Ngành in, bao bì trước áp lực tự động hóa và chuyển đổi xanh

Tốc độ tăng trưởng vẫn duy trì ở mức khoảng 10% mỗi năm, riêng 8 tháng đầu năm 2026 tăng khoảng 6-8% so với cùng kỳ, tuy nhiên năng lực công nghệ và quản trị giữa doanh nghiệp trong nước với khối FDI vẫn có khoảng cách đáng kể.

Tự động hóa trở thành yêu cầu về năng suất

Hiện có khoảng gần 80% doanh nghiệp in và bao bì trong nước vẫn sử dụng công nghệ truyền thống. Chi phí sản xuất của doanh nghiệp nội địa cao hơn khoảng 15% so với khối FDI, trong khi năng lực quản trị và tốc độ chuyển đổi số còn hạn chế. Doanh nghiệp Việt Nam được dự báo cần thêm 3-5 năm để cải thiện đáng kể năng lực quản trị và tốc độ chuyển đổi số.

Thực trạng này đặt ngành trước yêu cầu chuyển đổi về công nghệ, phương thức sản xuất và quản trị. Khi chi phí sản xuất tạo sức ép lên biên lợi nhuận, doanh nghiệp phải tìm cách nâng năng suất, giảm lao động thủ công, kiểm soát chất lượng và rút ngắn thời gian sản xuất để duy trì khả năng cạnh tranh.

Công nghệ đang trở thành yếu tố quyết định khả năng nâng năng suất của doanh nghiệp in và bao bì. Các dây chuyền in kỹ thuật số tốc độ cao, thiết bị cắt bế, tráng phủ, cán màng, in ngày sản xuất và hệ thống đóng gói tự động đang tạo ra hướng chuyển dịch từ sản xuất truyền thống sang dây chuyền có mức độ tự động hóa cao hơn.

In kỹ thuật số giúp doanh nghiệp tăng khả năng tùy biến, xử lý nhiều loại đơn hàng và kiểm soát chất lượng trong quá trình sản xuất. Các hệ thống tự động ở công đoạn đóng gói và hoàn thiện giúp giảm thao tác thủ công, tăng tốc độ xử lý và kiểm soát đồng đều sản phẩm.

Số hóa cũng đang mở rộng sang lĩnh vực tem nhãn với các giải pháp nhãn thông minh và RFID. Công nghệ này hỗ trợ nhận diện sản phẩm, truy xuất nguồn gốc và quản lý chuỗi cung ứng, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao về minh bạch thông tin hàng hóa.

Đối với doanh nghiệp trong nước, bài toán đặt ra là lựa chọn đúng khâu cần đầu tư và xây dựng lộ trình chuyển đổi phù hợp với năng lực tài chính. Đầu tư công nghệ cần gắn với mục tiêu tăng năng suất, giảm chi phí vận hành và nâng chất lượng sản phẩm. Cùng với thiết bị, doanh nghiệp cần nâng năng lực quản trị để khai thác hiệu quả hệ thống mới.

Khoảng cách 15% về chi phí sản xuất với khối FDI cho thấy dư địa cải thiện năng suất của doanh nghiệp nội địa còn lớn. Trong khi đó, tỷ lệ gần 80% doanh nghiệp vẫn sử dụng công nghệ truyền thống cho thấy quá trình hiện đại hóa ngành còn nhiều việc phải thực hiện.

Ngành in và bao bì cũng giữ vai trò quan trọng trong chuỗi cung ứng của nhiều lĩnh vực kinh tế, từ sản xuất hàng tiêu dùng, thực phẩm đến xuất khẩu. Năng lực của ngành tác động trực tiếp đến khả năng đáp ứng đơn hàng, chất lượng sản phẩm và yêu cầu của các đối tác trong chuỗi cung ứng.

Bao bì xanh trở thành yêu cầu cạnh tranh

Cùng với tự động hóa, chuyển đổi xanh đang tạo ra một hướng thay đổi lớn đối với ngành in và bao bì. Các yêu cầu về ESG, EPR, khả năng tái chế, an toàn sản phẩm và trách nhiệm chuỗi cung ứng ngày càng được đặt cao, buộc doanh nghiệp phải xem xét lại nguyên liệu, công nghệ sản xuất và quy trình xử lý sản phẩm sau sử dụng.

Bao bì hiện phải đáp ứng đồng thời yêu cầu về công năng, chất lượng, chi phí và môi trường. Doanh nghiệp có xu hướng chuyển sang mực in gốc nước, keo dán, màng thân thiện với môi trường và các công nghệ hỗ trợ tách mực, nguyên liệu sau sử dụng để tăng khả năng tái chế.

Chi phí đầu tư cho thiết bị, nguyên liệu và công nghệ xanh vẫn là rào cản đối với nhiều doanh nghiệp. Đây là vấn đề đặc biệt đáng lưu ý trong bối cảnh doanh nghiệp trong nước đang chịu sức ép về chi phí sản xuất và còn khoảng cách về công nghệ so với khối FDI.

Chuyển đổi xanh phải đi cùng hiệu quả sản xuất. Doanh nghiệp cần ưu tiên công nghệ giúp giảm tiêu hao nguyên liệu, tiết kiệm năng lượng, nâng chất lượng sản phẩm và đáp ứng yêu cầu của khách hàng, đồng thời chuẩn hóa quy trình và nâng chất lượng nhân lực.

Ngành cũng cần chính sách hỗ trợ tài chính, phát triển hạ tầng tái chế và thúc đẩy sản xuất thiết bị, vật tư trong nước để giảm chi phí đầu tư và phụ thuộc vào nguồn nhập khẩu. Đây là nền tảng để doanh nghiệp nâng năng lực và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng.

Những xu hướng này được thể hiện tại Triển lãm Quốc tế lần thứ 24 về máy móc, thiết bị công nghiệp ngành In ấn và Đóng gói Bao bì Việt Nam (VietnamPrintPack 2026), diễn ra từ ngày 16/9/2026 tại Trung tâm Hội chợ và Triển lãm Sài Gòn (SECC), TP. Hồ Chí Minh. Sự kiện có diện tích khoảng 16.000 m² với 800 gian hàng, quy tụ gần 300 doanh nghiệp đến từ 13 quốc gia và vùng lãnh thổ, giới thiệu các nhóm máy móc in ấn, đóng gói, tem nhãn, giấy, vật tư, giải pháp số hóa, tự động hóa và bao bì xanh.

Các hội thảo trong khuôn khổ triển lãm tập trung vào những vấn đề đang tác động trực tiếp đến ngành như nâng năng lực tạo giá trị, phát triển bao bì bền vững và xây dựng nhà máy bao bì đến năm 2030. Những công nghệ được giới thiệu tại sự kiện cho thấy doanh nghiệp đang có thêm lựa chọn để nâng cấp dây chuyền, tăng mức độ tự động hóa và đáp ứng yêu cầu về sản xuất xanh.

Trong 3-5 năm tới, năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp in và bao bì sẽ phụ thuộc nhiều vào tốc độ đổi mới công nghệ, khả năng kiểm soát chi phí và mức độ đáp ứng các tiêu chuẩn môi trường. Với nền tảng tăng trưởng hiện tại, quá trình chuyển đổi cần tập trung vào những khâu tạo ra hiệu quả rõ rệt, đồng thời gắn đầu tư công nghệ với quản trị, nhân lực và khả năng tham gia chuỗi cung ứng.