Ra mắt Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam tại TP.Hồ Chí Minh: Bước khởi động cho không gian tài chính thế hệ mới

Thiết kế thể chế cho một trung tâm tài chính thực chất

Việc đưa VIFC-HCMC vào vận hành thể hiện lựa chọn chiến lược của Việt Nam trong bối cảnh dòng vốn quốc tế đang tái cấu trúc mạnh mẽ. Thay vì chỉ dừng ở vai trò tiếp nhận vốn, mục tiêu đặt ra là từng bước tham gia kiến tạo thị trường, gia tăng năng lực điều phối và phân bổ nguồn lực theo chuẩn mực quốc tế, phục vụ trực tiếp cho nền kinh tế thực.

Theo Thủ tướng, chúng ta đang chứng kiến một thế giới đang đổi thay nhanh chóng với cạnh tranh chiến lược gay gắt, kinh tế toàn cầu phân mảnh, dòng vốn dịch chuyển mạnh mẽ. Hướng tới 2 mục tiêu 100 năm và tăng trưởng 2 con số trong những năm tới, Việt Nam phải lách qua cơn gió ngược, tìm điểm sáng. Thực tế, Việt Nam đã đạt mức tăng trưởng kinh tế cao hàng đầu thế giới năm 2025, đây là nỗ lực của toàn Đảng, toàn dân và cả hệ thống chính trị, với sự hợp tác, giúp đỡ của bạn bè, đối tác quốc tế. Việt Nam xác định phải tiếp tục xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ gắn với hội nhập quốc tế sâu rộng, thực chất, hiệu quả, kết hợp sức mạnh dân tộc và sức mạnh thời đại, sức mạnh trong nước và ngoài nước.

Phát biểu tại lễ ra mắt, lãnh đạo TP.Hồ Chí Minh nhấn mạnh định hướng xây dựng một trung tâm tài chính hiện đại, hội nhập sâu rộng nhưng không tách rời các ngành sản xuất, thương mại, logistics, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi xanh. Trung tâm được thiết kế để vận hành thực chất, tạo ra giá trị đo lường được, thay vì chỉ mang ý nghĩa biểu tượng.

Trong chiến lược phát triển dài hạn, Thành phố xác định nhu cầu về một không gian tài chính có khả năng huy động và phân bổ hiệu quả cả nguồn lực trong nước lẫn quốc tế. Khi kinh tế bước vào giai đoạn đòi hỏi chất lượng tăng trưởng cao hơn, các công cụ tài chính hiện đại đóng vai trò then chốt trong việc hỗ trợ doanh nghiệp mở rộng quy mô, nâng cấp công nghệ, tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

VIFC-HCMC vì vậy được định vị là cầu nối hai chiều: một mặt kết nối thị trường tài chính Việt Nam với khu vực và thế giới, mặt khác bảo đảm dòng vốn được dẫn dắt vào các lĩnh vực ưu tiên như hạ tầng chiến lược, công nghiệp nền tảng, logistics, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh. Tư duy này cho thấy cách tiếp cận lấy hiệu quả vận hành và tác động kinh tế làm thước đo.

Chính quyền Thành phố cũng cam kết xây dựng môi trường đầu tư công bằng, minh bạch, bảo đảm các thành viên tham gia Trung tâm được đối xử bình đẳng theo các chuẩn mực quốc tế. Điều này không chỉ liên quan đến chính sách ưu đãi, mà còn bao gồm cơ chế giải quyết tranh chấp, quản trị rủi ro và giám sát thị trường. Niềm tin của nhà đầu tư được coi là điều kiện tiên quyết để hình thành một hệ sinh thái tài chính có chiều sâu.

Bên cạnh đó, việc phân cấp, phân quyền đi đôi với phân bổ nguồn lực, tăng cường năng lực thực thi và giám sát được coi là điều kiện cần để tránh độ trễ chính sách. Các bộ, ngành được yêu cầu phối hợp chặt chẽ nhằm bảo đảm hệ thống pháp lý, tài chính và tư pháp vận hành đồng bộ ngay từ giai đoạn đầu.

Mô hình phát triển đa trụ cột và kỳ vọng về cực tăng trưởng mới

Cùng với việc chính thức đi vào hoạt động, VIFC-HCMC công bố mô hình phát triển dựa trên nhiều trụ cột chiến lược. Trong đó có trung tâm tài chính hàng không, phục vụ nhu cầu vốn, leasing, bảo hiểm và quản trị rủi ro cho đội bay và chuỗi logistics hàng không; trung tâm tài chính hàng hải gắn với thương mại quốc tế và tài trợ chuỗi cung ứng; sở giao dịch hàng hóa cùng trung tâm lưu ký và thanh toán bù trừ ứng dụng công nghệ cao.

Song song với đó, hệ sinh thái fintech và ngân hàng số được định hướng trở thành không gian thử nghiệm các mô hình tài chính – công nghệ mới. Chuỗi giá trị tài chính xanh, tài chính bền vững và tài chính chuyển đổi cũng là một cấu phần quan trọng, phản ánh yêu cầu chuyển dịch mô hình tăng trưởng theo hướng thân thiện môi trường. Hạ tầng thị trường tài chính hiện đại hướng tới các sàn giao dịch quốc tế và sản phẩm tài chính có chiều sâu được xem là nền tảng để mở rộng quy mô giao dịch.

Cách tiếp cận đa trụ cột cho thấy Trung tâm không chỉ tập trung vào một phân khúc hẹp, mà hướng đến hệ sinh thái tài chính toàn diện, có khả năng bổ trợ lẫn nhau. Tài chính hàng không và hàng hải gắn trực tiếp với lợi thế thương mại và logistics; fintech và ngân hàng số tạo động lực đổi mới; tài chính xanh mở ra không gian huy động vốn dài hạn cho các dự án bền vững.

Trung tâm được kỳ vọng trở thành một cực tăng trưởng tài chính mới của khu vực châu Á – Thái Bình Dương, góp phần nâng cao vị thế quốc gia trong chuỗi giá trị tài chính toàn cầu. Tuy nhiên, để đạt được mục tiêu này, yêu cầu về quản trị rủi ro và an ninh tài chính được đặt lên hàng đầu. Việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo và dữ liệu lớn trong giám sát rủi ro cho thấy định hướng phát triển dựa trên công nghệ.

Chính phủ cũng nhấn mạnh trách nhiệm hành động quyết liệt của các cơ quan liên quan, từ hoàn thiện khung pháp lý, tháo gỡ thủ tục hành chính đến thiết lập cơ chế giám sát định kỳ với các chỉ số cụ thể như lượng vốn thu hút, số tổ chức tham gia, quy mô giao dịch. Tính minh bạch và khả năng đo lường kết quả được coi là yếu tố bảo đảm Trung tâm phát triển đúng hướng.

Việc thành lập tổ tư vấn cho Hội đồng Điều hành, bao gồm cả chuyên gia quốc tế, cho thấy định hướng mở và cầu thị trong quá trình vận hành. Sự tham gia của cộng đồng chuyên gia được kỳ vọng sẽ giúp Trung tâm tiếp cận nhanh hơn với thông lệ toàn cầu, đồng thời giảm thiểu rủi ro trong giai đoạn đầu.