Khơi thông hạ tầng cửa khẩu, thúc đẩy tăng trưởng xuất nhập khẩu

Hoạt động xuất nhập khẩu tiếp tục duy trì đà tăng trưởng

Chi cục Hải quan khu vực IX được thành lập từ tháng 3/2025, trên cơ sở hợp nhất Cục Hải quan các tỉnh Quảng Bình, Quảng Trị và Thành phố Huế. Hiện chi cục quản lý địa bàn rộng lớn với hơn 350 km theo trục Bắc – Nam và khoảng 500 km đường biên giới tiếp giáp với nước bạn Lào.

Toàn khu vực hiện có 9 hải quan cửa khẩu và ngoài cửa khẩu gồm: Hải quan cửa khẩu cảng Hòn La, Hải quan cửa khẩu quốc tế Cha Lo, Hải quan cửa khẩu Cà Roòng, Hải quan cửa khẩu quốc tế Lao Bảo, Hải quan cửa khẩu quốc tế La Lay, Hải quan cửa khẩu cảng Cửa Việt, Hải quan Thủy An, Hải quan cửa khẩu A Đớt và Hải quan cửa khẩu cảng Chân Mây.

Trong 4 tháng đầu năm 2026, có 631 doanh nghiệp tham gia hoạt động xuất nhập khẩu, xuất nhập cảnh và quá cảnh qua các cửa khẩu thuộc Chi cục Hải quan khu vực IX. Đơn vị đã làm thủ tục cho 32.303 tờ khai xuất nhập khẩu và 272.093 lượt phương tiện xuất nhập cảnh.

Đáng chú ý, hoạt động quá cảnh tiếp tục chiếm tỷ trọng lớn trong cơ cấu hàng hóa thông quan. Trong thời gian này, chi cục đã làm thủ tục cho 40.460 tờ khai quá cảnh với tổng trọng lượng đạt 3.171,4 nghìn tấn, trị giá hàng hóa khoảng 5.908,8 triệu USD.

Riêng tại tỉnh Quảng Trị, có 137 doanh nghiệp tham gia hoạt động xuất nhập khẩu với kim ngạch qua các cửa khẩu trên địa bàn đạt khoảng 445 triệu USD, chiếm 21,6% tổng kim ngạch xuất nhập khẩu toàn khu vực. Tổng thu ngân sách từ hoạt động xuất nhập khẩu trên địa bàn đạt 260,55 tỷ đồng, tương đương khoảng 29% tổng số thu ngân sách của tỉnh.

Theo đánh giá của các cơ quan chức năng, kết quả trên cho thấy hoạt động xuất nhập khẩu đang tiếp tục giữ vai trò quan trọng trong tăng trưởng kinh tế, tạo nguồn thu ngân sách và thúc đẩy phát triển dịch vụ logistics, thương mại, vận tải khu vực biên giới.

Tuy nhiên, hoạt động xuất nhập khẩu trên địa bàn vẫn đang gặp nhiều khó khăn. Giá nhiên liệu tăng cao ảnh hưởng trực tiếp đến chuỗi cung ứng hàng hóa và chi phí vận tải. Trong khi đó, hạ tầng giao thông kết nối các cửa khẩu đang xuống cấp, chưa đáp ứng lưu lượng phương tiện ngày càng gia tăng.

Ngoài ra, các khu vực chức năng tại cửa khẩu chưa được quy hoạch và đầu tư đồng bộ, gây áp lực cho hoạt động kiểm tra, giám sát và thông quan hàng hóa. Tình trạng buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới tiếp tục diễn biến phức tạp, tập trung chủ yếu trên tuyến Việt Nam – Lào.

Trong 4 tháng đầu năm 2026, lực lượng hải quan đã phát hiện và xử lý 30 vụ với 30 đối tượng buôn bán, vận chuyển hàng hóa trái phép trong địa bàn hoạt động hải quan. Các mặt hàng vi phạm chủ yếu gồm đường kính, mỹ phẩm, xăng dầu và hàng quá cảnh với tổng trị giá hàng hóa vi phạm hơn 6,8 tỷ đồng.

Đẩy mạnh đầu tư hạ tầng, nâng cao năng lực logistics

Để tháo gỡ khó khăn, Chi cục Hải quan khu vực IX kiến nghị các cấp, ngành đẩy nhanh đầu tư bãi kiểm tra hàng hóa xuất khẩu tại Cửa khẩu quốc tế Lao Bảo; quan tâm đầu tư cơ sở hạ tầng phục vụ lắp đặt hệ thống công nghệ thông tin, máy soi và trang thiết bị kiểm tra, giám sát hiện đại cho các lực lượng chức năng tại cửa khẩu.

Đơn vị cũng đề xuất đầu tư đồng bộ các hạng mục phụ trợ tại Cửa khẩu quốc tế Lao Bảo và La Lay như khu vực chờ, nhà vệ sinh công cộng, hệ thống điện chiếu sáng, cấp thoát nước cùng các dịch vụ hỗ trợ nhằm nâng cao năng lực phục vụ doanh nghiệp và người dân.

Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị Lê Hồng Vinh nhấn mạnh, việc duy trì và phát triển doanh nghiệp xuất nhập khẩu có vai trò rất quan trọng đối với tăng trưởng kinh tế và thúc đẩy giao thương khu vực.

Theo Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị, các sở, ngành cần tiếp tục quan tâm, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp trong quá trình thực hiện thủ tục hành chính tại các cửa khẩu; đồng thời tập trung đầu tư nâng cấp hạ tầng giao thông kết nối 3 cửa khẩu đường bộ, từng bước hoàn thiện hệ thống logistics phục vụ hoạt động xuất nhập khẩu.

Lãnh đạo tỉnh Quảng trị yêu cầu nghiên cứu, xây dựng các cơ chế, chính sách phù hợp nhằm hỗ trợ doanh nghiệp xuất nhập khẩu; quan tâm nâng cấp các cửa khẩu phụ để mở rộng năng lực thông quan, đáp ứng nhu cầu giao thương ngày càng tăng.

Bên cạnh đó, tỉnh Quảng Trị sẽ tiếp tục đẩy mạnh xúc tiến thương mại, quảng bá hàng hóa tới các nước trong khu vực; tăng cường phối hợp với nước bạn Lào trong công tác phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả.

Theo Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị, các cơ quan chức năng cần chú trọng công tác tập huấn, nâng cao nhận thức và kỹ năng cho doanh nghiệp về hợp tác kinh tế quốc tế, quy tắc ứng xử trong thương mại, xúc tiến thương mại cũng như khả năng thích ứng với các thị trường xuất nhập khẩu trong giai đoạn mới.

Tại buổi làm việc, đại diện các sở, ban, ngành cũng đã đề xuất nhiều giải pháp nhằm giải quyết các kiến nghị liên quan đến đầu tư cơ sở vật chất, hạ tầng cửa khẩu, lắp đặt các thiết bị công nghệ hiện đại và nghiên cứu tăng thời gian làm việc tại các cửa khẩu để tạo thuận lợi cho hoạt động thông quan.

Bí thư Tỉnh ủy Quảng Trị Nguyễn Văn Phương nhấn mạnh, phát triển hoạt động xuất nhập khẩu có vai trò đặc biệt quan trọng trong việc gia tăng nguồn thu ngân sách và tạo động lực thúc đẩy tăng trưởng kinh tế của tỉnh.

Bí thư Tỉnh ủy Quảng Trị đề nghị các sở, ban, ngành tiếp tục phối hợp tháo gỡ khó khăn cho lực lượng hải quan trong quá trình thực hiện nhiệm vụ; tăng cường kết nối, mở rộng giao thương với các nước trong khu vực, đồng thời bảo đảm an toàn giao thông và an ninh trong hoạt động vận tải hàng hóa.

Ông Nguyễn Văn Phương cũng khẳng định, việc sớm đưa các cảng biển vào vận hành hiệu quả là yêu cầu cấp thiết, đặc biệt là Dự án Khu bến cảng Mỹ Thủy. Theo đó, cần đẩy nhanh công tác giải phóng mặt bằng, thi công các hạng mục để sớm đưa dự án vào hoạt động, tạo động lực thu hút đầu tư và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.

Cùng với đó, tỉnh cần xác định rõ trọng tâm, trọng điểm trong đầu tư hạ tầng giao thông, nhất là các tuyến kết nối vận chuyển hàng hóa từ cửa khẩu về cảng biển nhằm nâng cao năng lực lưu thông và giảm chi phí logistics.

Đối với ngành hải quan, Bí thư Tỉnh ủy Quảng Trị yêu cầu tiếp tục nâng cao hiệu quả công tác kiểm tra, giám sát hàng hóa xuất nhập khẩu, đặc biệt chú trọng các nội dung liên quan đến bản quyền, sở hữu trí tuệ đối với sản phẩm hàng hóa. Đồng thời, các sở, ngành liên quan cần nghiên cứu, đề xuất phương án đầu tư, hoàn thiện hệ thống hạ tầng tại cửa khẩu như kho bãi, khu chức năng và các công trình phục vụ hoạt động xuất nhập khẩu trong thời gian tới.