Thái Nguyên định vị “thủ phủ du lịch xanh” của vùng trung du miền núi phía Bắc

Với chiến lược lấy văn hóa trà làm hạt nhân phát triển, kết hợp đầu tư hạ tầng, chuyển đổi số và liên kết vùng, địa phương đặt mục tiêu trở thành trung tâm du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng và văn hóa hàng đầu khu vực vào năm 2030.

Văn hóa trà trở thành động lực phát triển du lịch xanh

Nhiều năm qua, chè luôn được xem là sản phẩm nông nghiệp đặc trưng và là thương hiệu nổi tiếng nhất của Thái Nguyên. Tuy nhiên, thay vì chỉ tập trung vào sản xuất và tiêu thụ nông sản, địa phương đang hướng tới khai thác sâu hơn các giá trị văn hóa, lịch sử và trải nghiệm gắn với cây chè để tạo ra nguồn thu mới cho cộng đồng.

Tại các vùng chè nổi tiếng như Tân Cương, La Bằng hay Trại Cài, mô hình du lịch trải nghiệm trà (Teatourism) đang dần hình thành. Du khách không chỉ tham quan đồi chè mà còn trực tiếp tham gia các công đoạn hái chè, sao chè thủ công, thưởng trà và tìm hiểu văn hóa trà truyền thống. Những hoạt động này giúp gia tăng đáng kể giá trị của sản phẩm chè so với phương thức sản xuất thuần túy trước đây.

Sự chuyển đổi cũng diễn ra ngay trong tư duy của người dân địa phương. Nếu trước đây nông dân chủ yếu bán sản phẩm, thì hiện nay nhiều hộ gia đình, hợp tác xã đã trở thành những “đại sứ văn hóa trà”, kết hợp sản xuất với dịch vụ du lịch, lưu trú và trải nghiệm. Nhờ đó, cây chè không chỉ mang lại nguồn thu từ nông nghiệp mà còn tạo ra giá trị gia tăng từ du lịch và dịch vụ.

Chiến lược phát triển của Thái Nguyên được xây dựng trên mô hình tích hợp đa giá trị, kết nối giữa vùng chè, hồ sinh thái, di tích lịch sử và văn hóa cộng đồng. Chủ đề phát triển du lịch “Hồ trên núi - Trà trong mây” được xem là định hướng xuyên suốt nhằm khai thác đồng thời lợi thế của hồ Núi Cốc, hồ Ghềnh Chè cùng các vùng nguyên liệu chè đặc sản.

Nhiều mô hình farmstay giữa đồi chè cũng bắt đầu xuất hiện, tạo ra không gian nghỉ dưỡng xanh gắn với trải nghiệm nông nghiệp và văn hóa bản địa. Đây được xem là xu hướng phù hợp với nhu cầu của du khách trong bối cảnh du lịch bền vững và du lịch trải nghiệm ngày càng được ưa chuộng.

Năm 2025, Thái Nguyên đón hơn 7,3 triệu lượt khách, đạt 104,3% kế hoạch năm; doanh thu du lịch đạt gần 7.450 tỷ đồng. Kết quả này cho thấy sức hấp dẫn ngày càng tăng của các sản phẩm du lịch mới, đồng thời tạo nền tảng để địa phương hướng tới những mục tiêu tham vọng hơn trong giai đoạn tới.

Đầu tư hạ tầng, chuyển đổi số để nâng tầm điểm đến

Để hiện thực hóa mục tiêu trở thành “thủ phủ du lịch xanh” của vùng trung du miền núi phía Bắc, Thái Nguyên đang triển khai đồng thời nhiều dự án hạ tầng và chương trình chuyển đổi số quy mô lớn.

Một trong những dự án nổi bật là Nhà máy sản xuất, chế biến chè công nghệ cao và vùng nguyên liệu chè hữu cơ với tổng vốn đầu tư khoảng 1.200 tỷ đồng. Dự án không chỉ góp phần nâng cao chất lượng và giá trị thương hiệu chè Thái Nguyên mà còn tạo nền tảng cho việc phát triển các sản phẩm du lịch trải nghiệm gắn với nông nghiệp công nghệ cao.

Bên cạnh đó, dự án Khu tổ hợp văn hóa, thể thao và sân golf Quân Chu có tổng vốn đầu tư khoảng 1.000 tỷ đồng được kỳ vọng sẽ bổ sung phân khúc nghỉ dưỡng cao cấp, đa dạng hóa sản phẩm du lịch và kéo dài thời gian lưu trú của du khách.

Trong quy hoạch phát triển du lịch, hồ Núi Cốc tiếp tục được xác định là trung tâm của hệ sinh thái du lịch địa phương. Khu vực này đang được nghiên cứu tái cấu trúc theo hướng trở thành điểm đến tích hợp giữa nghỉ dưỡng, sinh thái, giải trí và văn hóa. Các tuyến giao thông kết nối hồ Núi Cốc với vùng chè Tân Cương, hồ Ghềnh Chè và khu di tích lịch sử ATK Định Hóa cũng đang được đẩy mạnh đầu tư nhằm hình thành các hành trình du lịch liên hoàn.

Song song với đầu tư hạ tầng, chuyển đổi số được xác định là một trong những trụ cột quan trọng của chiến lược phát triển du lịch. Tỉnh đang triển khai chuẩn hóa dữ liệu vùng chè, cơ sở lưu trú, doanh nghiệp du lịch và các điểm trải nghiệm trên nền tảng số. Việc số hóa thông tin giúp nâng cao hiệu quả quản lý, đồng thời tạo điều kiện để du khách dễ dàng tiếp cận và xây dựng các hành trình cá nhân hóa.

Nhiều hoạt động quảng bá du lịch cũng được chuyển mạnh sang môi trường số thông qua các nền tảng mạng xã hội, video trải nghiệm và nội dung tương tác. Các giá trị văn hóa trà, di sản bản địa hay truyền thuyết Chàng Cốc - Nàng Công được tái hiện bằng công nghệ âm thanh, ánh sáng hiện đại nhằm tạo sức hấp dẫn đối với du khách trẻ.

Giai đoạn 2026-2030, Thái Nguyên dự kiến dành hơn 551 tỷ đồng để đầu tư phát triển du lịch, tập trung vào hạ tầng, chuyển đổi số và xây dựng sản phẩm đặc trưng. Tỉnh đặt mục tiêu đón khoảng 8 triệu lượt khách trong năm 2026 với doanh thu khoảng 11.000 tỷ đồng; đến năm 2030 hướng tới 12 triệu lượt khách và doanh thu trên 25.000 tỷ đồng mỗi năm.

Với định hướng phát triển du lịch gắn với bảo tồn văn hóa, kinh tế xanh và chuyển đổi số, Thái Nguyên đang từng bước chuyển hóa những lợi thế sẵn có thành động lực tăng trưởng mới. Nếu duy trì được tốc độ đầu tư và phát triển hiện nay, địa phương có cơ sở để trở thành một trung tâm du lịch sinh thái, văn hóa và nghỉ dưỡng quan trọng của khu vực trung du miền núi phía Bắc trong những năm tới.