Kiến tạo hệ sinh thái bán dẫn để đón dòng đầu tư công nghệ cao

Ngành công nghiệp bán dẫn đang ngày càng giữ vai trò then chốt trong nền kinh tế số và chuỗi sản xuất công nghệ toàn cầu, nhiều địa phương đang chủ động tìm kiếm cơ hội tham gia vào lĩnh vực công nghệ cao này. Tại Ninh Bình, việc định hướng phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo gắn với ngành điện tử - bán dẫn đang được xem là bước đi quan trọng nhằm tạo động lực tăng trưởng mới, nâng cao năng lực cạnh tranh và từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị công nghệ cao.

Theo ông Vũ Trọng Quế, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Ninh Bình, chiến lược phát triển công nghiệp bán dẫn Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn 2050 đã xác định nhiều mục tiêu trọng tâm cùng các giải pháp đột phá nhằm tạo nền tảng pháp lý và định hướng phát triển cho các địa phương.

Chiến lược này được đánh giá là cơ sở quan trọng để các địa phương chủ động khai thác lợi thế so sánh, từng bước hình thành hệ sinh thái công nghệ cao, đồng thời thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội theo hướng bền vững.

Trong xu hướng đó, Ninh Bình được nhận định đang hội tụ nhiều điều kiện về hạ tầng, vị trí và dư địa phát triển để từng bước xây dựng hệ sinh thái công nghiệp bán dẫn phù hợp với định hướng chung của quốc gia.

Cùng với quá trình phát triển công nghiệp và chuyển đổi mô hình tăng trưởng, tỉnh đang định hướng xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo giai đoạn 2026 – 2030, trong đó lấy công nghiệp bán dẫn làm động lực dẫn dắt nhằm kết nối các nguồn lực nghiên cứu, đào tạo và sản xuất công nghệ cao.

Theo định hướng của ngành khoa học và công nghệ địa phương, việc phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo không chỉ nhằm thu hút đầu tư mà còn hướng đến hình thành các ngành công nghiệp có hàm lượng trí tuệ và giá trị gia tăng cao, tạo nền tảng cho phát triển bền vững trong dài hạn.

Tìm hướng đi cho hệ sinh thái điện tử - bán dẫn

Nhằm làm rõ định hướng phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và tầm nhìn ngành bán dẫn tại địa phương, ngày 12/5, Sở Khoa học và Công nghệ Ninh Bình tổ chức Hội thảo “Phát triển nguồn nhân lực và kiến tạo Hệ sinh thái ngành điện tử - bán dẫn trên địa bàn tỉnh Ninh Bình”.

Tại hội thảo, nhiều nội dung trọng tâm liên quan đến phát triển công nghiệp bán dẫn đã được các chuyên gia, doanh nghiệp và cơ quan quản lý tập trung trao đổi, thảo luận.

Trong đó, các tham luận tập trung vào Chiến lược phát triển công nghiệp bán dẫn Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn 2050; lộ trình và giải pháp kiến tạo hệ sinh thái cho các địa phương; bài học kinh nghiệm quốc tế và trong nước về đào tạo nguồn nhân lực ngành điện tử - bán dẫn; mô hình liên kết phù hợp với điều kiện thực tiễn tại Ninh Bình.

Bên cạnh đó, các đại biểu cũng đề cập đến yêu cầu về hạ tầng kỹ thuật, nguồn nhân lực đối với ngành điện tử, vi mạch bán dẫn dưới góc nhìn của doanh nghiệp FDI; đồng thời bàn giải pháp kết nối đào tạo nhân lực với nhu cầu thực tế của doanh nghiệp.

Một trong những nội dung được quan tâm tại hội thảo là việc xác lập lộ trình phát triển hệ sinh thái điện tử - bán dẫn cho Ninh Bình trong giai đoạn tới.

Tại phiên tọa đàm với chủ đề “Xác lập lộ trình phát triển, tạo đột phá cho Hệ sinh thái ngành điện tử - bán dẫn tỉnh Ninh Bình”, các đại biểu đã trao đổi nhiều vấn đề liên quan đến định hướng phát triển ngành tại địa phương.

Trong đó, nhiều ý kiến tập trung làm rõ việc Ninh Bình nên bắt đầu từ đâu để xây dựng hệ sinh thái điện tử - bán dẫn; khả năng thành lập mô hình Trung tâm bán dẫn của tỉnh; cơ chế vận hành để trung tâm này trở thành cầu nối giữa Nhà nước, nhà trường và doanh nghiệp.

Ngoài ra, các đại biểu cũng đề cập đến yêu cầu xây dựng cơ chế, chính sách đủ sức cạnh tranh nhằm thu hút chuyên gia, doanh nghiệp công nghệ cao và các nhà đầu tư chiến lược tham gia vào hệ sinh thái điện tử - bán dẫn tại địa phương.

Liên kết “ba nhà” để tạo nền tảng phát triển dài hạn

Theo đánh giá của ngành chức năng, phát triển công nghiệp bán dẫn không chỉ đòi hỏi nguồn lực đầu tư lớn mà còn yêu cầu sự liên kết chặt chẽ giữa cơ quan quản lý, cơ sở đào tạo và doanh nghiệp.

Trong bối cảnh đó, hội thảo do Sở Khoa học và Công nghệ Ninh Bình tổ chức được xem là diễn đàn quan trọng nhằm thúc đẩy mô hình hợp tác “ba nhà” gồm Nhà nước – Nhà trường – Doanh nghiệp trong quá trình hình thành hệ sinh thái điện tử, vi mạch và bán dẫn tại địa phương.

Thông qua diễn đàn này, tỉnh Ninh Bình hướng tới tham vấn ý kiến chuyên gia để xác định nhu cầu thực tiễn của thị trường lao động, từ đó xây dựng các chương trình đào tạo nhân lực chất lượng cao phù hợp với yêu cầu của doanh nghiệp và xu hướng phát triển ngành công nghệ cao.

Đồng thời, các giải pháp cụ thể về cơ chế ưu đãi, thu hút đầu tư, hỗ trợ doanh nghiệp tham gia chuỗi giá trị bán dẫn cũng được đưa ra thảo luận nhằm tạo nền tảng cho phát triển dài hạn.

Theo định hướng chung, công nghiệp bán dẫn không chỉ là ngành sản xuất công nghệ cao mà còn có khả năng lan tỏa mạnh mẽ đến nhiều lĩnh vực như điện tử, tự động hóa, trí tuệ nhân tạo và chuyển đổi số.

Việc từng bước tham gia vào chuỗi giá trị ngành bán dẫn vì vậy được kỳ vọng sẽ mở ra dư địa mới cho phát triển công nghiệp, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và tăng sức hấp dẫn đầu tư của địa phương.