Phát triển thị trường dịch vụ tạo nguồn lực mới cho tăng trưởng bền vững

Thực tế đã chứng minh, khu vực dịch vụ Việt Nam ghi nhận mức tăng trưởng cao nhất trong 15 năm qua, đạt hơn 52% đóng góp vào tăng trưởng GDP trong nửa đầu năm 2025. Đây là một con số ấn tượng, cho thấy sự chuyển dịch rõ rệt trong cơ cấu kinh tế, khi tiêu dùng dịch vụ đã vượt trội hơn tiêu dùng hàng hóa. Theo TS. Lê Duy Bình, Giám đốc Economica Việt Nam, sự thúc đẩy từ cải cách thể chế và sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ đã giúp nhiều ngành dịch vụ chuyển mình, trở nên năng động và đáp ứng tốt hơn nhu cầu thị trường.

Sự bứt phá trong tiêu dùng dịch vụ thời gian qua đến từ nhiều yếu tố. Tài chính - ngân hàng là một trong những lĩnh vực điển hình, ghi nhận tăng trưởng vượt bậc nhờ cú hích công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Sự xuất hiện của các tổ chức tài chính phi ngân hàng và doanh nghiệp công nghệ tài chính (Fintech) đã tạo nên một hệ sinh thái dịch vụ tài chính mở rộng, đa dạng, mang đến nhiều lựa chọn linh hoạt hơn cho cả doanh nghiệp và cá nhân.

Bên cạnh đó, các dịch vụ dựa trên nhu cầu cơ bản của con người như y tế, giáo dục và du lịch cũng có những bước tiến đáng kể. Chẳng hạn, sự gia tăng về số lượng và chất lượng các cơ sở y tế tư nhân, bệnh viện quốc tế cùng với các trường học chất lượng cao đã giúp người dân không còn phải ra nước ngoài tìm kiếm dịch vụ, giữ lại một lượng lớn ngoại tệ trong nước. Ước tính, việc "giữ tiền" ở lại Việt Nam thông qua các dịch vụ này đã góp phần đáng kể vào giảm nhập siêu dịch vụ. Ngoài ra, sự phục hồi mạnh mẽ của du lịch quốc tế, với lượng khách đến Việt Nam tăng trưởng vượt kỳ vọng (mặc dù bài viết không cung cấp con số cụ thể, nhưng có thể suy luận từ sự sôi động của thị trường), đã thúc đẩy mạnh mẽ xuất khẩu tại chỗ, đóng góp trực tiếp vào tăng trưởng GDP.

Mặc dù tỷ trọng ngành dịch vụ trong cơ cấu kinh tế Việt Nam đang ngày càng lớn (như đã nêu là hơn 52% đóng góp vào GDP), TS. Lê Duy Bình thẳng thắn nhận định rằng nhiều lĩnh vực dịch vụ của Việt Nam vẫn chưa phát triển mạnh và còn rất nhiều dư địa để tăng trưởng. Điều này thể hiện rõ qua việc Việt Nam vẫn đang là quốc gia nhập siêu dịch vụ. Việc thay thế một phần nhập khẩu dịch vụ này không chỉ cải thiện cán cân thanh toán mà còn tạo ra hàng tỷ USD giá trị gia tăng trong nước.

Ngoài các dịch vụ cơ bản, những dịch vụ chuyên biệt cho doanh nghiệp như hỗ trợ đầu tư, thương mại, và chuyển dịch xanh sẽ ngày càng quan trọng. Đặc biệt, với sự phát triển mạnh của thương mại điện tử và kinh tế số, các dịch vụ vận tải, logistics đang đứng trước cơ hội bùng nổ. Việt Nam với đường bờ biển dài và vị trí địa lý chiến lược có tiềm năng trở thành trung tâm logistics khu vực.

Các mảng như bảo hiểm hay dịch vụ nhà ở (trong lĩnh vực bất động sản) cũng là những thị trường khổng lồ, với quy mô dân số gần 100 triệu người và tốc độ đô thị hóa nhanh chóng, nhưng chưa được khai thác đúng mức. Việc phát triển các dịch vụ này không chỉ tạo ra doanh thu mà còn nâng cao chất lượng cuộc sống và hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp.

Mặc dù chưa có chính sách riêng biệt cho ngành dịch vụ, TS. Lê Duy Bình cho rằng điều này không quá quan trọng. Thay vào đó, việc điều chỉnh chính sách kịp thời và linh hoạt trong từng lĩnh vực mới là yếu tố then chốt. Đơn cử như các chính sách thu hút đầu tư tư nhân, hợp tác công tư trong y tế, giáo dục đã giúp giảm gánh nặng ngân sách và nâng cao chất lượng dịch vụ.

Chính sách ưu đãi khách quốc tế để tăng xuất khẩu dịch vụ tại chỗ cũng cần được đẩy mạnh hơn nữa, với mục tiêu không chỉ phục hồi lượng khách mà còn tăng chi tiêu bình quân của du khách. Các chính sách tháo gỡ điểm nghẽn pháp lý cho thị trường dịch vụ doanh nghiệp cũng cần được rà soát và đơn giản hóa để tạo môi trường kinh doanh thuận lợi nhất.

Quan trọng hơn, trong định hướng chiến lược phát triển kinh tế xã hội thời gian tới, vai trò của ngành dịch vụ, đặc biệt là tiêu dùng dịch vụ, cần được nhấn mạnh hơn nữa. Điều này đòi hỏi tập trung nguồn lực đầu tư cải thiện hạ tầng (giao thông, hạ tầng số...) để đón đầu tăng trưởng. Hạ tầng số vững mạnh, ví dụ, là yếu tố then chốt để phát triển các dịch vụ tài chính số, thương mại điện tử và các nền tảng dịch vụ mới.

Đồng thời, tiếp tục thể chế hóa các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nhằm thúc đẩy ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, nâng cao chất lượng hoạt động, quản trị và cung ứng các sản phẩm, giải pháp dịch vụ mới, đáp ứng yêu cầu của thị trường.

Sự đồng hành và hỗ trợ từ cơ chế, chính sách cùng với nhu cầu thị trường đang ngày càng gia tăng là nền tảng vững chắc, tạo niềm tin cho các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ.

Trong bối cảnh thu nhập người dân ngày càng cải thiện, số lượng doanh nghiệp gia tăng và hội nhập kinh tế ngày càng sâu rộng (các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới mở ra cơ hội cho dịch vụ xuyên biên giới), thị trường dịch vụ Việt Nam hứa hẹn sẽ trở thành nguồn lực lớn, bền vững cho tăng trưởng, đưa Việt Nam tiến gần hơn tới mục tiêu trở thành nền kinh tế thu nhập cao.