Kích cầu thị trường nội địa từ những giải pháp chính sách vĩ mô

Khôi phục tổng cầu từ các mô hình thương mại tích hợp

Hệ thống chỉ tiêu thống kê kinh tế vĩ mô đang ghi nhận những chuyển biến tích cực trong bốn tháng đầu năm, minh chứng cho sự phục hồi từng bước của tổng cầu. Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng đạt 2.546,6 nghìn tỷ đồng, tăng 11,1% so với cùng kỳ năm trước.

Ngay cả khi loại trừ yếu tố biến động giá tăng 6,3%, sức mua thực tế vẫn giữ được đà tăng trưởng ổn định. Các nhóm hàng thiết yếu như lương thực, thực phẩm tăng mười một phẩy sáu phần trăm, may mặc tăng gần 10%, phản ánh sự lan tỏa dòng tiền sang các ngành sản xuất phụ trợ, nông nghiệp và hệ thống logistics nội địa.

Để đạt được kết quả này, sự dịch chuyển từ các kênh phân phối truyền thống sang thương mại số đã tạo ra một không gian tiêu thụ hàng Việt sâu rộng. Điểm nhấn chiến lược thời gian qua là sự liên kết đa kênh giữa các cơ quan quản lý nhà nước, doanh nghiệp dẫn dắt và các nhà sáng tạo nội dung trên không gian mạng.

Mô hình này đã mở ra một kênh tiếp cận thị trường đột phá cho khối doanh nghiệp nhỏ, các hợp tác xã và làng nghề, những đơn vị vốn sở hữu các sản phẩm đặc sản chất lượng cao nhưng hạn chế về năng lực xúc tiến thương mại. Việc tối ưu hóa trải nghiệm số kết hợp kinh doanh trực tuyến không chỉ giúp kích hoạt dòng hàng hóa thông suốt mà còn củng cố vững chắc niềm tin của người tiêu dùng đối với các sản phẩm nội địa.

Mặc dù, có những tín hiệu khởi sắc, thị trường bán lẻ trong nước đang bước vào một chu kỳ cạnh tranh khốc liệt do tác động từ các hiệp định thương mại tự do (FTA). Việc cắt giảm dòng thuế quan không chỉ hỗ trợ hàng hóa Việt Nam xuất khẩu, mà ngược lại, đang tạo điều kiện cho các sản phẩm ngoại nhập tràn vào thị trường nội địa với giá thành cạnh tranh và mẫu mã đa dạng. Thêm vào đó, áp lực từ các loại hàng giả, hàng nhái chưa được xử lý triệt để đang gây tổn thương trực tiếp đến các nhà sản xuất chân chính trong nước.

Sức ép này càng trở nên nặng nề hơn khi hành vi của người tiêu dùng đang thay đổi sâu sắc theo xu hướng phòng thủ và thận trọng. Bà Nguyễn Cao Ngọc Dung, Phụ trách phát triển thị trường Việt Nam và Philippines của NielsenIQ, chỉ ra rằng tâm lý người dân đang có xu hướng tiết giảm chi phí rõ nét khi chủ động cắt giảm các khoản chi tiêu không thiết yếu như quần áo, dịch vụ cá nhân và ăn uống bên ngoài để ưu tiên cho các mặt hàng có giá thấp nhất.

Đồng quan điểm, đại diện hệ thống phân phối lớn Saigon Co.op nhận định người tiêu dùng hiện đại ngày càng thông minh hơn, họ chỉ tập trung vào các giá trị thực của sản phẩm, đòi hỏi sự minh bạch tuyệt đối về thông tin, xuất xứ và quy trình truy xuất nguồn gốc rõ ràng.

Đồng bộ giải pháp tài khóa

Để thị trường nội địa thực sự trở thành bệ đỡ vững chắc cho nền kinh tế bên cạnh hai trụ cột xuất khẩu và đầu tư công, các cơ quan quản lý cần triển khai một hệ thống giải pháp đồng bộ từ gốc rễ. Doanh nghiệp cần chủ động chuẩn hóa chất lượng, tối ưu hóa chi phí logistics để hạ giá thành sản phẩm và nâng cao năng lực định vị thương hiệu nhằm đối mặt trực diện với hàng ngoại nhập.

Trong giai đoạn tâm lý thắt lưng buộc bụng của người dân tăng cao, việc sử dụng các công cụ tài khóa mạnh mẽ để nuôi dưỡng nguồn thu và kích thích tổng cầu là vô cùng cấp bách.

Ông Phạm Viết Thuận, Viện trưởng Viện Kinh tế tài nguyên và môi trường, khuyến nghị các cơ quan quản lý cần khẩn trương nghiên cứu các phương án miễn, giảm thuế giá trị gia tăng, thuế tiêu thụ đặc biệt và thuế bảo vệ môi trường đối với mặt hàng xăng dầu nhằm hạ nhiệt chi phí đầu vào của nền kinh tế, đồng thời xem xét tạm ngưng thu các loại phí bến bãi để giảm áp lực cho chuỗi cung ứng.

Đối với khu vực hộ kinh doanh cá thể là lực lượng chiếm tỷ trọng lớn trong nền kinh tế, chuyên gia kinh tế Phạm Viết Thuận đề xuất giải pháp khuyến khích cơ chế tự khai, tự nộp thuế theo tỷ lệ phần trăm trên doanh thu thực tế, đồng thời chuẩn hóa việc áp dụng hóa đơn điện tử và chứng từ nguồn gốc hàng hóa.

Sự kết hợp giữa cơ chế thông thoáng về nghĩa vụ tài chính và nghiêm ngặt trong quản lý chuyên ngành sẽ giúp loại bỏ hàng lậu, tạo lập một môi trường kinh doanh công bằng. Những chính sách điều tiết vĩ mô kịp thời này sẽ là động lực quyết định để củng cố niềm tin tiêu dùng, giải phóng sức mua xã hội và bảo đảm mục tiêu tăng trưởng bền vững cho nền kinh tế.