Tăng trưởng xanh - Con đường tất yếu cho nền kinh tế

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu diễn ra ngày càng phức tạp, tăng trưởng xanh đã không còn là một lựa chọn mang tính chiến lược mà đã trở thành một con đường tất yếu cho nền kinh tế toàn cầu, trong đó có Việt Nam.

Đây là một định hướng phát triển mới, không chỉ nhằm mục tiêu tăng trưởng kinh tế mà còn chú trọng vào bảo vệ môi trường, sử dụng tài nguyên hiệu quả và đảm bảo công bằng xã hội.

Thực tiễn đã chứng minh, Việt Nam là một trong những quốc gia chịu ảnh hưởng nặng nề nhất từ biến đổi khí hậu. Vì vậy, việc chuyển đổi mô hình kinh tế truyền thống, vốn phụ thuộc nhiều vào khai thác tài nguyên và gây phát thải lớn, là yêu cầu cấp bách.

Sau cam kết mạnh mẽ của Chính phủ tại COP26 về mục tiêu đạt phát thải ròng bằng "0" (Net Zero) vào năm 2050, tăng trưởng xanh đã trở thành ưu tiên hàng đầu trong các chính sách phát triển. Điều này đồng nghĩa với việc toàn bộ nền kinh tế, từ các cơ quan quản lý nhà nước đến cộng đồng doanh nghiệp, đều phải thay đổi tư duy và hành động để thích ứng.

Chuyển đổi xanh không chỉ là một sự thay đổi về công nghệ, mà là một cuộc cách mạng toàn diện, đòi hỏi sự đổi mới sâu rộng từ mô hình tăng trưởng, cơ cấu sản xuất cho đến phương thức quản trị.

Theo Phó Chủ tịch VCCI Võ Tân Thành, quá trình này còn bao gồm cả chuyển đổi công bằng, đặc biệt là thúc đẩy sự đa dạng, bình đẳng và hòa nhập tại nơi làm việc. Việc lồng ghép yếu tố xã hội vào chiến lược phát triển xanh không chỉ mang lại lợi ích về mặt nhân văn mà còn tạo ra động lực mạnh mẽ, khai thác tối đa tiềm năng của mọi tầng lớp, đặc biệt là phụ nữ, trong việc thúc đẩy các sáng kiến đổi mới bền vững.

Tăng trưởng xanh mang đến cho các doanh nghiệp Việt Nam nhiều cơ hội vàng để bứt phá và hội nhập sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Khi các tập đoàn quốc tế ngày càng đặt nặng tiêu chuẩn xanh và phát triển bền vững, việc tuân thủ các quy tắc này sẽ giúp doanh nghiệp Việt Nam có lợi thế cạnh tranh, mở rộng thị trường và xây dựng thương hiệu uy tín.

Hơn nữa, quá trình chuyển đổi xanh còn tạo điều kiện để tiếp cận và ứng dụng những công nghệ sạch, công nghệ tái tạo tiên tiến từ các quốc gia đi trước, điển hình như Đan Mạch là một hình mẫu thành công về năng lượng tái tạo.

Tuy nhiên, con đường này không hề trải hoa hồng. Đi cùng với những cơ hội là những thách thức không nhỏ. Thách thức đầu tiên là chi phí đầu tư ban đầu cho công nghệ xanh và thay đổi sản xuất.

Đây là một rào cản lớn, đặc biệt đối với các doanh nghiệp vừa và nhỏ, vốn có nguồn lực tài chính hạn chế. Bên cạnh đó, khung khổ chính sách và cơ sở hạ tầng hỗ trợ cho quá trình chuyển đổi công bằng vẫn còn nhiều điểm cần hoàn thiện.

Một thách thức quan trọng khác, mang tính quyết định sự thành bại của chiến lược phát triển bền vững, chính là nguồn nhân lực chất lượng cao. Thiếu hụt lao động có kỹ năng xanh để vận hành công nghệ mới, quản trị doanh nghiệp theo chuẩn mực quốc tế, hay đơn giản là thích ứng với mô hình sản xuất bền vững, sẽ khiến mọi nỗ lực đầu tư trở nên vô nghĩa. Đây là một bài toán khó mà Việt Nam cần phải giải quyết một cách hiệu quả và kịp thời.

Nhận thức rõ tầm quan trọng của việc đồng hành cùng doanh nghiệp, VCCI đã xác định nhiệm vụ trọng tâm là hỗ trợ cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam trên hành trình chuyển đổi xanh. Trong đó, sự hợp tác chiến lược với Liên đoàn Công nghiệp Đan Mạch (DI) đóng vai trò then chốt. Đan Mạch, với kinh nghiệm lâu năm và là một trong những quốc gia dẫn đầu về phát triển bền vững, đã mang đến những giá trị thiết thực cho Việt Nam.

Thông qua các chương trình tập huấn, đối thoại chính sách và giới thiệu các mô hình quản trị xanh, sự hợp tác VCCI-DI đã giúp doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận kinh nghiệm quý báu và các công cụ hiệu quả. Hơn nữa, việc tạo ra cầu nối niềm tin giữa cộng đồng doanh nghiệp hai nước không chỉ mở ra cơ hội hợp tác đầu tư, thương mại mà còn giúp Việt Nam có cái nhìn rõ ràng hơn về con đường phía trước.

Để quá trình chuyển đổi xanh của Việt Nam vừa công bằng, vừa hiệu quả, và mang lại lợi ích lâu dài, cần có một chiến lược tổng thể và sự chung tay của tất cả các bên liên quan. Theo gợi mở từ Phó Chủ tịch VCCI Võ Tân Thành, cần tập trung vào một số vấn đề trọng tâm.

Cụ thể là phân tích và rút ra bài học từ những chương trình hợp tác đã có, đặc biệt là sự hợp tác giữa VCCI và DI; Nghiên cứu và áp dụng các chiến lược bền vững đã thành công tại Đan Mạch và các quốc gia tiên tiến khác; Xây dựng các giải pháp thiết thực để doanh nghiệp Việt Nam thúc đẩy bình đẳng giới, đa dạng và hòa nhập tại nơi làm việc, hướng tới một quá trình chuyển đổi thực sự công bằng; Tạo ra các diễn đàn để các bên liên quan, từ cơ quan quản lý nhà nước, chuyên gia, đến doanh nghiệp, cùng chia sẻ quan điểm, kinh nghiệm và tìm ra lời giải cho các bài toán khó.