Thị trường chứng khoán Việt Nam được FTSE Russell nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp trong năm 2026, mở ra cơ hội thu hút dòng vốn quốc tế. Ngành quỹ đứng trước dư địa mở rộng quy mô, đồng thời phải nâng chuẩn quản trị, đa dạng sản phẩm và số hóa hoạt động để đáp ứng yêu cầu mới.
Quy mô ngành quỹ đang mở rộng
Tính đến cuối tháng 6/2026, Việt Nam có 43 công ty quản lý quỹ và 141 quỹ đầu tư chứng khoán. Các quỹ đang quản lý trực tiếp khoảng 93.000 tỷ đồng, tương đương gần 3,6 tỷ USD. Nếu tính cả danh mục ủy thác đầu tư, tổng tài sản do các công ty quản lý quỹ quản lý đạt khoảng 846.000 tỷ đồng, tương đương 32,5 tỷ USD.
Quy mô này duy trì tốc độ tăng trưởng bình quân trên 20%/năm trong 10 năm qua. Cơ cấu sản phẩm cũng đang dịch chuyển theo hướng thanh khoản và minh bạch hơn khi quỹ mở và quỹ hoán đổi danh mục (ETF) chiếm khoảng 80% tổng giá trị tài sản ròng (NAV) toàn ngành.
Lãnh đạo các doanh nghiệp, quỹ đầu tư, chuyên gia trao đổi tại Vietnam Fund Awards 2026 (VFA 2026) - Ảnh: chinhphu.vn
Bước ngoặt mới đến từ việc thị trường chứng khoán Việt Nam được FTSE Russell nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp và gia nhập Bộ chỉ số cổ phiếu toàn cầu FTSE GEIS. Quá trình đưa Việt Nam vào bộ chỉ số được thực hiện qua 4 đợt, từ tháng 9/2026 đến tháng 9/2027.
Theo ước tính được FiinGroup dẫn từ FTSE Russell, dòng vốn ngoại có thể gia nhập Việt Nam sau nâng hạng đạt khoảng 6 tỷ USD. Dòng vốn này gồm cả vốn thụ động từ các quỹ mô phỏng chỉ số và dòng vốn chủ động, dài hạn từ các công ty quản lý tài sản, định chế tài chính quốc tế.
Quy mô dòng vốn thực tế sẽ phụ thuộc vào khả năng hấp thụ của thị trường và chất lượng các cơ hội đầu tư. Với ngành quỹ, đây là cơ hội mở rộng tài sản quản lý, tăng khả năng kết nối nguồn vốn quốc tế và phát triển các sản phẩm đầu tư chuyên nghiệp.
Mục tiêu đặt ra đến năm 2030 là đưa tổng giá trị tài sản ròng của ngành quỹ tương đương 5% GDP cho thấy định hướng mở rộng vai trò của ngành quỹ trong việc tập hợp nguồn vốn phân tán trong xã hội và phân bổ vào các lĩnh vực của nền kinh tế.
Tuy nhiên, quy mô tăng nhanh đặt ra yêu cầu về chất lượng vận hành. Các công ty quản lý quỹ phải nâng năng lực phân tích, quản lý danh mục, quản trị rủi ro và minh bạch thông tin. Nhà đầu tư cũng cần được cung cấp đầy đủ kiến thức để hiểu rõ đặc điểm, mức độ rủi ro của chứng chỉ quỹ và các sản phẩm đầu tư mới.
Đa dạng sản phẩm, nâng chuẩn quản trị
Ủy ban Chứng khoán Nhà nước xác định 6 nhóm định hướng phát triển ngành quỹ. Trọng tâm đầu tiên là hoàn thiện khung pháp lý cho công ty quản lý quỹ, quỹ đầu tư và đại lý phân phối; đồng thời mở rộng các loại hình quỹ và sản phẩm đầu tư mới đi kèm yêu cầu quản trị rủi ro.
Cơ cấu nhà đầu tư cũng cần được điều chỉnh theo hướng tăng tỷ trọng nhà đầu tư tổ chức và nhà đầu tư chuyên nghiệp. Đây là cơ sở để hình thành nguồn vốn dài hạn, tạo sự cân bằng hơn cho thị trường.
Sản phẩm quỹ được định hướng mở rộng theo nhu cầu tích lũy của người dân và nhu cầu vốn của nền kinh tế. Các lĩnh vực được nhấn mạnh gồm hạ tầng, khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, kinh tế xanh và phát triển bền vững.
Cùng với mở rộng sản phẩm, yêu cầu giám sát rủi ro được đặt cao hơn. Các công ty quản lý quỹ được định hướng ứng dụng công nghệ, chuẩn hóa hoạt động theo thông lệ quốc tế. Cơ quan quản lý sẽ tăng cường giám sát các vấn đề như định giá tài sản, thanh khoản và xung đột lợi ích.
Bên cạnh đó, việc nâng hiểu biết của công chúng về sản phẩm quỹ. UBCKNN định hướng phối hợp với các sở giao dịch, VSDC, công ty chứng khoán, hiệp hội và báo chí để phổ biến kiến thức cho nhà đầu tư.
Các tổ chức trong ngành cũng đưa ra những hướng phát triển mới. VSDC đề xuất triển khai Chương trình Xếp hạng Quỹ đầu tư Chứng khoán nhằm cung cấp công cụ tham chiếu khách quan và minh bạch cho nhà đầu tư. FIDT kiến nghị xây dựng khung pháp lý cho ngành quản lý gia sản trong 12-18 tháng tới, đồng thời phối hợp đưa chứng chỉ hoạch định tài chính quốc tế CFP về Việt Nam để chuẩn hóa năng lực người làm nghề.
FiinGroup xác định ba xu hướng có thể định hình ngành quản lý quỹ thời gian tới gồm dòng vốn quốc tế sau nâng hạng, đổi mới sản phẩm và số hóa hoạt động phân phối.
Cơ hội từ nâng hạng thị trường đang tạo thêm dư địa cho ngành quỹ mở rộng tài sản quản lý. Để chuyển cơ hội thành tăng trưởng thực chất, ngành phải đồng thời nâng chất lượng quản trị, mở rộng sản phẩm phù hợp với nhu cầu vốn của nền kinh tế và tăng tính chuyên nghiệp trong phân phối. Đây cũng là nền tảng để hướng tới mục tiêu NAV tương đương 5% GDP vào năm 2030.
Hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo đã có những bước trưởng thành đáng kể, nhưng vẫn đối mặt với giới hạn về dòng vốn và cơ chế thoát vốn minh bạch. Nghiên cứu xây dựng một sàn giao dịch chứng khoán chuyên biệt cho startup, cùng với việc hình thành Quỹ Đầu tư Mạo hiểm Quốc gia là động thái nhằm giải quyết nút thắt tài ch&iac
Bộ Tài chính đang từng bước triển khai cơ chế bán khống và thực hiện giao dịch trong ngày (T0), áp dụng trên thị trường chứng khoán Việt Nam (TTCK) từ năm 2026.
Thị trường chứng khoán đang đứng trước cơ hội vàng để bứt phá về quy mô và chất lượng hàng hóa, với định hướng mạnh mẽ thu hút các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) niêm yết. Tuy nhiên, để hiện thực hóa tham vọng này, việc gỡ vướng khung pháp lý trở thành yêu cầu cấp thiết.
.jpg)