Thanh Hóa ưu tiên nguồn lực cho các công trình ứng phó thiên tai

Phòng, chống thiên tai không thể chậm tiến độ

Biến đổi khí hậu ngày càng diễn biến cực đoan đang đặt ra yêu cầu cấp bách đối với các địa phương trong việc đầu tư, hoàn thiện hệ thống hạ tầng phòng, chống thiên tai. Đối với Thanh Hóa, địa phương thường xuyên chịu tác động của mưa lớn, lũ quét, sạt lở đất và xâm thực bờ sông, bờ biển, việc khẩn trương hoàn thành các công trình khắc phục hậu quả thiên tai không chỉ góp phần bảo đảm an toàn dân cư mà còn tạo nền tảng ổn định cho phát triển kinh tế - xã hội.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường Thanh Hóa, thực hiện Quyết định số 3482/QĐ-UBND ngày 4/11/2025, UBND tỉnh Thanh Hoá đã phân bổ 290,77 tỷ đồng để triển khai 31 công trình khắc phục hậu quả thiên tai năm 2025, bao gồm các công trình đê điều, thủy lợi, chống sạt lở và xây dựng mới các khu tái định cư.

Đến nay, 13 công trình đã hoàn thành, trong đó có các công trình do Công ty TNHH MTV Sông Chu thực hiện; kênh Chính Nam của Công ty Nam Sông Mã; kênh T2 của Công ty Bắc Sông Mã; cùng nhiều công trình kè, đê và xử lý sạt lở tại các địa phương như Yên Nhân, Thiệu Toán, Vạn Xuân, Kim Tân, Yên Thắng, Xuân Tín, Thanh Quân và Thanh Phong.

Bên cạnh đó, 2 công trình đã đạt trên 90% khối lượng, gồm cống Cuốn (phường Hải Lĩnh) và đê bao Quảng Ngọc, dự kiến hoàn thành trước ngày 15/7/2026.

Có 6 công trình đạt tiến độ trên 70%, gồm kênh Chính Bắc, kênh BA5, cống Vực Bưu, đê bao Quảng Phú, kè suối Chậm, khu tái định cư thôn Chiềng và kè suối Chiềng.

Tuy nhiên, bức tranh chung vẫn còn nhiều gam màu trầm khi 10 công trình mới đạt dưới 50% tiến độ. Đây chủ yếu là các dự án xử lý sạt lở, đê điều và xây dựng khu tái định cư tại Yên Nhân, Sơn Điện, Triệu Sơn, Xuân Lập, Cẩm Tú, Linh Sơn, Lam Sơn và Quảng Phú.

Đáng chú ý, công trình đê hữu sông Thị Long tại xã Các Sơn đến nay vẫn chưa thể triển khai thi công, tiềm ẩn nhiều rủi ro khi mùa mưa bão đang đến gần.

Ngoài nhóm dự án trên, theo Quyết định số 3959/QĐ-UBND ngày 18/12/2025 và Quyết định số 648/QĐ-UBND ngày 4/3/2026, tỉnh Thanh Hoá tiếp tục bố trí kinh phí từ nguồn tăng thu ngân sách địa phương năm 2026 để hỗ trợ 14 công trình khắc phục sự cố do thiên tai năm 2025 gây ra.

Trong số này, mới có 1 công trình đạt khoảng 90% tiến độ, là dự án xử lý khẩn cấp sạt lở bờ tả sông Âm tại bản Lọng, xã Văn Phú.

Có 4 công trình mới đạt từ 10-20% khối lượng, gồm đê hữu sông Mã tại phường Quảng Phú; xử lý sạt lở núi Linh Trường; sạt lở bờ biển Hoằng Tiến và Hoằng Thanh. Một công trình đang phải rà soát do chồng lấn với dự án khác, còn 8 công trình vẫn trong giai đoạn hoàn thiện thủ tục đầu tư.

Tháo gỡ điểm nghẽn để bảo đảm an toàn trước mùa mưa bão

Theo đánh giá của các đơn vị chuyên môn, tiến độ nhiều dự án bị ảnh hưởng bởi hàng loạt yếu tố khách quan và chủ quan.

Trước hết là tình trạng nguồn vật liệu đất, đá, cát ngày càng khan hiếm, trong khi giá vật liệu xây dựng tăng mạnh, khiến chi phí thi công đội lên đáng kể và ảnh hưởng đến kế hoạch triển khai.

Đối với các khu tái định cư, nhiều dự án còn gặp khó khăn trong chuyển đổi mục đích sử dụng rừng, trồng rừng thay thế, bố trí bãi đổ thải và giải phóng mặt bằng, dẫn đến kéo dài thời gian chuẩn bị đầu tư và thi công.

Những vướng mắc này không chỉ làm chậm tiến độ xây dựng mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng phát huy hiệu quả của các công trình phòng, chống thiên tai trong bối cảnh mùa mưa bão đang đến gần.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa Cao Văn Cường nhận định, dự báo thời tiết thời gian tới tiếp tục diễn biến phức tạp, bất thường và cực đoan. Trong khi đó, phần lớn các dự án đang triển khai đều là những công trình có vai trò trực tiếp trong phòng, chống thiên tai.

Nếu không hoàn thành trước mùa mưa bão, nguy cơ xảy ra sự cố công trình, ảnh hưởng đến đời sống người dân sẽ rất lớn.

Từ thực tế đó, lãnh đạo tỉnh Thanh Hoá yêu cầu các đơn vị, địa phương phải coi các dự án phòng, chống thiên tai là nhóm công trình đặc biệt cần ưu tiên, tập trung tối đa nhân lực, vật lực và phương tiện để rút ngắn thời gian thi công.

Đồng thời, Chủ tịch UBND các xã, phường có công trình đang triển khai trong mùa mưa lũ phải chịu hoàn toàn trách nhiệm trước pháp luật và trước Chủ tịch UBND tỉnh nếu để xảy ra sự cố công trình hoặc thiệt hại về người, tài sản do chậm tiến độ.

Để bảo đảm các dự án được triển khai đúng quy định, Sở Nông nghiệp và Môi trường được giao chủ động phối hợp với các địa phương hướng dẫn hoàn thiện toàn bộ thủ tục pháp lý đối với nhóm công trình khẩn cấp ứng phó thiên tai.

Các chủ đầu tư phải duy trì chế độ giao ban hằng tuần để kiểm điểm tiến độ, tình hình giải ngân và kịp thời tháo gỡ các khó khăn thuộc thẩm quyền. Những nội dung vượt thẩm quyền cần báo cáo ngay với Sở Nông nghiệp và Môi trường để hướng dẫn xử lý.

Bên cạnh đó, các địa phương và chủ đầu tư phải định kỳ trước ngày 20 hằng tháng báo cáo tiến độ về Sở Tài chính và Sở Nông nghiệp và Môi trường để tổng hợp, theo dõi, đôn đốc và tham mưu UBND tỉnh chỉ đạo.

Song song với việc đẩy nhanh tiến độ các công trình, các sở, ngành, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh, Công an tỉnh, UBND các xã, phường và các đơn vị liên quan được yêu cầu chủ động triển khai đồng bộ các giải pháp phòng, chống và khắc phục hậu quả thiên tai theo phương châm "chủ động phòng ngừa - dự báo, cảnh báo, chỉ đạo ứng phó kịp thời - khắc phục khẩn trương, hiệu quả; bảo vệ tính mạng Nhân dân là trên hết, trước hết".