Kỳ vọng hiện thực hóa giấc mơ miễn viện phí cho toàn dân

Tầm nhìn vì sức khỏe toàn dân

Trong phiên họp sáng 17/11, Bộ trưởng Y tế Đào Hồng Lan đã trình Quốc hội dự thảo Nghị quyết đề xuất những cơ chế, chính sách đột phá nhằm bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân, khẳng định sức khỏe không phải là đặc quyền mà là quyền lợi cơ bản của mọi công dân.

Điểm sáng đầu tiên, mang tính phòng ngừa và chủ động, chính là chính sách khám sức khỏe định kỳ miễn phí ít nhất 1 lần/năm theo nhóm đối tượng và lộ trình ưu tiên, dự kiến triển khai từ năm 2026.

Đây là một bước tiến lớn, chuyển dịch trọng tâm y tế từ chữa bệnh sang phòng bệnh. Việc khám sàng lọc miễn phí, kết hợp với việc tạo lập sổ sức khỏe điện tử cho toàn bộ người dân, sẽ giúp phát hiện sớm các bệnh lý nguy hiểm (như dị tật tim bẩm sinh hiếm gặp), từ đó nâng cao chất lượng điều trị và giảm chi phí xã hội. Chính phủ đã thể hiện sự ưu tiên rõ ràng khi ước tính chi khoảng 6.000 tỷ đồng/năm từ ngân sách nhà nước cho nhóm đối tượng ưu tiên ban đầu.

Kỳ vọng lớn nhất của dự thảo nằm ở lộ trình miễn viện phí ở mức cơ bản trong phạm vi quyền lợi bảo hiểm y tế, bắt đầu từ năm 2027 và hướng tới hoàn thành chính sách vào năm 2030.

Miễn viện phí cơ bản là một cam kết đầy nhân văn, hướng tới mục tiêu giảm chi phí y tế cho người dân, đặc biệt là nhóm yếu thế. Lộ trình cụ thể đã được đề xuất, bắt đầu bằng việc tăng mức hưởng lên 100% chi phí khám chữa bệnh cho đối tượng hộ cận nghèo, người cao tuổi từ 75 tuổi trở lên đang hưởng trợ cấp hưu trí xã hội ngay từ năm 2027.

Đây là hành động cụ thể hóa Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị, thể hiện quyết tâm xây dựng một lưới an sinh xã hội vững chắc, nơi mà chi phí y tế không còn là rào cản ngăn người dân tiếp cận dịch vụ khám chữa bệnh thiết yếu.

Dù Ủy ban Văn hóa và Xã hội còn đang thẩm tra và đề nghị làm rõ thêm về khái niệm "miễn viện phí ở mức cơ bản" nhưng tầm nhìn và tinh thần của chính sách đã thắp lên niềm tin mạnh mẽ trong cộng đồng.

Nâng tầm nhân lực và kiến tạo cơ chế đột phá cho y tế tương lai

Chính sách đột phá của ngành y tế không chỉ dừng lại ở quyền lợi người dân, mà còn tập trung vào bốn trụ cột chính giảm chi phí y tế, nâng cao chế độ đãi ngộ nhân viên y tế, đào tạo chuyên sâu và cải cách cơ chế tài chính - đất đai.

Không thể có một hệ thống y tế vững mạnh nếu không có đội ngũ nhân viên y tế được đãi ngộ xứng đáng. Chính phủ đã đề xuất dành khoảng 4.481,1 tỷ đồng từ ngân sách nhà nước để thực hiện chế độ, chính sách về tiền lương và phụ cấp đặc thù cho nhân viên y tế.

Đây là một sự đầu tư cần thiết, nhằm giữ chân và thu hút nhân tài cho ngành. Song song với đó, việc đề xuất bổ sung nội dung đào tạo chuyên sâu đặc thù vào Luật Giáo dục và Luật Giáo dục đại học sẽ giúp tạo ra nguồn nhân lực chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu của y học công nghệ cao và chuyên sâu trong tương lai.

Để hiện thực hóa giấc mơ y tế chất lượng cao, cần có cơ chế tài chính đột phá. Chính phủ đã đề xuất: Ngân sách Nhà nước chi thường xuyên và chi đầu tư cho y tế cơ sở, y tế dự phòng, không phụ thuộc vào mức độ tự chủ tài chính, nhằm củng cố "tuyến đầu" chăm sóc sức khỏe. Thí điểm, đa dạng hóa các gói bảo hiểm y tế bổ sung theo nhu cầu, tạo cơ hội cho người dân lựa chọn các dịch vụ chất lượng cao hơn.

Tuy nhiên, cơ quan thẩm tra cũng đồng thời đặt ra những yêu cầu cao hơn, đề nghị Chính phủ thể chế hóa các nội dung quan trọng khác của Nghị quyết số 72, bao gồm: Thúc đẩy liên kết giữa bệnh viện, viện nghiên cứu và doanh nghiệp để phát triển y học công nghệ cao; Phát triển các trung tâm y tế chuyên sâu chất lượng cao ngang tầm khu vực, kết hợp với các chính sách về thị thực, bảo hiểm để phát triển du lịch chữa bệnh tại Việt Nam; Khuyến khích phát triển bệnh viện tư nhân có quy mô lớn và trình độ kỹ thuật chuyên sâu.

Những đề xuất này cho thấy một tầm nhìn toàn diện, không chỉ giải quyết các vấn đề cấp bách trong nước, mà còn đặt mục tiêu đưa y tế Việt Nam lên bản đồ khu vực và quốc tế.

Dự thảo Nghị quyết đang được Quốc hội thảo luận là một cơ hội để tạo ra những thay đổi căn bản trong hệ thống y tế. Từ khám sức khỏe định kỳ miễn phí đến miễn viện phí cơ bản, từ tăng chế độ đãi ngộ cho y bác sĩ đến cơ chế tài chính đột phá, tất cả đang vẽ nên một bức tranh về tương lai nơi mọi người dân đều được bảo vệ và chăm sóc sức khỏe một cách tốt nhất.