Thương mại Việt Nam – Ấn Độ năm 2026: Mở rộng quy mô, định hình chuỗi giá trị mới

Củng cố đà tăng trưởng, mở rộng dư địa thị trường

Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu còn nhiều biến động, việc duy trì tốc độ tăng trưởng hai con số trong thương mại song phương cho thấy khả năng thích ứng và mức độ bổ trợ ngày càng rõ giữa hai nền kinh tế. Đây là yếu tố quan trọng giúp quan hệ Việt Nam – Ấn Độ nổi lên như một trục hợp tác ổn định trong khu vực.

Năm 2026, thương mại Việt Nam – Ấn Độ được kỳ vọng tiếp tục phát triển theo hướng cân bằng hơn về chất lượng, trên cơ sở kết quả năm trước với xuất khẩu của Việt Nam đạt 10,3 tỷ USD và nhập khẩu đạt 6,1 tỷ USD. Mức xuất siêu 4,23 tỷ USD không chỉ phản ánh lợi thế cạnh tranh của hàng hóa Việt Nam, mà còn cho thấy dư địa khai thác sâu hơn thị trường Ấn Độ vẫn còn rất lớn.

Đáng chú ý, tỷ trọng nhập khẩu từ Ấn Độ trong tổng kim ngạch nhập khẩu của Việt Nam mới chỉ ở mức khoảng 1,75%, cho thấy không gian hợp tác còn rộng mở, đặc biệt trong các lĩnh vực nguyên liệu đầu vào và công nghiệp hỗ trợ. Điều này tạo điều kiện để doanh nghiệp hai nước gia tăng kết nối, vừa mở rộng thị trường, vừa đa dạng hóa nguồn cung.

Về cơ cấu hàng hóa, xu hướng dịch chuyển sang các nhóm sản phẩm công nghệ và chế biến sâu tiếp tục được củng cố. Năm 2025, điện thoại và linh kiện đạt 2,1 tỷ USD, chiếm hơn 20% tổng kim ngạch xuất khẩu sang Ấn Độ, trong khi nhóm máy vi tính, điện tử đạt 1,7 tỷ USD và máy móc thiết bị đạt trên 1 tỷ USD. Đây được xem là nền tảng để Việt Nam tiếp tục nâng cao giá trị xuất khẩu trong năm 2026.

Song song với đó, các nhóm hàng nông sản, nguyên liệu và tiêu dùng cũng duy trì tốc độ tăng trưởng cao, với nhiều mặt hàng ghi nhận mức tăng từ 20% đến gần 100% trong năm trước. Điều này phản ánh nhu cầu đa dạng của thị trường Ấn Độ, đồng thời mở ra cơ hội cho doanh nghiệp Việt Nam mở rộng danh mục sản phẩm.

Ở chiều ngược lại, Ấn Độ tiếp tục là nguồn cung quan trọng đối với các nguyên liệu thiết yếu như sắt thép, hóa chất, dược phẩm và nguyên liệu dệt may. Sự khác biệt về cơ cấu xuất nhập khẩu giúp hai nền kinh tế hình thành mối quan hệ bổ trợ, góp phần ổn định chuỗi cung ứng trong bối cảnh nhiều rủi ro toàn cầu.

Đầu tư dẫn dắt, dệt may nổi lên như trụ cột hợp tác mới

Bên cạnh thương mại hàng hóa, năm 2026 chứng kiến xu hướng gia tăng các hoạt động đầu tư song phương, đặc biệt là các dự án quy mô lớn mang tính dẫn dắt. Tính đến hiện tại, Ấn Độ đã có 378 dự án tại Việt Nam với tổng vốn đăng ký hơn 1 tỷ USD, trải rộng trên nhiều lĩnh vực từ năng lượng, chế biến đến công nghệ và hạ tầng.

Ở chiều ngược lại, đầu tư của Việt Nam vào Ấn Độ dù còn khiêm tốn, với tổng vốn khoảng 28,55 triệu USD, nhưng đang có dấu hiệu tăng tốc nhờ sự tham gia của các doanh nghiệp lớn. Những dự án quy mô hàng tỷ USD trong lĩnh vực công nghiệp và công nghệ đang từng bước hình thành, tạo động lực mới cho hợp tác dài hạn.

Đáng chú ý, lĩnh vực dệt may nổi lên như một điểm nhấn trong chiến lược liên kết chuỗi giá trị giữa hai quốc gia. Năm 2025, Việt Nam đạt kim ngạch xuất khẩu dệt may khoảng 46 tỷ USD, trong khi Ấn Độ đạt khoảng 37–38 tỷ USD và sở hữu thị trường nội địa quy mô tới 180 tỷ USD. Sự kết hợp giữa năng lực sản xuất của Việt Nam và nguồn nguyên liệu dồi dào của Ấn Độ tạo ra lợi thế cạnh tranh đáng kể.

Trong năm 2026, xu hướng hợp tác theo mô hình khu công nghiệp dệt may tích hợp được thúc đẩy mạnh hơn. Việc tham gia các tổ hợp sản xuất quy mô lớn tại Ấn Độ cho phép doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận trực tiếp nguồn nguyên liệu, giảm chi phí logistics và nâng cao khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn xuất xứ trong thương mại quốc tế.

Không chỉ dừng lại ở lợi ích về chi phí, mô hình này còn góp phần hình thành chuỗi cung ứng khép kín, thúc đẩy chuyển giao công nghệ và nâng cao năng lực sản xuất. Đây được xem là bước đi chiến lược trong bối cảnh ngành dệt may toàn cầu đang tái cấu trúc theo hướng bền vững và linh hoạt hơn.

Các nền tảng kết nối như hội chợ, triển lãm và diễn đàn chuyên ngành tiếp tục đóng vai trò cầu nối quan trọng trong năm 2026. Với quy mô hàng trăm phiên thảo luận tập trung vào công nghệ, chuỗi cung ứng và xu hướng thị trường, các sự kiện này không chỉ giúp doanh nghiệp tìm kiếm đối tác mà còn định hình chiến lược phát triển dài hạn.

Từ nền tảng năm 2025, năm 2026 được kỳ vọng là giai đoạn tăng tốc và nâng tầm quan hệ kinh tế Việt Nam – Ấn Độ, khi thương mại tiếp tục mở rộng, đầu tư gia tăng và các chuỗi giá trị bắt đầu hình thành rõ nét hơn.

Mục tiêu đạt 20 tỷ USD kim ngạch thương mại không còn là một cột mốc xa, mà đang dần trở thành đích đến khả thi nếu các động lực hiện tại được duy trì. Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu nhiều biến động, việc củng cố một đối tác có tính bổ trợ cao như Ấn Độ sẽ giúp doanh nghiệp Việt Nam nâng cao khả năng chống chịu và đa dạng hóa thị trường.

Về dài hạn, sự kết hợp giữa quy mô thị trường, năng lực sản xuất và định hướng đổi mới sáng tạo của hai quốc gia sẽ tạo nền tảng vững chắc cho một giai đoạn hợp tác sâu hơn, không chỉ trong thương mại mà còn trong đầu tư và phát triển chuỗi giá trị khu vực.