Quản trị rủi ro pháp lý nâng tầm vị thế môi trường đầu tư

Thể chế minh bạch làm bệ đỡ củng cố niềm tin dòng vốn vĩ mô

Nền kinh tế vĩ mô đang khẳng định vị thế là một điểm đến đầu tư chiến lược trong khu vực với những chỉ dấu tăng trưởng vô cùng ổn định, bất chấp các biến động phức tạp của dòng vốn và thương mại toàn cầu. Thành tựu này được cộng hưởng từ các chính sách kinh tế cởi mở, nền chính trị ổn định và mức độ hội nhập sâu rộng thông qua các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới.

Thực tế minh chứng qua số liệu thống kê khi tổng vốn đầu tư nước ngoài đăng ký đạt 38,42 tỷ USD. Trong đó, dòng vốn thực hiện đạt 27,62 tỷ USD ghi nhận mức cao kỷ lục, phản ánh niềm tin vững chắc của các tập đoàn quốc tế vào môi trường sản xuất công nghiệp chế biến, chế tạo nội địa.

Tuy nhiên, tốc độ mở rộng nhanh chóng của hoạt động đầu tư cũng đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với tính minh bạch, sự ổn định và khả năng tiên liệu của hệ thống pháp luật. Tại diễn đàn vĩ mô vừa được tổ chức, các chuyên gia hàng đầu đã thẳng thắn chỉ ra rằng điểm nghẽn lớn nhất của nền kinh tế hiện nay nằm ở thể chế và năng lực thực thi pháp luật.

GS.TS Lê Hồng Hạnh, Chủ tịch Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC), nhận định rủi ro pháp lý không còn là yếu tố cục bộ chỉ xuất hiện khi xảy ra tranh chấp. Ngược lại, rủi ro này đã hiện diện xuyên suốt ngay từ bước định hình mô hình đầu tư, lựa chọn đối tác, đàm phán cấu trúc hợp đồng cho đến quá trình vận hành dòng vốn.

Để duy trì sức hút dòng vốn và tham gia sâu vào các chuỗi cung ứng toàn cầu có giá trị cao, thể chế kinh tế phải được hoàn thiện theo hướng công bằng, rõ ràng, giúp nhà đầu tư có thể nhận diện, đo lường và kiểm soát rủi ro một cách chủ động.

Định hình công cụ trọng tài để bảo vệ chuỗi giá trị doanh nghiệp

Phân tích sâu hơn về bản chất của các cuộc xung đột thương mại, các chuyên gia vĩ mô chỉ ra rằng nhiều tranh chấp phát sinh trên thực tế không hẳn xuất phát từ sự đối đầu trực diện về mặt lợi ích.

Bản chất của vấn đề thường bắt nguồn từ việc các rủi ro pháp lý không được nhận diện đầy đủ hoặc thiếu cơ chế kiểm soát kịp thời ngay từ giai đoạn ban đầu. Điều này đặt ra yêu cầu cấp bách đối với cộng đồng doanh nghiệp trong việc nâng tầm quản trị rủi ro pháp lý thành một cấu phần cốt lõi trong chiến lược phát triển dài hạn, thay vì xem đó là một thủ tục tuân thủ hành chính thuần túy.

Đồng quan điểm về xu hướng cải cách, ông Đậu Anh Tuấn, Phó Tổng Thư ký kiêm Trưởng Ban Pháp chế Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), đánh giá Việt Nam đang bước vào một giai đoạn cải cách thể chế sâu rộng với nhiều cam kết mạnh mẽ về bảo đảm an toàn pháp lý cho hoạt động kinh tế và thúc đẩy khu vực tư nhân.

Dù vậy, nhà đầu tư vẫn đang phải đối mặt với không ít thách thức liên quan đến tính đồng bộ của các quy định về đất đai, thủ tục triển khai dự án và năng lực tiếp cận các nguồn vốn tài chính.

Trong bối cảnh thị trường vận hành với tốc độ cao, một cơ chế giải quyết tranh chấp chuyên nghiệp không chỉ thực hiện vai trò xử lý hậu quả, mà quan trọng hơn là phải tạo dựng được niềm tin định chế cho doanh nghiệp ngay từ giai đoạn trước tranh chấp.

Việc tối ưu hóa các phương thức giải quyết tranh chấp thay thế như trọng tài thương mại và hòa giải sẽ giúp bảo vệ tối đa quyền lợi hợp pháp của các bên, bảo mật thông tin kinh doanh và duy trì tính liên tục của chuỗi cung ứng.

Dấu mốc ký kết thỏa thuận hợp tác giữa VIAC và Hiệp hội Doanh nghiệp Singapore tại Việt Nam mới đây là một minh chứng cụ thể cho thấy xu hướng quốc tế hóa các tiêu chuẩn quản trị rủi ro.

Việc hoàn thiện hành lang pháp lý và nâng cao năng lực dự báo của chính sách sẽ là bệ đỡ vững chắc để củng cố niềm tin của cộng đồng đầu tư quốc tế, đưa nền kinh tế vĩ mô cất cánh bền vững trong giai đoạn tới.