Thị trường cà phê toàn cầu điều chỉnh giá và bài toán mở rộng thị phần xuất khẩu của Việt Nam

Áp lực nguồn cung gia tăng kéo giá cà phê thế giới đi xuống

Diễn biến nổi bật nhất của thị trường cà phê trong tháng 02/2026 là xu hướng giảm giá trên hầu hết các sàn giao dịch lớn, khi nguồn cung toàn cầu gia tăng trở lại sau giai đoạn lo ngại thiếu hụt kéo dài trước đó, đặc biệt trong bối cảnh Bra-xin bước vào chu kỳ thu hoạch mới với triển vọng sản lượng khả quan, nhất là đối với cà phê Arabica, qua đó làm thay đổi đáng kể kỳ vọng của giới đầu tư về cán cân cung cầu trong niên vụ sắp tới.

Theo các dự báo thị trường, xuất khẩu cà phê của Bra-xin trong niên vụ 2026–2027 có thể đạt gần 47 triệu bao loại 60kg, mức cao kỷ lục nhờ nguồn cung Arabica dồi dào từ vụ mùa bội thu, khiến tâm lý lo ngại thiếu hụt nguồn hàng trên thị trường quốc tế nhanh chóng hạ nhiệt, đồng thời kéo theo sự phục hồi của lượng tồn kho đạt chuẩn trên các sàn giao dịch ICE, yếu tố vốn được coi là chỉ báo quan trọng phản ánh trạng thái cân bằng cung cầu trong ngắn hạn.

Cùng với sự cải thiện của nguồn cung vật chất, hoạt động bán ra mạnh của các quỹ đầu cơ sau thời gian tích lũy lợi nhuận khi giá ở mức cao đã tạo áp lực giảm giá rõ rệt trên cả hai sàn kỳ hạn lớn, khiến thị trường chuyển sang trạng thái điều chỉnh sâu. Đồng USD duy trì ở mức cao cũng góp phần làm giảm sức hấp dẫn của các loại hàng hóa định giá bằng USD đối với các nhà nhập khẩu, trong khi nhu cầu tiêu thụ toàn cầu chưa cho thấy dấu hiệu phục hồi mạnh trong bối cảnh kinh tế thế giới tăng trưởng chậm, khiến lực mua trên thị trường quốc tế trở nên thận trọng hơn.

Tại sàn giao dịch London, giá cà phê Robusta giao kỳ hạn tháng 3/2026 và tháng 5/2026 đến ngày 26/02/2026 đã giảm lần lượt 8,6% và 8,3% so với đầu tháng, xuống còn 3.759 USD/tấn và 3.703 USD/tấn, đánh dấu mức thấp nhất kể từ đầu năm. Trên sàn New York, giá cà phê Arabica cũng giảm sâu khi hợp đồng giao tháng 3/2026 giảm 13,2%, xuống 288,3 Uscent/lb, trong khi kỳ hạn tháng 5/2026 giảm 9,7%, phản ánh áp lực điều chỉnh lan rộng trên toàn bộ thị trường cà phê thế giới.

Xu hướng tương tự cũng xuất hiện tại sàn BMF của Bra-xin, nơi giá Arabica giao kỳ hạn tháng 3 và tháng 5/2026 giảm lần lượt 14,3% và 10,8% so với đầu tháng, cho thấy mức độ đồng pha cao giữa các trung tâm giao dịch lớn khi thị trường bước vào giai đoạn tái cân bằng sau chu kỳ tăng giá mạnh trước đó.

Thị trường trong nước điều chỉnh theo xu hướng toàn cầu

Diễn biến giảm giá trên thị trường thế giới nhanh chóng lan tỏa tới thị trường nội địa Việt Nam, khiến giá cà phê Robusta trong nước tiếp tục điều chỉnh giảm trong tháng 02/2026 khi áp lực nguồn cung gia tăng sau kỳ nghỉ Tết, thời điểm nông dân và đại lý đẩy mạnh bán hàng nhằm giải phóng tồn kho và tận dụng dòng tiền đầu năm, trong khi các doanh nghiệp xuất khẩu có xu hướng thận trọng hơn trước biến động quốc tế.

Tính đến ngày 26/02/2026, giá cà phê tại các tỉnh trọng điểm Tây Nguyên như Đắk Lắk, Lâm Đồng, Gia Lai và Đắk Nông giảm khoảng 4.000 đến 4.200 đồng/kg so với đầu tháng, dao động trong khoảng 96.300 đến 97.000 đồng/kg tùy khu vực khảo sát, phản ánh mức điều chỉnh tương đối mạnh nhưng vẫn duy trì mặt bằng giá cao so với nhiều giai đoạn trước đây.

Tuy nhiên, trái ngược với xu hướng giảm giá, hoạt động xuất khẩu cà phê của Việt Nam trong những tháng đầu năm 2026 lại ghi nhận mức tăng trưởng đáng chú ý. Trong 15 ngày đầu tháng 02/2026, xuất khẩu đạt 94,3 nghìn tấn với trị giá 448,1 triệu USD, tăng 5,9% về lượng và 3,4% về trị giá so với cùng kỳ tháng trước, đồng thời tăng mạnh so với cùng kỳ năm 2025.

Lũy kế từ đầu năm đến ngày 15/02/2026, xuất khẩu cà phê đạt 319,0 nghìn tấn, trị giá 1,53 tỷ USD, tăng lần lượt 44,1% về lượng và 25,7% về trị giá so với cùng kỳ năm trước, cho thấy nhu cầu nhập khẩu vẫn duy trì ở mức tích cực bất chấp xu hướng điều chỉnh giá trên thị trường quốc tế.

Xét theo cơ cấu chủng loại, cà phê Robusta tiếp tục đóng vai trò chủ lực khi đạt 188,5 nghìn tấn trong tháng 01/2026, chiếm hơn 74% tổng kim ngạch xuất khẩu, tăng mạnh 54,5% về lượng và 31,6% về trị giá so với cùng kỳ năm 2025. Đáng chú ý, xuất khẩu cà phê Arabica ghi nhận mức tăng trưởng vượt trội khi đạt 17,4 nghìn tấn, tăng hơn gấp đôi cả về lượng và giá trị, phản ánh xu hướng đa dạng hóa sản phẩm và mở rộng phân khúc thị trường của doanh nghiệp Việt Nam.

Một điểm sáng khác là nhóm cà phê chế biến, với kim ngạch xuất khẩu đạt 151,1 triệu USD, tăng 29,5% so với cùng kỳ năm trước, cho thấy quá trình chuyển dịch cơ cấu xuất khẩu theo hướng nâng cao giá trị gia tăng đang từng bước phát huy hiệu quả, giảm dần sự phụ thuộc vào xuất khẩu cà phê nhân thô truyền thống.

Việc xuất khẩu tiếp tục tăng trưởng mạnh cho thấy năng lực cung ứng của Việt Nam vẫn giữ vai trò quan trọng trong chuỗi giá trị cà phê thế giới, nhưng xu hướng cạnh tranh thị phần tại các thị trường tiêu dùng lớn đồng thời đặt ra yêu cầu nâng cao chất lượng sản phẩm, đẩy mạnh chế biến sâu và mở rộng phân khúc giá trị cao nhằm duy trì vị thế trong giai đoạn biến động mới của thương mại nông sản toàn cầu.