Nam Định thúc đẩy phát triển công nghiệp chế biến nông sản

Điểm nhấn trong phát triển ngành công nghiệp chế biến nông sản, tỉnh đã chỉ đạo đẩy mạnh công tác quy hoạch, tích tụ ruộng đất, phát triển sản xuất tạo vùng nguyên liệu tập trung, đồng thời áp dụng các quy trình sản xuất hiện đại như VietGAP, GlobalGAP, công nghệ Nhật Bản và các tiêu chuẩn của châu Âu... Đến nay, toàn tỉnh đã hình thành 459 mô hình “Cánh đồng lớn”, tổng diện tích 21.037ha chuyên sản xuất nông sản sạch, chất lượng cao, đã tăng hiệu quả sản xuất, giảm tổn thất sau thu hoạch, gia tăng giá trị sản phẩm.

Trong đó, 414 mô hình chuyên canh lúa gạo với diện tích 19.681ha. Những thay đổi này giúp sản phẩm lúa gạo chuyển từ sản xuất đại trà sang chất lượng cao, gia tăng giá trị gấp 1,5-5 lần. Tiêu biểu là các sản phẩm gạo đặc sản, gạo hữu cơ được sản xuất bằng phân vi sinh, thuốc bảo vệ thực vật hữu cơ, đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm và đáp ứng các tiêu chuẩn xuất khẩu. Ngoài ra, có 45 mô hình cây màu và cây dược liệu với diện tích 1.356ha.

Đối với ngành chăn nuôi, Nam Định đã phát triển mô hình chăn nuôi tập trung, an toàn sinh học với 49 cơ sở đạt chuẩn an toàn dịch bệnh. Quy mô đàn vật nuôi trong nông hộ được mở rộng theo hướng sản xuất hàng hoá, góp phần thúc đẩy tăng trưởng mạnh sản lượng thịt hơi xuất chuồng đạt trên 142 nghìn tấn/năm, đảm bảo nguồn cung an toàn, đáp ứng nhu cầu tiêu dùng trong tỉnh, cung cấp cho thị trường trong nước và nguyên liệu cho các nhà máy chế biến thực phẩm xuất khẩu, từng bước đưa chăn nuôi trở thành ngành sản xuất chính trong nông nghiệp.

Ngành thủy sản của tỉnh liên tục tăng trưởng sản lượng, đạt khoảng 220 nghìn tấn/năm. Với 554/567 tàu, đạt 97,7% tàu cá được trang bị giám sát hành trình, cam kết khai thác biển bền vững, mỗi năm cung cấp trên 61 nghìn tấn nguyên liệu cho chế biến gồm sứa, cá biển làm mắm, tôm, mực, bạch tuộc...

Nuôi trồng thủy sản được đẩy mạnh hình thức nuôi công nghiệp, ứng dụng công nghệ cao, mỗi năm cung cấp khoảng 142 nghìn tấn nguyên liệu cho chế biến với các đối tượng là tôm, cá biển các loại, cá bống bớp, cua biển, nhuyễn thể; ngao là đối tượng chủ lực và được kiểm soát chặt chẽ về chất lượng. Đến nay, các địa phương đã hình thành trên 70 vùng nuôi thủy sản tập trung; trong đó 500ha nuôi ngao của Nam Định đạt chứng nhận ASC đầu tiên tại Việt Nam và trên thế giới cho ngao Nam Định, góp phần định danh sản phẩm ngao Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Cùng với phát triển sản xuất, việc phát triển thị trường tiêu thụ nông sản những năm qua được đặc biệt quan tâm. Nhiều sản phẩm nông nghiệp của các cơ sở sản xuất kinh doanh trên địa bàn tỉnh được đưa lên giao dịch trên sàn thương mại điện tử Voso.vn và Postmart.vn; các sản phẩm OCOP được quảng bá trên nền tảng xã hội Tiktok. Hiệp hội Nông nghiệp sạch đẩy mạnh hoạt động quảng bá giới thiệu sản phẩm, trên địa bàn tỉnh có hơn 100 cửa hàng tiện ích chuyên cung cấp các sản phẩm thực phẩm nông sản an toàn để phục vụ nhu cầu của người tiêu dùng.

Đặc biệt, Nam Định cũng chú trọng phát triển các chuỗi liên kết giá trị giữa doanh nghiệp, hợp tác xã và nông dân. Trong đó, các ngành chức năng, các địa phương đã lựa chọn các doanh nghiệp “đầu tàu” có đủ năng lực về vốn, khoa học công nghệ, thị trường… để hỗ trợ thiết lập, dẫn dắt chuỗi liên kết giá trị sản xuất - chế biến - tiêu thụ nông sản trên cơ sở gắn kết lợi ích giữa các nhà chế biến với người sản xuất và cung cấp nguyên liệu. 

Đến nay, toàn tỉnh Nam Định có 1 HTX và 1 doanh nghiệp của tỉnh là đầu mối kết nối sản xuất gắn với chuỗi giá trị chế biến, tiêu thụ lúa gạo với trên 30 HTX nông nghiệp trên địa bàn. 89 HTX trồng trọt, thủy sản, chế biến sản phẩm, tiểu thủ công nghiệp, dệt may thực hiện liên kết với các doanh nghiệp trong sản xuất gắn với chuỗi giá trị tiêu thụ sản phẩm cho thành viên; trong đó mô hình HTX kiểu mới liên kết theo chuỗi giá trị có 48 chuỗi.

Các tác nhân tham gia liên kết thực hiện chuỗi sản xuất - chế biến - tiêu thụ sản phẩm hiện nay có 1.029 tác nhân, trong đó gồm 935 hộ nông dân, 26 tổ hợp tác, 69 HTX và 23 doanh nghiệp. Các chuỗi liên kết sản xuất, chế biến nông sản này không chỉ giúp đảm bảo đầu ra ổn định cho nông sản mà còn tăng cường kiểm soát chất lượng, tiêu chuẩn vệ sinh an toàn thực phẩm từ khâu sản xuất đến chế biến, nhiều sản phẩm còn đủ tiêu chuẩn xuất khẩu như gạo chất lượng cao, ngao sạch...

Trong thời gian tới, cùng với việc duy trì các biện pháp hữu ích, tỉnh Nam Định sẽ ưu tiên thúc đẩy đầu tư hạ tầng, xây dựng cơ sở giết mổ tập trung, chế biến thịt, thủy hải sản, sản phẩm đặc sản địa phương (OCOP), đảm bảo an toàn thực phẩm và bảo vệ môi trường. Thúc đẩy các doanh nghiệp, cơ sở sản xuất áp dụng công nghệ hiện đại để nâng cao chất lượng, giá trị và khả năng cạnh tranh của sản phẩm và thúc đẩy liên kết, phát triển quan hệ hợp tác với các cơ sở lớn, hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ, khuyến khích vai trò của nông dân trong sơ chế và chế biến nông sản. Đẩy mạnh huy động, thu hút nguồn lực đầu tư từ các thành phần kinh tế, tập đoàn uy tín, nhà đầu tư có kinh nghiệm trong chế biến và xuất khẩu.