Nghệ An: Tạo đột phá phát triển giáo dục và đào tạo

Giữ vững vị thế tốp đầu cả nước

Những năm qua, Nghệ An được đánh giá là một trong những địa phương có hệ thống giáo dục phát triển toàn diện và ổn định. Tỉnh đã xây dựng được hệ thống giáo dục quốc dân đầy đủ từ giáo dục mầm non, phổ thông, giáo dục thường xuyên đến giáo dục nghề nghiệp và giáo dục đại học, đáp ứng nhu cầu học tập của người dân cũng như yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội của địa phương và khu vực.

Đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên và nhân viên ngành giáo dục cơ bản đáp ứng yêu cầu về chuyên môn, nghiệp vụ. Cơ sở vật chất, trang thiết bị trường lớp ngày càng được đầu tư hoàn thiện, tạo nền tảng thuận lợi để triển khai các chương trình đổi mới giáo dục.

Chất lượng giáo dục toàn diện của Nghệ An trong những năm gần đây có bước tiến vượt bậc, tiếp tục khẳng định vị thế trong tốp đầu của cả nước. Giai đoạn 2020 - 2025, học sinh Nghệ An đạt nhiều thành tích nổi bật tại các kỳ thi học sinh giỏi trong nước và quốc tế với 9 Huy chương Vàng, 11 Huy chương Bạc và 6 Huy chương Đồng khu vực và quốc tế; 468 học sinh đạt giải học sinh giỏi quốc gia, trong đó có 38 giải Nhất.

Kết quả kỳ thi tốt nghiệp THPT của tỉnh Nghệ An cũng ghi nhận sự bứt phá mạnh mẽ. Năm 2024, thứ hạng của Nghệ An tăng 22 bậc so với năm 2021. Đến năm 2025, kết quả thi tiếp tục cải thiện rõ rệt khi tỉnh đứng đầu trong 34 tỉnh, thành phố về điểm trung bình kỳ thi tốt nghiệp THPT.

Không chỉ chú trọng giáo dục phổ thông, công tác đào tạo nghề tại Nghệ An cũng có nhiều chuyển biến tích cực. Chất lượng đào tạo nghề từng bước được nâng cao, gắn với nhu cầu của thị trường lao động. Việc liên kết giữa các cơ sở giáo dục nghề nghiệp và doanh nghiệp được đẩy mạnh, góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.

Bên cạnh đó, các trường đại học trên địa bàn tỉnh Nghệ An cũng chú trọng nâng cao chất lượng đào tạo, đặc biệt là chất lượng đầu ra, nghiên cứu khoa học và giáo dục khởi nghiệp cho sinh viên. Đây được xem là một trong những yếu tố quan trọng góp phần hình thành nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ quá trình hội nhập quốc tế.

Đến năm 2025, Nghệ An đã hoàn thành mục tiêu Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XIX với 76,79% trường học đạt chuẩn quốc gia. Tỷ lệ lao động qua đào tạo đạt 71,5%, trong đó 31% có văn bằng, chứng chỉ.

Đặc biệt, Nghệ An là một trong những địa phương đi đầu trong việc triển khai Chương trình giáo dục phổ thông 2018, đồng thời chủ động xây dựng nhiều mô hình trường học mới, đổi mới phương pháp dạy học theo hướng phát triển phẩm chất và năng lực người học.

Hướng tới hệ thống giáo dục hiện đại, thông minh

Bước vào giai đoạn phát triển mới, Nghệ An đặt mục tiêu tiếp tục đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục và đào tạo, hướng tới xây dựng hệ thống giáo dục hiện đại, đồng bộ và có khả năng hội nhập quốc tế.

Tỉnh đang triển khai nhiều chủ trương quan trọng nhằm tái cấu trúc hệ thống giáo dục. Trong đó, đáng chú ý là việc sáp nhập Trường Cao đẳng Sư phạm Nghệ An vào Trường Đại học Kinh tế Nghệ An để thành lập Trường Đại học Nghệ An, nhằm nâng cao hiệu quả đào tạo nguồn nhân lực.

Đối với giáo dục phổ thông, tỉnh chú trọng quy hoạch lại mạng lưới trường lớp theo hướng hiện đại, đảm bảo quy hoạch xây dựng đạt chuẩn tỷ lệ 1/500, có đủ diện tích cho các hoạt động học tập và trải nghiệm của học sinh.

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm của giai đoạn 2026 - 2030 là đầu tư phát triển hệ thống trường phổ thông dân tộc nội trú và bán trú liên cấp tại các xã miền núi nhằm bảo đảm cơ hội tiếp cận giáo dục công bằng cho học sinh vùng khó khăn.

Theo kế hoạch, Nghệ An sẽ xây dựng 28 trường nội trú liên cấp, với tổng kinh phí khoảng 2.100 tỷ đồng, bình quân mỗi năm đầu tư 6 trường, tương ứng nguồn vốn khoảng 450 tỷ đồng/năm.

Song song với đó, tỉnh Nghệ An cũng tập trung mở rộng quy mô các trường THPT, đặc biệt tại khu vực thành phố Vinh cũ; tăng quy mô lớp học tại các trường phổ thông dân tộc nội trú; đồng thời đầu tư xây dựng cơ sở mới cho Trường THPT chuyên Phan Bội Châu.

Ngành giáo dục cũng đang triển khai kế hoạch đầu tư xây dựng và mua sắm trang thiết bị hiện đại cho 3 trường trung cấp nghề của tỉnh để phát triển thành các trường nghề trọng điểm khu vực; đồng thời đầu tư cho 6 trường PTDTNT THCS và 2 trường PTDTNT THPT.

Một trong những trọng tâm của chiến lược phát triển giáo dục Nghệ An là đẩy mạnh chuyển đổi số trong giáo dục, ứng dụng trí tuệ nhân tạo, phát triển giáo dục STEM và hình thành kỹ năng công dân số cho học sinh. Đây cũng là bước chuẩn bị cho lộ trình đến năm 2030 khi kỳ thi tốt nghiệp THPT dự kiến được tổ chức trên máy tính.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An Thái Văn Thành, cho rằng ngành giáo dục cần tiếp tục rà soát chiến lược phát triển, tập trung sắp xếp lại mạng lưới trường lớp, đầu tư cơ sở vật chất đồng bộ, hiện đại, đồng thời xây dựng chương trình đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng số và đổi mới sáng tạo cho đội ngũ giáo viên.

Đồng thời, UBND tỉnh sẽ phối hợp với các cơ quan chức năng xây dựng cơ chế đặc thù nhằm thu hút và giữ chân giáo viên giỏi, đáp ứng yêu cầu phát triển giáo dục trong giai đoạn mới.

Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An Võ Trọng Hải cũng yêu cầu ngành giáo dục tiếp tục nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, giữ vững vị thế tốp đầu cả nước; thu hẹp khoảng cách chất lượng giáo dục giữa các vùng miền, đặc biệt là khu vực miền núi và vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Cùng với đó, tỉnh sẽ tiếp tục đẩy mạnh xã hội hóa giáo dục, tăng cường hợp tác quốc tế và huy động các nguồn lực đầu tư cho giáo dục. Mục tiêu lâu dài là từng bước xây dựng Nghệ An trở thành trung tâm giáo dục và đào tạo của khu vực Bắc Trung Bộ và cả nước.