Ninh Bình cần tháo gỡ những nút thắt nào để giữ chân doanh nghiệp

Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng yêu cầu Ninh Bình làm rõ nguyên nhân hơn 3.600 doanh nghiệp tạm ngừng kinh doanh, giải thể

Tăng trưởng GRDP ước đạt 11,43%, hàng nghìn doanh nghiệp thành lập mới, hàng trăm dự án đầu tư được cấp phép. Những con số cho thấy sức bật mạnh mẽ của kinh tế Ninh Bình trong năm 2026. Tuy nhiên, phía sau bức tranh tăng trưởng tích cực ấy là thực tế hơn 3.600 doanh nghiệp phải tạm ngừng kinh doanh hoặc giải thể. Nhận diện đúng nguyên nhân, tháo gỡ những điểm nghẽn trong môi trường đầu tư, kinh doanh đang trở thành yêu cầu quan trọng để Ninh Bình không chỉ tăng trưởng nhanh mà còn phát triển bền vững.

Tăng trưởng ấn tượng và bài toán "sức khỏe" doanh nghiệp

Tại buổi làm việc với tỉnh Ninh Bình ngày 19/11/2026 về triển khai các giải pháp tăng trưởng kinh tế hai con số, Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng ghi nhận những kết quả tích cực mà địa phương đạt được, đồng thời lưu ý một vấn đề đáng quan tâm: tình trạng doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường còn cao. Cụ thể, toàn tỉnh có 2.299 doanh nghiệp tạm ngừng kinh doanh và 1.332 doanh nghiệp giải thể. Phó Thủ tướng yêu cầu tỉnh phân tích rõ nguyên nhân để có giải pháp tháo gỡ phù hợp.

Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng làm việc với tỉnh Ninh Bình (Ảnh: chinhphu.vn)

Đây không đơn thuần là một chỉ tiêu thống kê về đăng ký doanh nghiệp. Con số hơn 3.600 doanh nghiệp tạm ngừng, giải thể đặt ra câu hỏi về sức khỏe thực chất của cộng đồng doanh nghiệp, khả năng duy trì hoạt động sản xuất, kinh doanh và mức độ hấp thụ những cơ hội phát triển của nền kinh tế địa phương.

Bởi lẽ, năm 2026, Ninh Bình đang ghi nhận những kết quả tăng trưởng đáng chú ý. GRDP ước tăng 11,43%, thuộc nhóm địa phương dẫn đầu cả nước và vượt mục tiêu Chính phủ giao. Cơ cấu kinh tế tiếp tục chuyển dịch theo hướng tích cực, trong đó công nghiệp và xây dựng chiếm 48,62%, dịch vụ chiếm 33,56%. Hoạt động du lịch khởi sắc với gần 24 triệu lượt khách, bao gồm khoảng 3,34 triệu lượt khách quốc tế.

Trong lĩnh vực thu hút đầu tư, tỉnh có 140 dự án được cấp mới, gồm 44 dự án FDI và 96 dự án trong nước. Cùng với đó, 4.374 doanh nghiệp được thành lập mới, tổng vốn đăng ký vượt 45.000 tỷ đồng.

Những con số này cho thấy Ninh Bình đang có sức hấp dẫn nhất định đối với các nhà đầu tư, đồng thời tạo dựng nền tảng để mở rộng quy mô nền kinh tế trong giai đoạn mới. Tuy nhiên, việc có thêm doanh nghiệp thành lập mới không đồng nghĩa với việc toàn bộ các doanh nghiệp đó đều nhanh chóng đi vào hoạt động ổn định, tạo ra doanh thu và đóng góp bền vững cho nền kinh tế.

Tương tự, doanh nghiệp tạm ngừng kinh doanh không đồng nghĩa với doanh nghiệp phá sản hay chấm dứt tồn tại. Có những trường hợp tạm ngừng để tái cơ cấu, chuyển đổi mô hình hoặc chờ đợi điều kiện thị trường thuận lợi hơn. Trong khi đó, giải thể là quá trình pháp lý có tính chất khác, phản ánh việc doanh nghiệp chấm dứt tồn tại theo quy định.

Trao đổi về vấn đề này, ông Nguyễn Hữu Thành – Phó Chủ tịch Hội doanh nhân trẻ tỉnh Ninh Bình cho rằng: cần đặt câu hỏi đã có bao nhiêu trong số 1.332 doanh nghiệp giải thể là doanh nghiệp “không còn hoạt động thực tế” được rà soát, làm sạch dữ liệu sau hợp nhất tỉnh. Nếu tỉ lệ này lớn, con số giải thể cao một phần là tín hiệu tích cực về làm sạch dữ liệu, không hoàn toàn là sức khỏe doanh nghiệp xấu đi.

Ông Nguyễn Hữu Thành – Phó Chủ tịch Hội doanh nhân trẻ tỉnh Ninh Bình

Vì vậy, để đánh giá đúng thực trạng, cần phân loại rõ các nhóm doanh nghiệp, xác định thời gian ngừng hoạt động, nguyên nhân và khả năng quay trở lại thị trường. Đây cũng là cơ sở quan trọng để chính quyền lựa chọn chính sách hỗ trợ phù hợp, thay vì áp dụng những giải pháp chung cho tất cả các trường hợp.

Đặt trong bối cảnh cả nước, tình trạng doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường cũng đang là vấn đề cần quan tâm. Theo Cục Thống kê, trong 9 tháng năm 2026, cả nước có 223,9 nghìn doanh nghiệp thành lập mới và quay trở lại hoạt động, trong khi số doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường là 172 nghìn. Bình quân mỗi tháng có khoảng 19,1 nghìn doanh nghiệp rút lui.

Điều đó cho thấy áp lực đối với khu vực doanh nghiệp không phải vấn đề riêng của Ninh Bình. Tuy nhiên, với mục tiêu duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế hai con số, việc nhận diện những khó khăn nội tại và nâng cao khả năng chống chịu của doanh nghiệp càng có ý nghĩa quan trọng đối với địa phương.

Nhận diện những điểm nghẽn trong hoạt động sản xuất, kinh doanh

Một trong những vấn đề cần được quan tâm trước tiên là khả năng tiếp cận vốn và duy trì dòng tiền của doanh nghiệp.

Đối với phần lớn doanh nghiệp nhỏ và vừa, nguồn vốn lưu động có ý nghĩa quyết định đối với khả năng duy trì hoạt động. Khi chi phí đầu vào tăng, đơn hàng biến động, thời gian thu hồi công nợ kéo dài hoặc khả năng tiếp cận tín dụng gặp khó khăn, doanh nghiệp dễ rơi vào tình trạng thiếu hụt dòng tiền. Ngay cả những đơn vị có thị trường và năng lực sản xuất cũng có thể gặp khó khăn nếu không duy trì được nguồn vốn cần thiết để vận hành.

Bên cạnh đó, khả năng tiếp cận đất đai, mặt bằng sản xuất và hạ tầng cũng là yếu tố tác động trực tiếp đến quyết định đầu tư, mở rộng hoạt động của doanh nghiệp. Trong bối cảnh Ninh Bình đang mở rộng không gian phát triển, hình thành các cực tăng trưởng mới và đẩy mạnh phát triển công nghiệp, yêu cầu về quỹ đất sạch, hạ tầng giao thông, điện, nước, xử lý môi trường và logistics ngày càng trở nên cấp thiết.

Nếu các thủ tục liên quan đến quy hoạch, đất đai, giải phóng mặt bằng và cấp phép đầu tư chưa được giải quyết đồng bộ, doanh nghiệp có thể phải kéo dài thời gian chuẩn bị dự án, phát sinh chi phí và bỏ lỡ cơ hội kinh doanh. Đối với doanh nghiệp đang hoạt động, những vướng mắc về hạ tầng và mặt bằng cũng có thể hạn chế khả năng mở rộng quy mô sản xuất.

Một điểm nghẽn khác là áp lực chi phí sản xuất, kinh doanh và sức ép cạnh tranh trên thị trường. Chi phí nguyên vật liệu, vận tải, năng lượng, nhân công cùng những biến động của thị trường tiêu thụ có thể ảnh hưởng trực tiếp đến biên lợi nhuận. Đặc biệt, các doanh nghiệp có quy mô nhỏ, năng lực quản trị hạn chế và ít dư địa tài chính thường khó ứng phó với những biến động kéo dài.

Ở góc độ thị trường, việc duy trì đơn hàng, mở rộng kênh tiêu thụ và tham gia vào chuỗi cung ứng cũng là thách thức không nhỏ. Trong khi các doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp quy mô lớn có lợi thế nhất định về công nghệ, quản trị và thị trường, nhiều doanh nghiệp trong nước vẫn gặp khó khăn trong việc đáp ứng tiêu chuẩn chất lượng, quy trình sản xuất và yêu cầu về năng lực cung ứng.

Riêng với địa bàn tỉnh Ninh Bình, ông Nguyễn Hữu Thành với góc nhìn của một doanh nghiệp cũng cho rằng: nguyên nhân và điểm nghẽn còn ở yếu tố xáo trộn hành chính sau sáp nhập, công nợ dây chuyền trong lĩnh vực xây dựng – sản xuất và áp lực chuyển đổi thuế – kế toán với hộ kinh doanh và doanh nghiệp siêu nhỏ, lộ trình bỏ thuế khoán, hóa đơn điện tử...

Đây là vấn đề cần được quan tâm tại Ninh Bình khi tỉnh đang thúc đẩy thu hút các dự án công nghiệp, công nghệ cao và mở rộng hoạt động xuất khẩu. Thu hút được dự án lớn mới chỉ là bước đầu. Điều quan trọng hơn là tạo ra khả năng kết nối giữa các dự án với doanh nghiệp địa phương, giúp doanh nghiệp trong tỉnh có cơ hội tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị.

Bên cạnh các yếu tố thị trường và nguồn lực, chất lượng thực thi chính sách cũng cần được nhìn nhận từ trải nghiệm thực tế của doanh nghiệp. Những cải cách về thủ tục hành chính, chuyển đổi số và cải thiện môi trường đầu tư chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi giúp doanh nghiệp tiết kiệm thời gian, giảm chi phí tuân thủ và giải quyết được những vướng mắc cụ thể.

Do đó, việc đánh giá môi trường kinh doanh không nên chỉ dừng lại ở số lượng thủ tục được cắt giảm hay các cuộc đối thoại được tổ chức, mà cần xem xét mức độ hài lòng, khả năng tiếp cận chính sách và hiệu quả tháo gỡ khó khăn sau đối thoại.

Những vấn đề nêu trên là các nhóm yếu tố cần được điều tra, đánh giá. Chưa thể khẳng định đây là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến toàn bộ số doanh nghiệp tạm ngừng, giải thể tại Ninh Bình nếu chưa có kết quả phân loại và xác minh từ cơ quan quản lý.

Ninh Bình gỡ vướng mặt bằng, thúc đẩy trục động lực Hoa Lư – Nam Định

Ninh Bình gỡ vướng mặt bằng, thúc đẩy trục động lực Hoa Lư – Nam Định

Tỉnh Ninh Bình đang triển khai chi trả hỗ trợ giải phóng mặt bằng cho dự án đầu tư xây dựng tuyến đường trục động lực có tổng vốn hơn 7.140 tỷ đồng
Từ vụ đấu giá đất tại Ninh Bình: Tăng cường minh bạch và trách nhiệm trong quản lý đất đai

Từ vụ đấu giá đất tại Ninh Bình: Tăng cường minh bạch và trách nhiệm trong quản lý đất đai

Vụ đấu giá đất ở Ninh Bình đặt ra vấn đề về trách nhiệm tổ chức, cơ chế kiểm soát rủi ro và tính minh bạch trong hoạt động đấu giá quyền sử dụng đất.