Hoàn thiện hệ sinh thái xúc tiến thương mại cho doanh nghiệp nhỏ và vừa

Doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME) từ lâu được xem là lực lượng nòng cốt của nền kinh tế, đóng góp quan trọng vào tăng trưởng, tạo việc làm và gia tăng giá trị nội địa. Tuy nhiên, những hạn chế cố hữu về quy mô vốn, nhân lực, kinh nghiệm quản trị và khả năng tiếp cận thị trường khiến khu vực này vẫn gặp nhiều khó khăn trong quá trình phát triển. Thực tế tại Ninh Bình cho thấy, việc đẩy mạnh xúc tiến thương mại (XTTM) đang trở thành “chìa khóa” giúp các doanh nghiệp tháo gỡ điểm nghẽn, từng bước phát triển bền vững.

Một trong những điểm sáng là vai trò của các tổ chức hội, đặc biệt là Hội Doanh nhân trẻ tỉnh Ninh Bình với hơn 500 hội viên hoạt động trên nhiều lĩnh vực. Không chỉ dừng lại ở chức năng kết nối, Hội đã chủ động chuyển mình sang xây dựng hệ sinh thái hỗ trợ doanh nghiệp, lấy liên kết nội bộ làm nền tảng. Mô hình B2B được triển khai theo hướng ưu tiên sử dụng sản phẩm, dịch vụ của nhau, qua đó hình thành các chuỗi cung ứng khép kín trong cộng đồng doanh nghiệp.

Cùng với đó, việc ứng dụng công nghệ số đang mở ra hướng đi mới cho hoạt động xúc tiến thương mại. Hội đã từng bước số hóa dữ liệu hội viên thông qua chatbot và các nền tảng trí tuệ nhân tạo, giúp việc tra cứu thông tin, kết nối giao thương trở nên nhanh chóng và hiệu quả hơn. Các chương trình đào tạo về quản trị, chuyển đổi số, ứng dụng AI trong marketing cũng được tổ chức thường xuyên, góp phần nâng cao năng lực cho doanh nghiệp.

Nhờ các hoạt động này, hàng trăm lượt sản phẩm, đặc biệt là sản phẩm OCOP và sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu đã có cơ hội tham gia các hội chợ lớn trong khu vực. Việc đưa sản phẩm vào trưng bày tại các điểm du lịch nổi tiếng như Phố cổ Hoa Lư, Tràng An, Tam Cốc không chỉ giúp doanh nghiệp tiếp cận trực tiếp với khách hàng trong và ngoài nước mà còn góp phần quảng bá thương hiệu địa phương. Trong thời gian tới, các sáng kiến như xây dựng website kết nối doanh nghiệp, mở rộng mạng lưới giao thương liên vùng hay tổ chức triển lãm hàng hóa sẽ tiếp tục được triển khai.

Ở góc độ thực tiễn, xúc tiến thương mại không chỉ dừng lại ở việc tìm đầu ra cho sản phẩm mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp thông tin thị trường. Thông qua các chương trình XTTM, doanh nghiệp có thể nắm bắt xu hướng tiêu dùng, các tiêu chuẩn xanh, rào cản kỹ thuật cũng như yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường. Đây là yếu tố mang tính quyết định trong bối cảnh hội nhập sâu rộng.

Câu chuyện của Công ty TNHH MTV Bảo Sơn Food là một minh chứng rõ nét. Thành lập từ năm 2020, doanh nghiệp đã chủ động đầu tư công nghệ, xây dựng thương hiệu và tích cực tham gia các hoạt động xúc tiến thương mại. Đến nay, công ty đã có 6 sản phẩm đạt chuẩn OCOP, trong đó có 2 sản phẩm đạt 4 sao. Sản lượng tiêu thụ ổn định, với hàng chục nghìn sản phẩm mỗi năm, cho thấy hiệu quả rõ rệt của việc kết nối thị trường. Theo đại diện doanh nghiệp, việc trực tiếp tiếp cận khách hàng thông qua các hoạt động XTTM chính là “bệ đỡ” giúp sản phẩm tìm đúng phân khúc và tạo ra bước đột phá.

Tái định vị xúc tiến thương mại trong kỷ nguyên số

Ở cấp độ quản lý, Trung tâm Khuyến công và Xúc tiến thương mại (Sở Công Thương Ninh Bình) đã và đang giữ vai trò điều phối, tổ chức nhiều hoạt động quy mô lớn nhằm hỗ trợ doanh nghiệp. Trong năm 2025 và những tháng đầu năm 2026, đơn vị này đã tham gia và tổ chức nhiều chương trình XTTM trọng điểm ở cả cấp quốc gia và quốc tế. Các hội chợ, triển lãm không chỉ mang lại doanh thu trực tiếp mà còn mở ra cơ hội hợp tác với các nhà phân phối, đối tác trong và ngoài nước.

Bên cạnh đó, các chương trình kết nối cung - cầu, hội nghị giao thương tại nhiều địa phương đã góp phần thúc đẩy liên kết vùng, hình thành các chuỗi giá trị bền vững. Việc thử nghiệm các nền tảng số như fanpage xúc tiến thương mại cũng cho thấy nỗ lực thích ứng với xu thế mới, giúp doanh nghiệp tiếp cận thị trường rộng lớn hơn.

Tuy nhiên, hoạt động xúc tiến thương mại vẫn đang đối mặt với không ít thách thức. Hệ thống cơ chế, chính sách chưa theo kịp thực tiễn; nhiều quy định còn lạc hậu, chưa bao quát các hình thức XTTM hiện đại, đặc biệt là trong môi trường số. Sau quá trình sáp nhập, yêu cầu xây dựng quy chế chung, đồng bộ càng trở nên cấp thiết để đảm bảo hiệu quả triển khai.

Đáng chú ý, tác động của Cách mạng công nghiệp lần thứ tư đang làm thay đổi căn bản phương thức tiêu dùng và thương mại. XTTM ngày nay không chỉ gói gọn trong các hội chợ truyền thống mà còn mở rộng sang thương mại điện tử, dữ liệu lớn và các nền tảng số. Điều này đòi hỏi cả cơ quan quản lý và doanh nghiệp phải nâng cao năng lực số, từ hạ tầng dữ liệu đến kỹ năng vận hành.

Tăng tốc nhưng phải bền vững

Theo đánh giá từ các chuyên gia và nhà quản lý, một trong những rào cản lớn hiện nay là hạn chế về nguồn nhân lực chất lượng cao, đặc biệt là khả năng ngoại ngữ và kỹ năng hội nhập quốc tế của doanh nghiệp. Bên cạnh đó, tâm lý “ngại thay đổi” cũng khiến nhiều SME chưa mạnh dạn đầu tư cho hoạt động xúc tiến thương mại, nhất là ứng dụng công nghệ mới.

Theo đó, việc tái định vị xúc tiến thương mại theo hướng hiện đại, hiệu quả và bền vững là yêu cầu tất yếu. Trọng tâm là kết hợp hài hòa giữa phương thức truyền thống và nền tảng số; giữa mở rộng thị trường và nâng cao chất lượng sản phẩm; đồng thời gắn với yêu cầu phát triển xanh.

Thời gian tới, dự kiến các hoạt động xúc tiến thương mại sẽ tiếp tục được đẩy mạnh với nhiều mục tiêu cụ thể: tổ chức định kỳ hội chợ cấp tỉnh, tham gia hàng chục hội chợ trong nước và quốc tế, hỗ trợ hàng chục lượt doanh nghiệp tiếp cận thị trường mới. Song song đó là các chương trình đào tạo chuyên sâu về quản trị, kỹ năng bán hàng, quản lý chuỗi cung ứng và xây dựng thương hiệu.

Ngoài ra, các hoạt động hỗ trợ như truy xuất nguồn gốc, thiết kế bao bì, xây dựng nhãn hiệu, quảng bá hàng Việt cũng sẽ được tăng cường, hướng tới mục tiêu giúp doanh nghiệp gia tăng doanh thu, mở rộng hệ thống phân phối và từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị.

Dù vậy, yếu tố quyết định vẫn nằm ở chính doanh nghiệp. Khi SME chủ động thay đổi tư duy, coi xúc tiến thương mại là một phần trong chiến lược dài hạn, thì hiệu quả mang lại sẽ không chỉ dừng lại ở doanh thu mà còn là sự nâng cao năng lực cạnh tranh, củng cố vị thế thương hiệu và khả năng thích ứng với thị trường toàn cầu.