Nâng sức cạnh tranh cho hàng hóa xuất khẩu Thanh Hoá

Tận dụng dư địa từ các FTA thế hệ mới

Xuất khẩu tiếp tục được xác định là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế của Thanh Hóa. Những năm gần đây, cùng với sự phát triển của các ngành công nghiệp chế biến, chế tạo, dệt may, da giày, nông sản và sản phẩm công nghiệp chủ lực, hoạt động xuất khẩu của tỉnh ghi nhận nhiều kết quả tích cực, đóng góp đáng kể vào tăng trưởng GRDP, giải quyết việc làm và nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế địa phương.

Vừa qua, Sở Công Thương Thanh Hóa đã tổ chức Hội nghị “Tăng cường năng lực xuất khẩu các mặt hàng chiến lược của tỉnh Thanh Hóa” với sự tham gia của đại diện các sở, ngành, hiệp hội doanh nghiệp và đông đảo doanh nghiệp xuất khẩu trên địa bàn. Hội nghị tập trung thảo luận hai nội dung trọng tâm gồm tăng cường năng lực xuất khẩu các mặt hàng chiến lược của tỉnh trong khuôn khổ các FTA thế hệ mới và nâng cao khả năng ứng phó với các vụ việc phòng vệ thương mại từ nước ngoài.

Theo ông Phùng Đình Ảnh, Phó Giám đốc Sở Công Thương Thanh Hóa, hoạt động xuất khẩu của tỉnh những năm gần đây tiếp tục duy trì đà tăng trưởng tích cực và giữ vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội. Năm 2025, kim ngạch xuất khẩu của tỉnh đạt 7,15 tỷ USD. Năm 2026, Thanh Hóa đặt mục tiêu nâng kim ngạch xuất khẩu lên 8,5 tỷ USD.

Để đạt được mục tiêu này, bên cạnh việc mở rộng thị trường và đa dạng hóa sản phẩm, doanh nghiệp cần khai thác hiệu quả các cơ hội từ các FTA thế hệ mới mà Việt Nam đã tham gia. Đây được xem là những “đường cao tốc” kết nối hàng hóa Việt Nam với các thị trường lớn trên thế giới thông qua việc cắt giảm thuế quan, tạo thuận lợi thương mại và mở rộng khả năng tiếp cận thị trường.

Tại hội nghị, Tiến sỹ kinh tế Đặng Trung Tuyến, Đại học Quốc gia Hà Nội đã trình bày chuyên đề về việc tận dụng tối đa các FTA thế hệ mới để thúc đẩy xuất khẩu các mặt hàng chiến lược của Thanh Hóa. Theo đó, các hiệp định như CPTPP, EVFTA và RCEP đang mở ra nhiều cơ hội lớn cho doanh nghiệp địa phương trong việc mở rộng thị trường xuất khẩu, gia tăng lợi thế cạnh tranh và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Tuy nhiên, cơ hội luôn đi kèm với thách thức. Các thị trường nhập khẩu ngày càng đặt ra những yêu cầu cao hơn về chất lượng sản phẩm, truy xuất nguồn gốc, tiêu chuẩn lao động, môi trường và phát triển bền vững. Điều này đòi hỏi doanh nghiệp phải không ngừng đổi mới công nghệ, nâng cao chất lượng sản phẩm, xây dựng chuỗi sản xuất đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế và từng bước chuyển đổi theo hướng xanh, bền vững.

Thực tế cho thấy, trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt, lợi thế về chi phí lao động hay giá thành sản xuất không còn là yếu tố quyết định duy nhất. Năng lực đổi mới sáng tạo, khả năng đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế và tính bền vững của chuỗi sản xuất đang trở thành những yếu tố cốt lõi quyết định khả năng đứng vững của doanh nghiệp trên thị trường toàn cầu.

Chủ động ứng phó với các rào cản thương mại

Cùng với xu thế hội nhập sâu rộng, hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam nói chung và Thanh Hóa nói riêng cũng đang đối mặt với nguy cơ gia tăng các biện pháp phòng vệ thương mại từ các nước nhập khẩu.

Đây là vấn đề được các doanh nghiệp đặc biệt quan tâm tại hội nghị khi xu hướng bảo hộ thương mại trên thế giới vẫn tiếp tục diễn biến phức tạp. Các quốc gia ngày càng sử dụng nhiều công cụ như chống bán phá giá, chống trợ cấp, tự vệ hoặc điều tra chống lẩn tránh biện pháp phòng vệ thương mại nhằm bảo vệ sản xuất trong nước.

Thông tin tại hội nghị, bà Nguyễn Yến Ngọc, Trưởng phòng Xử lý phòng vệ thương mại, Cục Phòng vệ thương mại (Bộ Công Thương), đã cập nhật xu hướng điều tra phòng vệ thương mại của nước ngoài đối với hàng hóa xuất khẩu Việt Nam, đồng thời chia sẻ nhiều kinh nghiệm thực tiễn trong công tác ứng phó và cảnh báo sớm cho doanh nghiệp.

Theo các chuyên gia, khi bị điều tra phòng vệ thương mại, doanh nghiệp không chỉ đối mặt với nguy cơ bị áp thuế cao mà còn có thể mất thị trường xuất khẩu, ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh và uy tín thương hiệu. Vì vậy, việc chủ động phòng ngừa từ sớm có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.

Các doanh nghiệp được khuyến nghị thường xuyên cập nhật thông tin thị trường, theo dõi các cảnh báo từ cơ quan quản lý nhà nước, đồng thời xây dựng hệ thống quản trị dữ liệu minh bạch và đầy đủ. Việc lưu trữ hồ sơ sản xuất, xuất khẩu, nguồn gốc nguyên liệu và các dữ liệu liên quan một cách khoa học sẽ giúp doanh nghiệp chủ động hơn khi phát sinh các vụ việc điều tra.

Bên cạnh đó, sự phối hợp chặt chẽ giữa doanh nghiệp với các cơ quan quản lý nhà nước cũng được xem là yếu tố then chốt để xử lý hiệu quả các vụ việc phòng vệ thương mại. Trong nhiều trường hợp, sự chủ động cung cấp thông tin, hợp tác điều tra và thực hiện đúng các yêu cầu từ cơ quan chức năng có thể giúp giảm thiểu thiệt hại và bảo vệ lợi ích chính đáng của doanh nghiệp.