Sửa đổi Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa tạo đòn bẩy phát triển kinh tế tư nhân

Thay đổi tư duy lập pháp hướng đến giá trị thụ hưởng thực tế

Khu vực kinh tế tư nhân, đặc biệt là các doanh nghiệp nhỏ và vừa, đang đứng trước những đòi hỏi bức thiết về chuyển đổi số, đổi mới công nghệ và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu. Tuy nhiên, khuôn khổ pháp lý từ gần một thập kỷ trước đã bộc lộ những khoảng cách so với thực tiễn phát triển nhanh chóng của thị trường.

Hội thảo tham vấn hoàn thiện dự thảo Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa sửa đổi vừa diễn ra tại Quảng Ninh chính là bước đi quan trọng để định hình lại toàn bộ hệ thống chính sách. Thay vì chỉ sửa đổi cục bộ một vài điều khoản hành chính, Bộ Tài chính đã báo cáo Chính phủ trình Quốc hội xây dựng dự luật mới theo hướng sửa đổi toàn diện nhằm thay thế hoàn toàn bộ khung pháp lý từ năm 2017.

Tư duy thiết kế luật lần này ghi nhận sự thay đổi mang tính cốt lõi và thực chất. Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội Nguyễn Thị Phú Hà chỉ ra rằng, chất lượng của một đạo luật không đo bằng số lượng chính sách được viết trên giấy, mà nằm ở khả năng hấp thụ thực tế của doanh nghiệp. Một quy định dù có ý nghĩa tích cực đến đâu nhưng nếu đi kèm quy trình phức tạp, tiêu chí mập mờ và thiếu nguồn lực bảo đảm triển khai thì sẽ rất khó tạo ra chuyển biến.

Do đó, cơ quan soạn thảo đang nỗ lực thiết kế lại toàn bộ từ phạm vi điều chỉnh, đối tượng áp dụng, phương thức hỗ trợ cho đến trách nhiệm của các cơ quan liên quan. Mục tiêu tối thượng là luật hóa một cách rõ ràng doanh nghiệp nào được hỗ trợ, hỗ trợ bằng phương thức nào, đơn vị nào chịu trách nhiệm và kết quả đầu ra được đo lường cụ thể ra sao nhằm khắc phục triệt để tình trạng quy định có nhưng doanh nghiệp không thể chạm tới.

Nâng năng lực cạnh tranh và giải pháp số hóa

Để chính sách thực sự đi vào đời sống, việc đổi mới phương thức hỗ trợ thông qua ứng dụng công nghệ số được xem là chìa khóa then chốt. Cục trưởng Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể Bùi Anh Tuấn cho biết, việc chia sẻ dữ liệu liên thông giữa các cơ quan quản lý sẽ giúp giảm đáng kể thủ tục hành chính, hạn chế yêu cầu doanh nghiệp phải cung cấp nhiều lần cùng một loại hồ sơ. Việc số hóa quy trình này không chỉ giúp tiết giảm tối đa thời gian, chi phí cho doanh nghiệp mà còn nâng cao tính công khai, minh bạch, đồng thời tăng cường trách nhiệm giải trình của cơ quan thực hiện.

Ở góc độ chuyên gia quốc tế, bà Sinwon Park, Giám đốc Quốc gia Tổ chức Lao động quốc tế ILO tại Việt Nam, đưa ra những phân tích vô cùng sâu sắc về rào cản nội tại của doanh nghiệp nội địa. Các doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Việt Nam vẫn gặp nhiều trở ngại khi tham gia chuỗi giá trị toàn cầu do quy mô nhỏ, năng lực công nghệ hạn chế và khả năng đáp ứng tiêu chuẩn của các nhà mua hàng đầu chuỗi còn thấp. Chuyên gia ILO nhấn mạnh sức cạnh tranh của doanh nghiệp không thể chỉ dựa vào nguồn lực tài chính hay việc đầu tư trang thiết bị thuần túy.

Dẫn chứng từ kinh nghiệm thực tiễn thành công của Hàn Quốc và Singapore, bà Sinwon Park cho rằng công nghệ mới chỉ thực sự phát huy tác dụng tối đa khi được vận hành song song với đào tạo kỹ năng lao động và năng lực quản trị hiện đại. Do đó, luật sửa đổi cần thiết kế các chương trình hỗ trợ mang tính tích hợp, gắn việc chuyển giao công nghệ với đào tạo nguồn nhân lực, cải thiện điều kiện làm việc và nâng cao năng suất lao động. Những phân tích sắc sảo từ chuyên gia và nỗ lực số hóa của cơ quan quản lý kỳ vọng sẽ tạo nên một bệ đỡ vững chắc để doanh nghiệp nhỏ và vừa tự tin bứt phá trong giai đoạn mới.