Sản xuất bê tông tươi: Thực trạng đầu tư và những thiếu sót trong hoạt động kinh doanh, sản xuất

Pháp lý quy định

Về hoạt động sản xuất bê tông thương phẩm đáp ứng nhu cầu xây dựng công trình dân dụng, công trình dự án luôn luôn cấp thiết tùy theo sự phát triển kinh tế - xã hội từng địa phương.

Bê tông thương phẩm còn gọi là bê tông trộn sẵn, là một hỗn hợp gồm cốt liệu cát, đá, xi măng, nước và phụ gia theo những tỷ lệ tiêu chuẩn để có sản phẩm bê tông với từng đặc tính cường độ khác nhau, được sản xuất và chuyển giao dưới dạng sản phẩm cho người tiêu dùng ở trạng thái chưa cứng rắn.

Các yêu cầu về chất lượng bê tông thương phẩm phải tuân theo quy định này hoặc thỏa thuận của khách hàng, nhưng phải phù hợp với các quy định của pháp luật như: Luật chất lượng sản phẩm, hàng hóa ngày 21/11/2007; Nghị định 132/2008/NĐ-CP ngày 31/12/2008 Quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật chất lượng sản phẩm, hàng hóa; Quy chuẩn QCVN 16:2014/BXD Quy chuẩn kỹ thuật Quốc gia về sản phẩm, hàng hóa vật liệu xây dựng; Tiêu chuẩn TCVN 9340:2012 Hỗn hợp bê tông trộn sẵn - Yêu cầu cơ bản đánh giá chất lượng hoặc phù hợp với tiêu chuẩn Quốc tế đã được Bộ Xây dựng cho phép áp dụng.

Đơn vị khối lượng để cung cấp hoặc mua bê tông thương phẩm là mét khối (m³) bê tông thương phẩm. Đơn vị sản xuất bê tông gọi là bên sản xuất bê tông thương phẩm, nhà sản xuất bê tông thương phẩm. Đơn vị tiêu thụ bê tông gọi là bên đặt hàng, khách hàng, người sử dụng bê tông thương phẩm hay người mua bê tông thương phẩm.

Tính công tác: Tính chất công nghệ chỉ khả năng của hỗn hợp bê tông lắp đầy khuôn (hình dạng định trước) khi có tác động cơ học hoặc do khối lượng bản thân mà vẫn bảo toàn tính liền khối và đồng nhất.

Để hoạt động cá nhân, doanh nghiệp cần phải hoàn thiện các thủ tục pháp lý đảm bảo các quy định luật pháp.

Thủ tục xin cấp phép trạm trộn bê tông bao gồm các giấy tờ sau: Quyết định phê duyệt dự án; Các bản vẽ thiết kế kỹ thuật thi công, an toàn phòng cháy chữa cháy, bản vẻ công nghệ...; Giấy phép môi trường; Đơn xin cấp giấy phép xây dựng; Giấy chứng nhận quyền sử dụng khu đất dự tính xây dựng, ngoài ra còn có các giấy tờ khác tùy theo đặc thù công trình được xây dựng; Lập kế hoạch bảo vệ môi trường cho trạm trộn bê tông.

Ngày nay khi các công trình được xây dựng mới rất nhiều cùng với tốc độ đô thị hóa, thì trạm trộn bê tông để cung cấp nguyên vật liệu cho ngành xây dựng là không thể thiếu, cùng với xu hướng đó rất nhiều doanh nghiệp cũng đầu tư trạm trộn bê tông để đáp ứng nhu cầu xây dựng và là một ngành đem lại lợi nhuận cao.

Tuy nhiên, để xây dựng một trạm trộn bê tông thì cần phải thực hiện đầy đủ các thủ tục môi trường, và một trong nhưng hồ sơ môi trường không thể thiếu và cần phải thực hiện đầu tiên đó chính là thực hiện đánh giá tác động môi trường hoặc kế hoạch bảo vệ môi trường cho trạm trộn bê tông. Vậy quy mô của trạm trộn bê tông như thế nào thì phải thực hiện đánh giá tác động môi trường hoặc lập kế hoạch bảo vệ môi trường.

Theo hướng dẫn tại Phụ lục II ban hành kèm theo Nghị định 18/2015/NĐ-CP Quy định về quy hoạch bảo vệ môi trường, đánh giá môi trường chiến lược, đánh giá tác động môi trường và kế hoạch bảo vệ môi trường thì đối với các Dự án sản xuất bê tông nhựa nóng, bê tông thương phẩm và các loại có công suất trên 100 tấn sản phẩm/ngày bắt buộc phải thực hiện đánh giá tác động môi trường.

Tại Điều 18, Nghị định 40/2019/NĐ-CP được ban hành ngày 13/5/2019 sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 18/2015/NĐ-CP ngày 14/2/2015 của Chính phủ quy định về quy hoạch bảo vệ môi trường, đánh giá môi trường chiến lược, đánh giá tác động môi trường và kế hoạch bảo vệ môi trường quy định về đăng ký kế hoạch bảo vệ môi trường

1. Đối tượng phải đăng ký kế hoạch bảo vệ môi trường:

a) Dự án đầu tư mới hoặc dự án đầu tư mở rộng quy mô, nâng công suất có tổng quy mô, công suất của cơ sở đang hoạt động và phần đầu tư mới thuộc đối tượng quy định tại cột 5 Phụ lục II Mục I ban hành kèm theo Nghị định này;

b) Dự án, phương án sản xuất, kinh doanh, dịch vụ hoặc dự án, phương án đầu tư mở rộng quy mô, nâng công suất các cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ, có phát sinh lượng nước thải từ 20 m³/ngày (24 giờ) đến dưới 500 m³/ngày (24 giờ) hoặc chất thải rắn từ 01 tấn/ngày (24 giờ) đến dưới 10 tấn/ngày (24 giờ) hoặc khí thải từ 5.000 m³ khí thải/giờ đến dưới 20.000 m³ khí thải/giờ (bao gồm cả cơ sở đang hoạt động và phần mở rộng) trừ các dự án đầu tư sản xuất, kinh doanh, dịch vụ quy định tại cột 3 Phụ lục II Mục I ban hành kèm theo Nghị định này.

2. Đối tượng không thuộc quy định tại khoản 1 Điều này được miễn thực hiện đăng ký kế hoạch bảo vệ môi trường. Việc quản lý, xử lý chất thải và các nghĩa vụ khác về bảo vệ môi trường được thực hiện theo quy định của pháp luật.

3. Nội dung của kế hoạch bảo vệ môi trường

a) Kế hoạch bảo vệ môi trường bao gồm: phần thuyết minh có các nội dung quy định tại Điều 30 Luật Bảo vệ môi trườngvà phần thiết kế cơ sở hoặc thiết kế bản vẽ thi công (trong trường hợp dự án chỉ yêu cầu thiết kế một bước) đối với công trình xử lý chất thải (đối với trường hợp phải xây lắp công trình xử lý chất thải theo quy định) theo quy định của pháp luật về xây dựng; có phương án phòng ngừa và ứng phó sự cố môi trường trong quá trình thi công xây dựng và khi dự án đi vào vận hành, đáp ứng yêu cầu bảo vệ môi trường theo quy định;

b) Đối với dự án, phương án mở rộng quy mô, nâng công suất của cơ sở đang hoạt động, nội dung kế hoạch bảo vệ môi trường phải có nội dung đánh giá về tình hình hoạt động và thực hiện công tác bảo vệ môi trường của cơ sở cũ; đánh giá tổng hợp tác động môi trường của cơ sở cũ và dự án, phương án sản xuất, kinh doanh, dịch vụ mở rộng, nâng công suất mới.

Ngoài ra, cơ quan chuyên môn bảo vệ môi trường cấp tỉnh xác nhận đăng ký kế hoạch bảo vệ môi trường của các đối tượng quy định tại Phụ lục IV Mục I Phụ lục ban hành kèm theo Nghị định này và dự án, cơ sở sản xuất, kinh doanh dịch vụ quy định tại điểm a và điểm b khoản 1 Điều 32 Luật bảo vệ môi trường; Ủy ban nhân dân cấp huyện xác nhận đăng ký kế hoạch bảo vệ môi trường đối với các đối tượng quy định tại khoản 1 Điều 18 Nghị định này.

Như vậy, từ căn cứ các quy định của pháp luật để trạm trộn bê tông đi vào hoạt động các cá nhân, tổ chức, doanh nghiệp phải hoàn thiện các thủ tục được các cơ quan có thẩm quyền phê duyệt.

Nhằm nâng cao hiệu quả đầu tư trong hoạt đông sản xuất, xây dựng, kinh doanh bê tông thương phẩm trên địa bàn tỉnh Bắc Giang nói riêng, hoạt động sản xuất bê tông thương phẩm nói chúng tuân thủ luật  pháp. Đồng thời thúc đẩy các cá nhân, tổ chức, doanh nghiệp đang hoạt động kính doanh, sản xuất bê tông thương phẩm phát triển đáp ứng nhu cầu của xã hội mạnh dạn đầu tư cơ sở hạ tầng, triển khai dự án.

Qua khảo sát thực tế Tạp chí Doanh nghiệp và Đầu tư mong muốn gửi đến quý doanh nghiệp, bạn đọc và các cấp có thẩm quyền về thực trạng hoạt động kính doanh, đầu tư sản xuất bê tông thương phẩm đang cung ứng sản phẩm  của  một số doanh nghiệp đã được các cấp quản lý xử phạt bởi vi phạm, cụ thể:

Tại Bắc Giang

Ngày 24/11/2023, UBND tỉnh Bắc Giang đã ban hành Quyết định số 1821/QĐ-XPVPHC Xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường đối với trạm trộn bê tông của Công ty Cổ phần Bến Thủy, số tiền phạt là 350 triệu đồng căn cứ vào điểm c khoản 1 Điều 13 Nghị định 45/2022/NĐ- CP.

Theo Quyết định xử phạt vi phạm hành chính của UBND tỉnh Bắc Giang, Công ty Cổ phần Bến Thủy mặc dù đã hoạt động từ năm 2021 nhưng không có quyết định phê duyệt kết quả thẩm định báo cáo đánh giá tác động môi trường theo quy định tại Dự án “Xây dựng nhà máy sản xuất bê tông tươi và cấu kiện bê tông đúc sẵn” thuộc xã Đông Lỗ, huyện Hiệp Hòa, tỉnh Bắc Giang.

Tại tỉnh Lào Cai

Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Lào Cai đã ban hành Quyết định số 40 ngày 21/12/2021 về xử phạt vi phạm hành chính đối với Công ty Cổ phần Đầu tư xây dựng và thương mại Miền Bắc (Công ty Miền Bắc, địa chỉ tại số 30 đường Lê Thanh, phường Bắc Cường, TP Lào Cai) với số tiền 90 triệu đồng do đã thực hiện hành vi “chứa chất thải nguy hại không đáp ứng yêu cầu kỹ thuật theo quy định (khu vực lưu chứa không có biển cảnh báo, gắn nhãn, các dụng cụ phòng ngừa ứng phó sự cố còn để lẫn chất thải nguy hại với chất thải thông thường)”. Địa điểm vi phạm, tại trạm trộn bê tông tổ 30, phường Bắc Cường, TP Lào Cai. Các biện pháp khắc phục, buộc Cty Miền Bắc bố trí khu vực lưu chứa chất thải nguy hại đáp ứng yêu cầu kỹ thuật theo quy định; báo cáo khắc phục xong về Sở Tài nguyên và Môi trường trước ngày 3/1/2022.

Trước đó, ngày 4/8/2020, Sở Giao thông Vận tải - Xây dựng (GTVT-XD) tỉnh Lào Cai đã ra Quyết định số 18/QĐ-XPHC về việc xử phạt hành chính trong lĩnh vực xây dựng đối với Công ty Miền Bắc. Cụ thể, Công ty Miền Bắc bị xử phạt hành chính 30 triệu đồng do đã có hành vi tổ chức thi công xây dựng trạm trộn bê tông thương phẩm khi không có giấy phép xây dựng. Trong quyết định, Sở GTVT-XD tỉnh Lào Cai đã nêu rõ biện pháp khắc phục như sau: Theo quy định tại điểm d, Khoản 11, Điều 15 của Nghị định số: 139/2007/NĐ-CP ngày 27/11/2017 của Chính phủ, buộc Cty Miền Bắc tự tháo dỡ trạm trộn bê tông thương phẩm tại tổ 30, phường Bắc Cường, TP Lào Cai, tỉnh Lào Cai. Do địa điểm xây dựng trạm trộn bê tông tươi thương phẩm không đúng vị trí theo giấy chấp thuận đầu tư và nằm trong ranh giới quy hoạch chi tiết tổ hợp khu đô thị mới, công viên văn hoá, vui chơi giải trí, thể dục thể thao TP Lào Cai đã được UBND tỉnh Lào Cai phê duyệt và công bố quy hoạch.

Tại tỉnh Thanh Hóa

Tháng 7/2023,  thực hiện kế hoạch kiểm tra xử lý hành vi vi phạm pháp luật về bảo vệ môi trường, tài nguyên trong hoạt động sản xuất bê tông thương phẩm trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa, Phòng Cảnh sát Môi trường (Công an tỉnh Thanh Hóa) đã phát hiện 16 trạm trộn có các hành vi vi phạm pháp luật về môi trường.

Căn cứ các quy định của pháp luật, Công an tỉnh Thanh Hóa và Phòng Cảnh sát môi trường đã ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực môi trường đối với những trạm trộn bê tông thương phẩm này, với số tiền xử phạt là hơn 500 triệu đồng.

Trong số các trạm trộn vi phạm nói trên, có 14 trạm trộn bê tông vi phạm quy định về đổ chất thải rắn thông thường trái quy định về bảo vệ môi trường; 3 trạm trộn bê tông xả nước thải vượt quy chuẩn kỹ thuật cho phép; 2 trạm trộn bê tông không có giấy phép khai thác, sử dụng nước.

Tại Hà Nội

Tháng 12/2023, Chủ tịch UBND TP Hà Nội Trần Sỹ Thanh chỉ đạo UBND huyện Thường Tín xem xét kỷ luật đối với lãnh đạo, cán bộ xã Minh Cường khi để trạm bê tông Việt Phát của Công ty TNHH vận tải thương mại Việt Phát hoạt động trái phép trên đất nông nghiệp dù đã bị cơ quan chức năng đình chỉ khiến người dân bức xúc.

Tại tỉnh Quảng Ngãi

Ngày 16 /11/2022, UBND tỉnh Quảng Ngãi vừa có quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với Công ty TNHH Bê tông Trung Nam do xây dựng trạm trộn bê tông xi măng trên đất rừng sản xuất và yêu cầu nộp lại số lợi bất hợp pháp có được do thực hiện hành vi vi phạm với tổng mức xử phạt hơn 286 triệu.

Theo đó, Công ty TNHH Bê tông Trung Nam (thôn Liên Trì, xã Bình Hiệp, huyện Bình Sơn, tỉnh Quảng Ngãi) do ông Vũ Hoài Thương làm giám đốc, đã sử dụng đất rừng sản xuất vào mục đích khác không được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền cho phép. Cụ thể, công ty đã đầu tư xây dựng trạm trộn bê tông xi măng trên đất rừng sản xuất tại xã Bình Hiệp, huyện Bình Sơn, từ ngày 6-5-2021 với tổng diện tích sử dụng là 18.994m² nhưng không được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền cho phép chuyển mục đích sử dụng đất.

Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi ban hành mức phạt 150 triệu đồng về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai. Đồng thời, buộc công ty tháo dỡ các công trình xây dựng trên đất, chuyển máy móc thiết bị ra khỏi vị trí đất vi phạm, trả lại mặt bằng nguyên trạng cho người sử dụng đất, thời gian thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả đến ngày 30-11-2022.

Ngoài số tiền xử phạt vi phạm hành chính, UBND tỉnh buộc công ty nộp lại số lợi bất hợp pháp có được do thực hiện hành vi vi phạm với số tiền hơn 136 triệu, thời gian thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả 10 ngày. Sau khi nộp phạt và thực hiện khắc phục hậu quả phải gửi báo cáo kết quả thực hiện và bản sao chứng từ nộp phạt (qua Sở TN-MT tỉnh Quảng Ngãi) để theo dõi.

Theo luật sư Nguyễn Văn Cân (Đoàn Luật sư TP. Hà Nội): Từ thực trạng xử lý vi phạm của các trạm trộn bê tông cho thấy các hành vi vi phạm được nhận định, áp dụng chủ yếu là: xây dựng không phép; không có giấy phép môi trường; chưa có chấp thuận thuê đất, chuyển đổi mục đích sử dụng đất; giấy phép khai thác tài nguyên nước, giấy phép xả thải ra môi trường... Từ những vi phạm của một số doanh nghiệp hoạt động sản xuất bê tông thương phẩm, các cơ quan chức năng cần tăng cường hơn nữa công tác kiểm tra, giám sát, ngăn chặn các hành vi vi phạm của doanh nghiệp ngay từ thời điểm chấp thuận, phê duyệt, thẩm định hồ sơ xin cấp phép. Đồng thời có hình thức xử lý nghiêm minh trách nhiệm của các cá nhân, tổ chức cấp cơ sở để xảy ra vi phạm có dấu hiệu của việc bao che “buông lỏng quản lý”. Đồng thời đưa ra các biện pháp, giải pháp tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, nhằm thúc đẩy doanh nghiệp phát triển, đầu tư có hiệu quả.