Thanh Hóa: Triển khai đồng bộ giải pháp GPMB cụm công nghiệp

Tiến độ có chuyển biến, nhưng còn nhiều dự án chậm

Theo báo cáo của Sở Công Thương Thanh Hóa, đến hết quý I/2026, toàn tỉnh hiện có 47 cụm công nghiệp (CCN) đang triển khai đầu tư, với tổng diện tích hơn 1.738 ha, tổng vốn đăng ký đầu tư gần 12.751 tỷ đồng.

Trong số đó, có 21 CCN đã ký cam kết tiến độ giải phóng mặt bằng (GPMB). Kết quả thực hiện đến nay đạt khoảng 188,48 ha, tương đương 26,05% tổng diện tích phải GPMB, tăng 19,89% so với thời điểm tháng 12/2025.

Tuy nhiên, bức tranh tổng thể cho thấy sự phân hóa rõ rệt. Cụ thể, có 4 CCN đã hoàn thành GPMB 100%, tạo điều kiện thuận lợi để triển khai đầu tư hạ tầng kỹ thuật. Bên cạnh đó, 9 CCN đang triển khai cơ bản bảo đảm tiến độ theo cam kết.

Ngược lại, vẫn còn 5 CCN chậm tiến độ hoặc có nguy cơ chậm, ảnh hưởng đến kế hoạch chung của tỉnh. Ngoài ra, 3 CCN hiện đang trong giai đoạn hoàn thiện thủ tục đầu tư, chưa đủ điều kiện để triển khai GPMB.

Theo tổng hợp của Sở Công Thương, những khó khăn lớn nhất hiện nay tập trung vào các vấn đề liên quan trực tiếp đến đất đai và cơ chế thực hiện. Trong đó, việc xác định nguồn gốc đất và tài sản trên đất vẫn là khâu phức tạp, mất nhiều thời gian. Nhiều trường hợp sử dụng đất sai mục đích, hoặc hồ sơ pháp lý chưa đầy đủ, khiến việc kiểm đếm, lập phương án bồi thường gặp khó khăn.

Bên cạnh đó, tình trạng thiếu quỹ đất tái định cư cũng là nguyên nhân khiến một số dự án không thể đẩy nhanh tiến độ. Một bộ phận người dân chưa đồng thuận với phương án bồi thường, hỗ trợ, nhất là ở những khu vực có giá trị đất đai cao hoặc có nhiều tài sản gắn liền với đất.

Không chỉ dừng ở yếu tố khách quan, năng lực tổ chức thực hiện ở một số địa phương và chủ đầu tư cũng còn hạn chế. Khối lượng công việc lớn trong khi thiếu cán bộ chuyên môn, dẫn tới việc phối hợp giữa các bên chưa chặt chẽ, thiếu đồng bộ.

Thực tế tại một số dự án cho thấy rõ những “điểm nghẽn” cụ thể. Tại CCN Bãi Trành, việc áp giá bồi thường đối với một số loại cây trồng, cây cảnh quan chưa có trong danh mục quy định hiện hành đã khiến tiến độ bị đình trệ. Đây là vấn đề tưởng chừng nhỏ nhưng lại tác động trực tiếp đến toàn bộ quá trình GPMB.

Ở CCN phía Tây Nam TP Thanh Hóa, dữ liệu trích đo địa chính tại một số khu vực không còn phù hợp với thực tế sử dụng đất. Điều này gây khó khăn trong việc xác định loại đất, đối tượng sử dụng, diện tích và hiện trạng, từ đó ảnh hưởng đến việc lập phương án bồi thường.

Trong khi đó, CCN Khe Hạ gặp trở ngại lớn khi đa số hộ dân chưa đồng thuận với mức giá bồi thường. Các dự án như CCN Thạch Bình, Hà Long I, Cầu Quan dù đã triển khai kiểm đếm hoặc giải phóng được một phần diện tích, song vẫn chưa thể hoàn tất do vướng mắc liên quan đến đất ở, nghĩa trang, nhà ở kiên cố hoặc các nội dung vượt thẩm quyền cần xin ý kiến cấp trên.

Siết trách nhiệm, yêu cầu lộ trình cụ thể

Tại hội nghị đánh giá tiến độ GPMB các dự án CCN, đại diện các địa phương và doanh nghiệp đã báo cáo chi tiết tình hình từng dự án, đồng thời đề xuất nhiều giải pháp tháo gỡ khó khăn. Điểm chung được nhấn mạnh là cần tăng cường sự phối hợp đồng bộ giữa các cấp, các ngành và chủ đầu tư.

Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Thanh Hoá Mai Xuân Liêm đã thẳng thắn chỉ ra rằng tiến độ ở nhiều dự án vẫn chậm, chưa đáp ứng yêu cầu đề ra. Đặc biệt, ở một số địa phương, công tác GPMB chưa thực sự quyết liệt, còn lúng túng trong xử lý các tình huống phát sinh.

Trước thực trạng này, lãnh đạo tỉnh Thanh Hoá yêu cầu các địa phương có dự án CCN phải xác định GPMB là nhiệm vụ trọng tâm. Việc rà soát phải được thực hiện đến từng trường hợp cụ thể, phân loại rõ các nhóm vướng mắc để có giải pháp xử lý dứt điểm.

Đồng thời, cần tăng cường đối thoại, tuyên truyền, vận động người dân nhằm tạo sự đồng thuận, bảo đảm thực hiện đúng quy định của pháp luật nhưng vẫn linh hoạt, phù hợp với thực tiễn.

Đối với các vướng mắc liên quan đến nguồn gốc đất hoặc hiện trạng sử dụng đất phức tạp, các địa phương và chủ đầu tư được yêu cầu chủ động phối hợp với Sở Xây dựng để được hướng dẫn, tham mưu điều chỉnh quy hoạch hoặc tháo gỡ theo thẩm quyền.

Với các vấn đề liên quan đến cơ chế bồi thường, hỗ trợ và tái định cư, các sở, ngành phải tiếp tục phối hợp chặt chẽ, hướng dẫn cụ thể để tránh tình trạng lúng túng kéo dài.

Đáng chú ý, đối với các địa phương đề xuất lùi tiến độ GPMB đã cam kết, tỉnh yêu cầu phải xây dựng lộ trình cụ thể, xác định rõ phần việc, mốc thời gian và trách nhiệm trước khi trình xem xét.

Cùng với đó, các chủ đầu tư hạ tầng CCN phải chủ động hơn trong bố trí nguồn lực, hoàn thiện hồ sơ và bảo đảm kinh phí phục vụ GPMB. Những dự án chậm tiến độ kéo dài, không bảo đảm năng lực thực hiện sẽ bị xem xét, xử lý theo quy định.

Đối với các dự án đã đủ điều kiện, yêu cầu đặt ra là phải khẩn trương hoàn thiện hồ sơ để nghiệm thu, bàn giao, sớm đưa hạ tầng vào khai thác, tạo quỹ đất sạch thu hút đầu tư thứ cấp.