Với tiềm năng lớn về điện mặt trời, đường bờ biển dài, tài nguyên điện gió ngoài khơi và điện gió đất liền… theo các chuyên gia Việt Nam có nguồn tài nguyên tuyệt vời để phát triển, chuyển đổi năng lượng xanh.
Việt Nam có nguồn tài nguyên tuyệt vời để phát triển, chuyển đổi năng lượng xanh.
Theo báo cáo triển vọng năng lượng Việt Nam: Đường đến phát thải ròng bằng 0 năm 2024, Việt Nam đã trải qua giai đoạn tăng trưởng kinh tế mạnh mẽ và đang nổi lên là một trong những nền kinh tế tăng trưởng nhanh nhất Đông Nam Á. Xu hướng tăng trưởng dự kiến sẽ vẫn được tiếp tục, thúc đẩy nhu cầu năng lượng. Bên cạnh đó, quá trình công nghiệp hóa, đô thị hóa, mở rộng sản xuất… dẫn đến nhu cầu năng lượng liên tục tăng cao.
Không những thế, Việt Nam nằm trong số 5 quốc gia dễ bị tổn thương nhất trên thế giới do biến đổi khí hậu. Theo tính toán sơ bộ của Ngân hàng Thế giới vào năm 2022, nền kinh tế Việt Nam chịu thiệt hại khoảng 10 tỷ USD, tương đương 3,2% GDP hàng năm do tác động của biến đổi khí hậu.
Nhận thức được khả năng dễ bị tổn thương của nền kinh tế và dân số, Việt Nam đang tích cực giải quyết các mối lo ngại về biến đổi khí hậu trong bối cảnh chính sách, tập trung vào các hoạt động sử dụng năng lượng bền vững và thích ứng.
Nghị quyết số 55-NQ/TW ngày 11/02/2020 của Bộ Chính trị về định hướng Chiến lược phát triển năng lượng quốc gia của Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 cũng đã nêu rõ quan điểm: “Phát triển đồng bộ, hợp lý và đa dạng hoá các loại hình năng lượng; ưu tiên khai thác, sử dụng triệt để và hiệu quả các nguồn năng lượng tái tạo, năng lượng mới, năng lượng sạch”.
Tại Hội nghị thượng đỉnh của Liên hiệp quốc về biến đổi khí hậu COP26 được tổ chức tại Glasgow (Vương quốc Anh) vào tháng 11/2021, Việt Nam đã cam kết đạt phát thải ròng bằng không vào năm 2050. Cam kết này thể hiện quyết tâm của Chính phủ Việt Nam thực hiện các mục tiêu chuyển dịch từ nguồn năng lượng hóa thạch truyền thống sang các nguồn năng lượng xanh, sạch, giảm phát thải khí nhà kính, chống biến đổi khí hậu.
Theo đó, ngày 1/10/2021, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt Chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh giai đoạn 2021- 2030, tầm nhìn 2050 (Chiến lược tăng trưởng xanh). Chiến lược tăng trưởng xanh tập trung vào khai thác và sử dụng tiết kiệm, hiệu quả năng lượng, tăng cường sử dụng năng lượng tái tạo, năng lượng xanh.
Cấu trúc khung hành động về khí hậu của Việt Nam được nêu rõ trong Chiến lược quốc gia về Biến đổi khí hậu đến năm 2050 (2022), đặt mục tiêu đạt mức phát thải ròng bằng không vào năm 2050.
Mới đây nhất, tại Quy hoạch phát triển điện lực quốc gia thời kỳ 2021– 2030, tầm nhìn đến năm 2050 (Quy hoạch Điện 8), Chính phủ Việt Nam cũng đã nhấn mạnh đến việc ưu tiên phát triển các nguồn năng lượng tái tạo nhằm đáp ứng yêu cầu về chuyển đổi năng lượng công bằng.
Bên cạnh đó, vào tháng 12 năm 2022, Việt Nam đã tham gia Thỏa thuận Đối tác chuyển đổi năng lượng công bằng (JETP). JETP dự kiến cung cấp 15,5 tỷ USD hỗ trợ cho giai đoạn đến năm 2026-2028, bởi một nhóm các nước tài trợ để giúp Việt Nam đạt được cam kết phát thải ròng bằng không vào năm 2050.
Các nội dung chính của JETP bao gồm các mục tiêu đến năm 2030 như sau: đỉnh phát thải của ngành điện đạt 170 triệu tấn CO2eq, sản lượng NLTT chiếm tỷ trọng 47% và công suất đỉnh của các nhà máy điện than là 30,2 GW.
Dựa trên Chiến lược quốc gia về Biến đổi khí hậu, Việt Nam đã lồng ghép quá trình chuyển đổi bền vững vào Quy hoạch phát triển điện lực quốc gia VIII (QHĐ8) thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, qua đó đặt ra các mục tiêu tăng tỷ trọng năng lượng tái tạo và cải thiện hiệu quả sử dụng năng lượng để hỗ trợ đất nước đạt được mục tiêu phát thải ròng bằng không vào năm 2050. Đáng chú ý là không có kế hoạch đầu tư nhà máy nhiệt điện than mới nào sau năm 2030 và việc giảm dần các nhà máy điện than sẽ diễn ra sau năm 2035.
Việt Nam có tiềm năng lớn về các nguồn năng lượng tái tạo như: thủy điện, điện gió, điện mặt trời, điện sinh khối.
Theo một số nghiên cứu, tiềm năng ước khoảng 963.000 MW, trong đó mặt đất 837.400 MW, mặt nước 77.400 MW và mái nhà 48.200 MW. Khu vực Trung, Nam Bộ có thời gian nắng nhiều trong năm với cường độ bức xạ lớn, tiềm năng điện mặt trời rất lớn. Theo nghiên cứu của Tổ chức Phát triển Đức (GIZ), tiềm năng tổng công suất điện mặt trời vùng này có thể lên tới 136.275 MW, điện lượng ước tính 216,5 tỷ kWh/năm.
Tính đến hết năm 2023, tổng công suất điện mặt trời tại Việt Nam khoảng 16.600 MW, trong đó có hơn 9.000 MW điện mặt trời mái nhà, chiếm khoảng 20,5% trong tổng lượng điện của cả nước.
Việt Nam đã lọt top 5 các nước có công suất điện gió mới được lắp đặt vào năm 2021, xếp ở vị trí thứ 3 về lắp đặt điện gió ngoài khơi và thứ 4 về lắp đặt trên bờ.
Việt Nam là quốc gia nằm trong khu vực có khí hậu nhiệt đới, lượng mưa trung bình hàng năm luôn ở mức cao, khoảng từ 1800- 2000 mm. Địa hình có có cả đồi núi, đồng bằng, với hệ thống sông ngòi dày đặc, phía Tây có đồi núi cao, phía Đông đường bở biển dài, hệ thống sông ngòi hơn 3.450 hệ thống. Điều kiện tự nhiên thuận lợi tạo ra tiềm năng cho phát triển ngành thủy điện. Theo tính toán, với việc tận dụng lợi thế tự nhiên, tổng công suất thủy điện của Việt Nam sẽ đạt 35.000 MW.
Địa nhiệt, nguồn năng lượng tái tạo khai thác nhiệt lượng từ lòng đất, có tiềm năng lớn trong việc đáp ứng nhu cầu điện toàn cầu đang ngày một tăng. Hiện tại, công suất lắp đặt của nguồn năng lượng này chỉ đạt 15GW, nhưng theo báo cáo từ Cơ quan Năng lượng Quốc tế (AIE), con số này có thể đạt 800GW vào năm 2050.
Theo đánh giá của các chuyên gia, Việt Nam là một nước nông nghiệp nên có tiềm năng rất lớn về nguồn năng lượng sinh khối. Ước tính, mỗi năm Việt Nam có hơn 160 triệu tấn sinh khối từ ngành trồng trọt, trong đó có hơn 40 triệu tấn rơm ra, hơn 10 triệu tấn bã mía, gần 20 triệu tấn trấu…
Kết quả nghiên cứu của Viện Nghiên cứu Biển và Hải đảo, tổng công suất năng lượng sóng thế giới khai thác được mỗi năm là 212 TWh/ năm, chiếm gần 1% tổng giá trị toàn cầu và 90% nhu cầu tiêu thụ điện năng của Việt Nam. Với hơn 3000 km bờ biển, Việt Nam có tiềm năng lớn trong việc khai thác năng lượng sóng biển.
Theo Quyết định số 165/QĐ-TTg ngày 7/2/2024 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chiến lược phát triển năng lượng hydrogen của Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050, Việt Nam phấn đấu công suất sản xuất hydrogen từ quá trình sử dụng năng lượng tái tạo và các quá trình khác có thu giữ carbon đạt khoảng 100- 500 nghìn tấn/năm vào năm 2030, và tăng lên 10- 20 triệu tấn vào năm 2050. Đây là nguồn năng lượng xanh, sạch, đóng góp quan trọng vào mục tiêu phát thải ròng bằng "0" của đất nước.
Ngày 25/11/2024, Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII thống nhất chủ trương tái khởi động Dự án điện hạt nhân Ninh Thuận. Tại phiên bế mạc chiều 30/11/2024, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết kỳ họp thứ 8, trong đó, có nội dung đồng ý tiếp tục chủ trương đầu tư dự án điện hạt nhân Ninh Thuận.
Trong bối cảnh hiện nay, tái khởi động dự án điện hạt nhân Ninh Thuận không chỉ là lời giải cho bài toán an ninh năng lượng quốc gia mà còn góp phần vào quá trình chuyển đổi sang nền kinh tế xanh bền vững.
Có thể thấy, hiện nay, thủy điện đang giữ thị phần nhiều nhất trong các nguồn năng lượng tái tạo. Tiếp đến là gió, sinh khối; năng lượng mặt trời, khí sinh học và năng lượng từ rác thải đang phát triển. Còn năng lượng địa nhiệt và năng lượng thủy triều đang ở bước đầu phát triển.
Chính phủ đã ban hành Quyết định số 1658 phê duyệt Chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh giai đoạn 2021- 2030, tầm nhìn 2050 với mục tiêu giảm cường độ phát thải khí nhà kính trên GDP; xanh hóa các ngành kinh tế, theo đó đến năm 2030, cường độ phát thải khí nhà kính trên GDP giảm ít nhất 15% so với năm 2014; mục tiêu đến năm 2050, cường độ phát thải khí nhà kính trên GDP giảm ít nhất 30% so với năm 2014.
Điện tử, Máy móc và Công nghiệp hỗ trợ là nhóm ngành có vai trò mũi nhọn, đóng góp lớn vào cơ cấu GDP. Tuy nhiên, để phát triển bền vững theo hướng chuyển đổi xanh, các doanh nghiệp cần hội nhập và sẵn sàng vượt qua thách thức.
Với mục tiêu phát triển xanh, Vingroup đi theo hướng phát triển về xe điện, các trạm sạc xe điện, xây dựng Quỹ vì tương lai xanh, tuyên truyền lan tỏa lối sống xanh...
Chuyển đổi xanh không còn là một lựa chọn mà đã trở thành yêu cầu cấp thiết đối với các doanh nghiệp, đặc biệt trong bối cảnh hiện nay khi các vấn đề về biến đổi khí hậu, ô nhiễm môi trường ngày càng trở nên nghiêm trọng.
Kinh tế xanh đang trở thành xu hướng tất yếu trong bối cảnh nhu cầu phát triển bền vững ngày càng cấp bách. Quá trình chuyển đổi xanh không thể tách rời chuyển đổi số và phải được triển khai dựa trên các trụ cột cốt lõi của nền kinh tế xanh.
Việt Nam hiện đang sở hữu hệ thống cảng biển lớn với 34 cảng, đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế quốc gia. Hằng năm, khối lượng hàng hóa qua cảng biển đạt trên 800 triệu tấn, và ngành cảng biển đang trở thành một mắt xích thiết yếu trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
Nằm trong chiến lược chuyển đổi xanh với chiến dịch "Mãnh liệt tinh thần Việt Nam - Vì tương lai xanh", ngày 15/11 đến, tại Văn phòng UBND tỉnh, Lãnh đạo UBND tỉnh Bình Định sẽ có buổi tiếp và làm việc với Tập đoàn Vingroup về việc triển khai phát triển chuyển đổi xanh tỉnh Bình Định.
Được tổ chức thường niên từ năm 2014, VCSF là sự kiện thúc đẩy đối thoại về phát triển bền vững doanh nghiệp giữa cộng đồng doanh nghiệp và Chính phủ Việt Nam quan trọng nhất trong năm của VCCI nói chung và VBCSD nói riêng.
Du lịch xanh sẽ là đòn bẩy quan trọng để phát triển kinh tế xanh, giúp tăng trưởng xanh, hướng tới mục tiêu đạt Net Zero (khí thải ròng bằng không) vào năm 2050 của Việt Nam.
(2).jpg)
