nam – Nhật Bản là việc hai nước cùng tham gia bốn hiệp định thương mại tự do, gồm Hiệp định Đối tác Kinh tế Việt Nam – Nhật Bản (VJEPA), Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện ASEAN – Nhật Bản (AJCEP), Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) và Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP).

Các FTA tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu thông qua các cam kết cắt giảm thuế quan, mở rộng cơ hội tiếp cận thị trường và đa dạng hóa chuỗi cung ứng. Doanh nghiệp hai nước có thêm điều kiện tiếp cận nguồn nguyên phụ liệu, máy móc, thiết bị và mở rộng liên kết trong quá trình sản xuất.

Đối với doanh nghiệp Việt Nam, việc tận dụng các hiệp định này có ý nghĩa quan trọng trong khai thác thị trường Nhật Bản. Bên cạnh những mặt hàng xuất khẩu truyền thống như dệt may, thủy sản, gỗ và sản phẩm gỗ, các nhóm hàng điện tử, máy móc, phương tiện vận tải và linh kiện đang có thêm cơ hội mở rộng thị phần.

Trong lĩnh vực nông thủy sản, CPTPP cùng các FTA khác góp phần thúc đẩy giao thương và tạo điều kiện mở cửa thị trường. Thủy sản với kim ngạch xuất khẩu trên 1,25 tỷ USD trong 9 tháng đầu năm 2026 tiếp tục khẳng định vai trò của Việt Nam trong chuỗi cung ứng hàng hóa cho Nhật Bản.

Tuy nhiên, để khai thác hiệu quả các ưu đãi, doanh nghiệp cần chủ động nghiên cứu cam kết thuế quan và điều kiện áp dụng đối với từng nhóm hàng. Các thông tin hiện có chưa cung cấp chi tiết biểu thuế, lộ trình cắt giảm thuế hay những yêu cầu kỹ thuật cụ thể đối với từng mặt hàng xuất khẩu sang Nhật Bản.

Với kim ngạch thương mại đạt 49,04 tỷ USD sau 10 tháng năm 2026, mục tiêu 60 tỷ USD đang mở ra dư địa hợp tác đáng kể cho hai nền kinh tế. Trọng tâm trong thời gian tới là tiếp tục mở cửa thị trường, tăng cường tạo thuận lợi thương mại và khai thác hiệu quả các FTA.

Việc nâng cao năng lực cung ứng, mở rộng xuất khẩu sản phẩm công nghiệp chế biến, chế tạo và gia tăng giá trị hàng hóa sẽ là những hướng đi quan trọng để duy trì đà tăng trưởng. Kết quả xuất siêu trong 10 tháng đầu năm cũng tạo thêm cơ sở để doanh nghiệp trong nước củng cố vị thế tại thị trường Nhật Bản.