Thanh Hoá: Quy hoạch vùng lúa chất lượng cao

UBND tỉnh Thanh Hoá vừa ban hành Quyết định số: 587/QĐ - UBND về việc phê duyệt vùng quy hoạch trồng lúa có năng suất, chất lượng cao trên địa bàn tỉnh, với tổng diện tích 24.032,03 ha tại 76 xã, phường. Quy hoạch được xem là bước đi quan trọng nhằm bảo vệ quỹ đất lúa, nâng cao giá trị sản xuất nông nghiệp và hướng tới phát triển nền nông nghiệp hiện đại, hiệu quả, thích ứng với yêu cầu mới của thị trường.

Định hình vùng sản xuất lúa chất lượng cao

Theo quyết định được UBND tỉnh Thanh Hóa ban hành trên cơ sở Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2025, Luật Trồng trọt năm 2018 và Nghị định số 112/2024/NĐ-CP của Chính phủ về quản lý đất trồng lúa, việc quy hoạch vùng sản xuất tập trung nhằm tạo cơ sở pháp lý thống nhất cho quản lý, sử dụng và phát triển bền vững đất lúa trên toàn tỉnh.

Với tổng diện tích hơn 24 nghìn ha, vùng quy hoạch trải rộng tại 76 xã, phường, tập trung ở những khu vực có điều kiện thổ nhưỡng, hệ thống thủy lợi và truyền thống sản xuất lúa ổn định. Việc xác định rõ ranh giới vùng sản xuất không chỉ giúp quản lý chặt chẽ đất trồng lúa mà còn tạo điều kiện thuận lợi để áp dụng đồng bộ các chính sách hỗ trợ, đầu tư hạ tầng và chuyển giao tiến bộ kỹ thuật.

Trong bối cảnh quá trình đô thị hóa và chuyển đổi mục đích sử dụng đất diễn ra mạnh mẽ, quy hoạch này được đánh giá là giải pháp quan trọng nhằm bảo vệ lâu dài quỹ đất sản xuất nông nghiệp, đặc biệt là đất lúa - lĩnh vực giữ vai trò đảm bảo an ninh lương thực và ổn định sinh kế cho người dân nông thôn.

Không chỉ dừng ở việc xác định diện tích, quy hoạch còn hướng tới mục tiêu nâng cao hiệu quả sản xuất thông qua việc phát triển các giống lúa năng suất cao, chất lượng tốt và phù hợp với điều kiện canh tác của từng vùng.

Theo đó, các địa phương trong vùng quy hoạch sẽ được hướng dẫn áp dụng các biện pháp canh tác tiên tiến, tăng cường cơ giới hóa, ứng dụng khoa học công nghệ và sử dụng giống lúa chất lượng cao nhằm nâng cao năng suất, giảm chi phí sản xuất và cải thiện thu nhập cho nông dân.

Việc hình thành các vùng sản xuất tập trung cũng tạo điều kiện thuận lợi cho liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị, thu hút doanh nghiệp tham gia bao tiêu sản phẩm, xây dựng thương hiệu gạo địa phương và mở rộng thị trường tiêu thụ.

Đây được xem là hướng đi phù hợp trong bối cảnh ngành nông nghiệp đang chuyển từ mục tiêu sản lượng sang nâng cao giá trị gia tăng và phát triển bền vững.

Phân công rõ trách nhiệm tổ chức thực hiện

Quyết định của UBND tỉnh Thanh Hoá cũng quy định rõ trách nhiệm của các sở, ngành và chính quyền địa phương trong quá trình triển khai.

Sở Nông nghiệp và Môi trường được giao chủ trì phối hợp với các đơn vị liên quan tổ chức triển khai, theo dõi và kiểm tra việc thực hiện quy hoạch; định kỳ rà soát, đánh giá để tham mưu UBND tỉnh điều chỉnh phù hợp với thực tiễn sản xuất. Đồng thời, cơ quan này có trách nhiệm tổng hợp nhu cầu đầu tư, hỗ trợ đối với vùng quy hoạch theo đúng quy định pháp luật.

Một nhiệm vụ quan trọng khác là cập nhật thông tin vùng quy hoạch vào hồ sơ địa chính và cơ sở dữ liệu đất đai, bảo đảm quản lý thống nhất và minh bạch. Việc công bố công khai quy hoạch cũng được yêu cầu thực hiện nhằm giúp tổ chức, cá nhân và người dân nắm rõ phạm vi, mục đích sử dụng đất.

Trong khi đó, Sở Tài chính sẽ chủ trì tham mưu bố trí nguồn kinh phí thực hiện các chính sách hỗ trợ bảo vệ và phát triển đất trồng lúa trên cơ sở cân đối ngân sách và quy định hiện hành.

UBND các xã, phường thuộc vùng quy hoạch được giao nhiệm vụ quản lý trực tiếp ranh giới và diện tích đất lúa, bảo đảm sử dụng đúng mục đích, kịp thời báo cáo khi có biến động để đề xuất điều chỉnh theo quy định.

Chính quyền cơ sở đồng thời phải công khai thông tin quy hoạch đến người dân, hướng dẫn áp dụng kỹ thuật canh tác mới và huy động các nguồn lực hợp pháp nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất. Việc tổng hợp nhu cầu hỗ trợ đầu tư, đăng ký chính sách hỗ trợ cũng sẽ được thực hiện từ cấp cơ sở, bảo đảm sát với thực tiễn sản xuất.

Các sở, ban, ngành cấp tỉnh theo chức năng nhiệm vụ được giao sẽ phối hợp rà soát, điều chỉnh các quy hoạch chuyên ngành liên quan để bảo đảm đồng bộ với vùng quy hoạch lúa chất lượng cao.