Kinh tế đêm Hà Nội: Đánh thức “mỏ vàng” văn hóa và dịch vụ

Theo định hướng đến năm 2045, kinh tế đêm được kỳ vọng sẽ đóng góp trên 12% GRDP của Thủ đô, đồng thời đưa Hà Nội trở thành “Thành phố trải nghiệm văn hóa ban đêm” có sức cạnh tranh mạnh mẽ trong khu vực.

Định hình không gian kinh tế đêm mang bản sắc riêng

Theo định hướng quy hoạch, Hà Nội sẽ tổ chức không gian kinh tế đêm theo ba lớp gồm vùng động, vùng tĩnh và vùng chuyển tiếp nhằm bảo đảm sự hài hòa giữa phát triển dịch vụ với chất lượng sống đô thị. Thành phố đặt mục tiêu hình thành từ 6 – 8 khu kinh tế đêm trọng điểm cùng 15 – 20 tuyến phố, không gian hoạt động sau 24h, từng bước tiến tới mô hình hoạt động 24/7 tại các khu vực phù hợp.

Trong tổng thể quy hoạch này, trục cảnh quan sông Hồng được xác định là điểm nhấn quan trọng nhất. Khu vực ven sông không chỉ đóng vai trò là không gian cảnh quan mà còn được định hướng trở thành trung tâm kinh tế sáng tạo năng động và trung tâm công nghiệp văn hóa chủ lực của Thủ đô.

Theo kế hoạch, đến năm 2030, Hà Nội sẽ hoàn thành Trung tâm Văn hóa Nghệ thuật, Thương mại dịch vụ tại khu vực sông Hồng. Đây được kỳ vọng sẽ là điểm đến mang tính biểu tượng với các sự kiện nghệ thuật đỉnh cao, dịch vụ thương mại cao cấp và những hoạt động trải nghiệm văn hóa quy mô lớn.

Một trong những sản phẩm nổi bật được dự kiến triển khai là du thuyền đêm trên sông Hồng. Dịch vụ này cho phép du khách ngắm cảnh thành phố về đêm kết hợp thưởng thức nghệ thuật và ẩm thực ngay trên thuyền, tạo thêm điểm nhấn cho du lịch đô thị và mở ra nguồn thu mới cho ngành dịch vụ.

Không gian kinh tế đêm của Hà Nội cũng sẽ được mở rộng theo hướng đa trung tâm thay vì chỉ tập trung vào khu vực nội đô. Các khu vực như Hồ Tây, hệ thống công viên, phố đi bộ sẽ trở thành điểm tổ chức lễ hội ánh sáng, sự kiện văn hóa và các hoạt động giải trí quy mô lớn.

Bên cạnh đó, Hà Nội hướng tới khai thác mạnh các không gian ngoại vi nhằm tạo thêm chiều sâu trải nghiệm cho du khách. Các làng nghề như Bát Tràng, Vạn Phúc được định hướng phát triển mô hình du lịch sinh thái kết hợp trải nghiệm nghề thủ công truyền thống về đêm. Trong khi đó, khu vực Hòa Lạc sẽ gắn với các hoạt động đổi mới sáng tạo và công nghệ cao.

Định hướng này cho thấy Hà Nội không chỉ phát triển kinh tế đêm như một hoạt động dịch vụ đơn lẻ, mà coi đây là cấu phần quan trọng trong chiến lược xây dựng đô thị sáng tạo và phát triển công nghiệp văn hóa.

Giao thoa giữa di sản và hiện đại

Một trong những điểm đáng chú ý trong chiến lược phát triển kinh tế đêm của Hà Nội là xây dựng chuỗi sản phẩm mang tính giao thoa giữa giá trị truyền thống và xu hướng hiện đại.

Ở nhóm sản phẩm văn hóa – di sản, Thành phố sẽ tiếp tục khai thác chiều sâu lịch sử và bản sắc văn hóa tại các khu vực như Hoàn Kiếm, phố cổ, Hoàng Thành Thăng Long, Văn Miếu – Quốc Tử Giám và Tứ Trấn. Các hoạt động biểu diễn nghệ thuật, trải nghiệm di sản và ẩm thực truyền thống được xem là nền tảng để tạo nên bản sắc riêng cho kinh tế đêm Hà Nội.

Một số mô hình đã tạo dấu ấn như tour đêm Hỏa Lò “Đêm thiêng liêng” hay các chương trình trải nghiệm văn hóa tại Văn Miếu – Quốc Tử Giám cho thấy nhu cầu ngày càng lớn của du khách đối với những sản phẩm mang tính chiều sâu văn hóa thay vì chỉ tập trung vào vui chơi giải trí đơn thuần.

Song song với đó, Hà Nội cũng thúc đẩy phát triển các tổ hợp thương mại, mua sắm, vui chơi giải trí và chăm sóc sức khỏe quy mô lớn nhằm phục vụ nhóm khách trẻ và khách quốc tế có nhu cầu trải nghiệm năng động hơn.

Các lễ hội ánh sáng, sự kiện nghệ thuật đêm, hoạt động trình diễn tại phố đi bộ, công viên hay khu vực Hồ Tây được kỳ vọng sẽ tạo thêm sức hút cho không gian đô thị sau 24h. Các chương trình kích cầu thương mại như “HaNoi Midnight Sale” cũng được xem là công cụ quan trọng để thúc đẩy tiêu dùng và gia tăng doanh thu dịch vụ ban đêm.

Để hỗ trợ cho sự phát triển của kinh tế đêm, Hà Nội đặt mục tiêu xây dựng hạ tầng quản lý hiện đại và đồng bộ. Thành phố hướng tới tỷ lệ 80% – 90% giao dịch thanh toán không dùng tiền mặt trong các hoạt động kinh tế đêm, đồng thời 100% khu vực trọng điểm sẽ được lắp đặt hệ thống giám sát an ninh và hạ tầng số.

Hạ tầng giao thông cũng được xác định là yếu tố then chốt. Thành phố dự kiến tổ chức các tuyến xe buýt trợ giá kết nối trực tiếp tới khu vui chơi đêm, kéo dài thời gian hoạt động của các tuyến đường sắt đô thị như Cát Linh – Hà Đông và Nhổn – Ga Hà Nội vào cuối tuần, ngày lễ nhằm tăng khả năng tiếp cận cho người dân và du khách.

Bên cạnh hạ tầng cứng, Hà Nội cũng chú trọng đầu tư cho nguồn nhân lực và truyền thông. Đội ngũ hướng dẫn viên, cứu hộ, y tế, an ninh phục vụ ban đêm sẽ được đào tạo chuyên nghiệp nhằm bảo đảm chất lượng dịch vụ và an toàn cho du khách.

Các chiến dịch quảng bá sẽ tập trung vào những thị trường quốc tế trọng điểm như Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản và Ấn Độ nhằm mở rộng lượng khách quốc tế tham gia các hoạt động ban đêm. Đồng thời, Thành phố cũng hướng tới xây dựng văn hóa tiêu dùng đêm văn minh trong nhóm người dân trẻ từ 22 – 35 tuổi.

Theo mục tiêu đề ra, đến năm 2035, kinh tế đêm dự kiến đóng góp khoảng 7% – 8% GRDP của Hà Nội với tốc độ tăng trưởng các ngành dịch vụ, du lịch và công nghiệp văn hóa đạt 12% – 14% mỗi năm. Tầm nhìn đến năm 2045, tỷ lệ đóng góp sẽ tăng lên trên 12% GRDP, đồng thời Hà Nội kỳ vọng thu hút từ 8 – 10 triệu lượt khách quốc tế tham gia các hoạt động ban đêm mỗi năm.

Để đạt được mục tiêu này, Thành phố sẽ tận dụng tối đa các cơ chế từ Luật Thủ đô và các nghị quyết của HĐND nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp tham gia đầu tư, khai thác tài sản công và phát triển các mô hình dịch vụ văn hóa ban đêm.