Quảng Ninh: Động lực tăng trưởng từ công nghiệp chế biến, chế tạo

Xác định công nghiệp chế biến, chế tạo là ngành chủ lực

Năm 2025 tốc độ tăng trưởng GRDP của Quảng Ninh đạt 11,89%, dẫn đầu cả nước. Quy mô nền kinh tế đạt 368.445 tỷ đồng; GRDP bình quân đầu người ước đạt 10.402 USD. Cơ cấu kinh tế chuyển dịch tích cực, theo hướng tăng dần tỷ trọng ngành dịch vụ. Xét về động lực tăng trưởng năm 2025, ngành công nghiệp chế biến, chế tạo tiếp tục là động lực tăng trưởng chính, với mức tăng trưởng 33,69%.

Năm 2025 ghi dấu ấn rõ nét khi Quảng Ninh đưa 12 dự án chế biến, chế tạo theo kế hoạch năm vào vận hành, bổ sung năng lực sản xuất mới trong các lĩnh vực điện - điện tử, cơ khí chính xác, công nghiệp hỗ trợ, vật liệu mới. Nhiều sản phẩm công nghiệp chủ lực như tivi, linh kiện điện tử, xe đạp điện, ô tô, sợi dệt, tấm sàn nhựa… đạt và vượt kế hoạch đề ra, góp phần mở rộng quy mô và giá trị sản xuất công nghiệp toàn tỉnh.

Đáng chú ý, Tổ hợp công nghiệp ô tô Thành Công tại Quảng Ninh tiếp tục giữ vai trò hạt nhân của ngành cơ khí chế tạo. Doanh nghiệp duy trì hoạt động sản xuất ổn định, từng bước hoàn thiện chuỗi cung ứng linh kiện, nâng cao tỷ lệ nội địa hóa.

Đồng thời, năm 2025 ghi nhận dấu ấn của nhiều dự án FDI mới trong lĩnh vực chế biến, chế tạo. Đơn cử, dự án Nhà máy Solex High-Tech Industries Việt Nam triển khai đúng tiến độ, tập trung sản xuất linh kiện và thiết bị công nghệ cao. Các dự án như Foxconn Quảng Ninh, Tamagawa Việt Nam, Sunrise Wheel Việt Nam… tiếp tục mở rộng sản xuất, góp phần hình thành mạng lưới sản xuất công nghiệp công nghệ cao trên địa bàn tỉnh.

Tỉnh Quảng Ninh nhận diện ngành công nghiệp chế biến, chế tạo có vai trò đặc biệt quan trọng trong quá trình phát triển bền vững của tỉnh cả trước mắt, lẫn lâu dài, bởi vậy ngay đầu nhiệm kỳ 2020-2025, Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh đã ban hành nghị quyết chuyên đề (Nghị quyết số 01-NQ/TU ngày 16/11/2020 về phát triển nhanh, bền vững ngành công nghiệp chế biến, chế tạo giai đoạn 2020-2025, định hướng đến năm 2030) để lãnh đạo, chỉ đạo toàn diện.

Đây là một chủ trương lớn, thể hiện rõ tầm nhìn chiến lược, tư duy đổi mới và khát vọng phát triển mạnh mẽ của tỉnh. Đồng thời cũng được coi là một bước đi đột phá, góp phần chuyển đổi mô hình tăng trưởng kinh tế từ “nâu” sang “xanh”, giảm dần sự phụ thuộc vào khai thác tài nguyên khoáng sản, từng bước hình thành nền công nghiệp hiện đại, công nghệ cao, thân thiện với môi trường.

Tăng trưởng mạnh mẽ cả về quy mô lẫn chất lượng

Xác định công nghiệp chế biến, chế tạo là ngành chủ lực, ngay từ đầu năm 2025, Quảng Ninh chủ động tính toán, phân bổ các nguồn lực để thúc đẩy tăng trưởng. Tỉnh ban hành các kế hoạch, chương trình hành động cụ thể; tổ chức làm việc với các chủ đầu tư hạ tầng khu công nghiệp để rà soát khả năng đáp ứng, phân bổ chỉ tiêu thu hút đầu tư theo từng tháng, từng quý. Mô hình xúc tiến đầu tư theo “chu trình khép kín” tiếp tục được triển khai hiệu quả, từ hỗ trợ thủ tục đầu tư đến đồng hành cùng doanh nghiệp sau đầu tư.

Với những giải pháp được triển khai, từ một tỉnh có số lượng hạn chế về doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực công nghiệp chế biến, chế tạo, đến hết năm 2025, toàn tỉnh đã có tổng số 1.273 doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực công nghiệp chế biến, chế tạo với 21/24 phân ngành cấp 2 theo quy định tại Quyết định số 27/QĐ-TTg ngày 6/7/2018 của Thủ tướng Chính phủ, ngoại trừ một số ngành như: thuốc lá, sản xuất than cốc và sản phẩm dầu mỏ tinh chế, sản xuất kim loại.

Chỉ tính riêng tại địa bàn các KCN, KKT của tỉnh, hiện có 158 doanh nghiệp, dự án công nghiệp chế biến, chế tạo, chiếm 12,4% tổng số doanh nghiệp, dự án của ngành. Các lĩnh vực có số lượng doanh nghiệp lớn và đóng góp chủ yếu trong khu vực này bao gồm: ngành dệt, sản xuất trang phục, sản phẩm điện tử, máy vi tính và sản phẩm quang học, sản xuất máy móc và thiết bị chuyên dụng.

Hiện nay, toàn tỉnh có tổng nguồn vốn đăng ký đầu tư vào ngành công nghiệp chế biến, chế tạo đạt trên 346.000 tỷ đồng (tương đương 13,6 tỷ USD), trong đó các doanh nghiệp, dự án tại các KCN, KKT chiếm tỷ trọng lớn với tổng vốn đăng ký đạt trên 269.000 tỷ đồng (tương đương trên 10,5 tỷ USD), chiếm 77,75% tổng vốn đăng ký.

Riêng trong giai đoạn 2020-2025, tổng nguồn vốn đầu tư thu hút của ngành công nghiệp chế biến, chế tạo đạt 217.681 tỷ đồng (tương đương trên 9 tỷ USD), tương ứng với 62,9% tổng vốn đầu tư vào lĩnh vực này của tỉnh.

Tốc độ tăng trưởng của ngành công nghiệp chế biến, chế tạo của tỉnh được duy trì trên 2 con số, bình quân toàn ngành đạt trên 22,6%/năm (năm 2021 tăng 27,4%; năm 2022 tăng 17%; năm 2023 tăng 20,9%; năm 2024 tăng 21,33%; năm 2025 tăng 33,75%). Ngành công nghiệp chế biến, chế tạo trong giai đoạn 2020-2024 đóng góp cho ngân sách nhà nước trên 12.000 tỷ đồng. Riêng các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực này ở địa bàn KCN, KKT trong năm 2024 đóng góp 4.876 tỷ đồng, chiếm trên 58% tổng thu ngân sách toàn ngành công nghiệp chế biến, chế tạo của tỉnh.