Kinh tế xanh mở rộng không gian phát triển bền vững

Trong bối cảnh yêu cầu phát triển bền vững ngày càng trở thành xu thế tất yếu, UBND tỉnh Hà Tĩnh vừa ban hành Kế hoạch thực hiện Chương trình hành động quốc gia về sản xuất và tiêu dùng bền vững giai đoạn 2026 – 2030 trên địa bàn tỉnh. Đây được xem là bước đi nhằm cụ thể hóa định hướng tăng trưởng xanh, thúc đẩy mô hình kinh tế tuần hoàn và nâng cao chất lượng sống của người dân thông qua thay đổi từ hoạt động sản xuất đến thói quen tiêu dùng trong cộng đồng.

Theo kế hoạch, Hà Tĩnh đặt mục tiêu tiếp tục nâng cao nhận thức của các cấp, ngành, doanh nghiệp và người dân về sản xuất, tiêu dùng bền vững; đồng thời thúc đẩy đổi mới sáng tạo, ứng dụng công nghệ thân thiện với môi trường và sử dụng hiệu quả tài nguyên, năng lượng. Tỉnh cũng hướng tới từng bước hình thành, nhân rộng các mô hình sản xuất xanh, mô hình kinh tế tuần hoàn; khuyến khích phát triển các sản phẩm thân thiện môi trường, thúc đẩy tiêu thụ sản phẩm công nghiệp nông thôn và sản phẩm OCOP theo hướng bền vững.

Không chỉ dừng ở yêu cầu chuyển đổi mô hình sản xuất, kế hoạch còn hướng đến mục tiêu rộng hơn là tạo việc làm ổn định, xây dựng lối sống xanh và góp phần thực hiện hiệu quả các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội bền vững trên địa bàn tỉnh trong giai đoạn mới.

Lan tỏa nhận thức và hình thành hệ sinh thái sản xuất xanh

Trong giai đoạn 2026 - 2030, Hà Tĩnh đặt ra nhiều chỉ tiêu cụ thể nhằm mở rộng nhận thức và hành động về sản xuất, tiêu dùng bền vững trong toàn xã hội.

Theo đó, 100% xã, phường trên địa bàn sẽ được tuyên truyền, phổ biến kiến thức về sử dụng tiết kiệm tài nguyên, năng lượng và tiêu dùng bền vững. Các doanh nghiệp thuộc nhóm ngành sản xuất chủ lực như dệt may, thép, hóa chất, rượu bia, nước giải khát, chế biến thủy sản… cũng sẽ được phổ biến kiến thức liên quan đến sản xuất xanh và kinh tế tuần hoàn.

Trong lĩnh vực giáo dục, Hà Tĩnh phấn đấu trên 85% trường THPT tổ chức tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho học sinh về sản xuất và tiêu dùng bền vững; đồng thời khuyến khích lồng ghép các nội dung liên quan vào chương trình giảng dạy và hoạt động ngoại khóa. Việc đưa các nội dung về phát triển bền vững tiếp cận sớm với học sinh được xem là một trong những giải pháp nhằm từng bước hình thành thói quen sống xanh trong thế hệ trẻ.

Đáng chú ý, khoảng 85% trung tâm thương mại, siêu thị, chợ, cơ sở lưu trú và khu du lịch trên địa bàn sẽ xây dựng lộ trình giảm sử dụng nhựa dùng một lần, đồng thời tăng cường sử dụng sản phẩm và bao bì thân thiện môi trường. Đây là một trong những lĩnh vực được kỳ vọng tạo chuyển biến rõ nét trong thay đổi hành vi tiêu dùng, đặc biệt tại các khu vực tập trung đông dân cư và hoạt động dịch vụ.

Bên cạnh đó, tỉnh sẽ phối hợp với các trường đại học, viện nghiên cứu để đánh giá thực trạng kinh tế tuần hoàn tại các cơ sở công nghiệp nông thôn, các sản phẩm OCOP; đồng thời xây dựng ít nhất 2 mô hình thí điểm tại doanh nghiệp hoặc hộ sản xuất kinh doanh. Việc triển khai các mô hình cụ thể được xem là cơ sở thực tiễn để từng bước nhân rộng cách làm phù hợp trong điều kiện địa phương.

Thúc đẩy chuyển đổi công nghệ và mở rộng tiêu dùng bền vững

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm được Hà Tĩnh xác định trong giai đoạn tới là đẩy mạnh công tác truyền thông về sản xuất và tiêu dùng bền vững trên môi trường số.

Theo kế hoạch, tỉnh sẽ xây dựng các bộ tài liệu số gồm video, hình ảnh, tài liệu điện tử nhằm tuyên truyền chính sách, pháp luật, kiến thức về kinh tế tuần hoàn và phát triển bền vững. Nhiều cuộc thi, hội thi trực tuyến dành cho học sinh liên quan đến sản xuất xanh, kinh tế tuần hoàn cũng sẽ được tổ chức nhằm lan tỏa nhận thức trong giới trẻ và cộng đồng.

Song song với truyền thông, Hà Tĩnh khuyến khích doanh nghiệp đổi mới công nghệ, cải tiến thiết bị và quy trình sản xuất theo hướng giảm tiêu hao nguyên liệu, hạn chế phát sinh chất thải, tăng cường tái chế và tái sử dụng. Đây được xem là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên, đồng thời giảm áp lực môi trường trong hoạt động sản xuất công nghiệp.

Tỉnh cũng định hướng thu hút các dự án năng lượng tái tạo, các dự án xử lý tro xỉ từ nhiệt điện và luyện thép; đồng thời phát triển điện mặt trời tại doanh nghiệp và hộ gia đình nhằm giảm phát thải khí nhà kính và hạn chế phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch.

Trong lĩnh vực thương mại và phân phối, Hà Tĩnh sẽ thúc đẩy kết nối cung cầu hàng hóa, hỗ trợ doanh nghiệp, hợp tác xã mở rộng thị trường tiêu thụ các sản phẩm thân thiện môi trường. Các siêu thị, trung tâm thương mại, cửa hàng tiện lợi và sàn thương mại điện tử được khuyến khích tăng cường phân phối sản phẩm OCOP, sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu và các mặt hàng xanh.

Cùng với đó, địa phương đặt mục tiêu đẩy mạnh các mô hình tiêu dùng bền vững, giảm sử dụng túi ni lông khó phân hủy và sản phẩm nhựa dùng một lần; từng bước hình thành thói quen tiêu dùng thân thiện môi trường trong cộng đồng dân cư.

Một nội dung đáng chú ý khác trong kế hoạch là định hướng tăng cường mua sắm công xanh. Theo đó, tỉnh sẽ đẩy mạnh hướng dẫn, phổ biến và triển khai áp dụng các tiêu chí mua sắm công xanh trên cơ sở tài liệu hướng dẫn của các bộ, ngành Trung ương. Các cơ quan, đơn vị được khuyến khích ưu tiên lựa chọn sản phẩm dán nhãn sinh thái, sản phẩm tiết kiệm năng lượng và thân thiện môi trường trong hoạt động mua sắm công; đồng thời từng bước nhân rộng các mô hình, thực hành tốt về mua sắm bền vững phù hợp với quy định pháp luật.

Để bảo đảm việc triển khai đồng bộ, UBND tỉnh giao Sở Công Thương làm cơ quan chủ trì thực hiện kế hoạch; phối hợp với các sở, ngành và địa phương hướng dẫn triển khai, theo dõi, kiểm tra và tổng hợp kết quả hằng năm.

Các sở, ngành liên quan như Sở Tài chính, Sở Nông nghiệp và Môi trường, Sở Khoa học và Công nghệ, Sở Giáo dục và Đào tạo, Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch… được giao nhiệm vụ cụ thể theo từng lĩnh vực phụ trách. UBND các xã, phường chịu trách nhiệm tổ chức tuyên truyền đến người dân và cơ sở sản xuất kinh doanh, đồng thời lồng ghép các mục tiêu của kế hoạch vào chương trình phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương.