Khơi thông dòng vốn cho doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo

Một trong những điểm sáng nhất của Nghị định 210/2025/NĐ-CP chính là việc nới lỏng các quy định về huy động vốn, tạo ra một sân chơi rộng lớn và linh hoạt hơn cho các quỹ đầu tư khởi nghiệp sáng tạo.

Trước đây, phạm vi nhà đầu tư góp vốn vào quỹ còn khá hẹp, gây khó khăn trong việc thu hút nguồn lực tài chính đa dạng. Với quy định mới, số lượng nhà đầu tư tham gia quỹ đã được mở rộng đáng kể, từ 2 lên đến 30 nhà đầu tư.

Thay đổi này không chỉ giúp các quỹ có thể tiếp cận được nhiều nguồn vốn hơn mà còn tạo điều kiện để đa dạng hóa các mối quan hệ, mạng lưới hỗ trợ cho các startup mà quỹ đầu tư.

Sự gia tăng về số lượng nhà đầu tư tiềm năng đồng nghĩa với việc dòng vốn đổ vào hệ sinh thái khởi nghiệp sẽ dồi dào hơn, tăng cường khả năng tài trợ cho các ý tưởng đột phá từ giai đoạn sớm.

Không chỉ dừng lại ở việc mở rộng số lượng nhà đầu tư, Nghị định 210 còn mang đến một sự đổi mới căn bản trong loại hình tài sản được phép góp vốn. Nếu trước đây, việc góp vốn chủ yếu tập trung vào tiền mặt, gây ra những hạn chế nhất định, đặc biệt đối với các startup công nghệ và sáng tạo, thì nay, tài sản góp vốn đã được mở rộng đáng kể.

Quyền sử dụng đất, tài sản trí tuệ (IP), công nghệ, bí quyết kỹ thuật và các tài sản hợp pháp khác có thể định giá bằng VNĐ đã chính thức được công nhận. Đây là một điểm cực kỳ then chốt, bởi lẽ, trong nền kinh tế tri thức hiện đại, giá trị của một startup thường nằm ở tài sản vô hình như ý tưởng, công nghệ độc quyền, bí quyết công nghệ hơn là tài sản hữu hình.

Việc chấp nhận các loại tài sản này không chỉ giúp startup dễ dàng hơn trong việc thu hút đầu tư mà còn phản ánh đúng bản chất của hoạt động khởi nghiệp sáng tạo, nơi chất xám và công nghệ là cốt lõi.

Đồng thời, điều này khuyến khích các nhà đầu tư không chỉ góp vốn bằng tiền mà còn bằng chính những lợi thế về công nghệ, kinh nghiệm và tài sản trí tuệ mà họ sở hữu, tạo ra giá trị cộng hưởng mạnh mẽ cho startup.

Một điểm nổi bật khác của Nghị định mới là việc bổ sung và đa dạng hóa cơ chế đầu tư, nhằm đáp ứng tốt hơn tính chất năng động và rủi ro của hoạt động khởi nghiệp.

Bên cạnh hình thức góp vốn trực tiếp truyền thống, Nghị định 210/2025/NĐ-CP đã chính thức cho phép các quỹ đầu tư khởi nghiệp sáng tạo được đầu tư thông qua hình thức quyền mua cổ phần và công cụ chuyển đổi.

Công cụ đầu tư có thể chuyển đổi là một khái niệm quan trọng được làm rõ trong Nghị định. Đây là các công cụ tài chính được thiết kế để cấp vốn cho doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo thông qua hợp đồng đầu tư.

Điểm đặc biệt của chúng là đi kèm với các điều khoản cho phép chuyển đổi thành cổ phần, phần vốn góp hoặc các hình thức sở hữu khác theo các điều kiện đã được xác định trước trong hợp đồng đầu tư.

Có thể hiểu một cách đơn giản, đây là một dạng tương tự như trái phiếu chuyển đổi hoặc khoản vay chuyển đổi, nơi nhà đầu tư cung cấp vốn ban đầu dưới dạng nợ hoặc cam kết mua cổ phần trong tương lai, sau đó chuyển đổi thành vốn chủ sở hữu khi startup đạt được các mốc phát triển nhất định hoặc trong vòng gọi vốn tiếp theo.

Cơ chế này mang lại lợi ích kép: đối với startup, nó giúp họ tiếp cận vốn sớm mà không cần phải định giá công ty quá sớm (một thách thức lớn ở giai đoạn tiền hạt giống), giảm bớt gánh nặng pháp lý và hành chính ban đầu.

Đối với nhà đầu tư, các công cụ chuyển đổi giúp giảm thiểu rủi ro ở giai đoạn đầu, đồng thời bảo vệ giá trị đầu tư của họ khi công ty tăng trưởng và có vòng định giá rõ ràng hơn.

Việc có thêm quyền mua cổ phần cũng tăng cường sự linh hoạt, cho phép các quỹ có chiến lược đầu tư đa dạng hơn, từ đó nâng cao hiệu quả hoạt động và khả năng sinh lời.

Hơn nữa, một thay đổi đáng chú ý khác là việc Nghị định 210 đã bãi bỏ quy định cấm nhà đầu tư sử dụng vốn vay để góp vốn thành lập quỹ đầu tư khởi nghiệp sáng tạo.

Điều này tạo điều kiện cho nhà đầu tư có thể linh hoạt hơn trong quá trình góp vốn, đặc biệt là đối với các quỹ mới thành lập hoặc các nhà đầu tư cá nhân có tiềm lực tài chính hạn chế nhưng có mong muốn và tầm nhìn đầu tư vào startup. Việc này có thể giúp mở rộng hơn nữa tệp nhà đầu tư và nguồn vốn cho các quỹ khởi nghiệp.

Nghị định 210/2025/NĐ-CP là một bước tiến quan trọng, thể hiện tầm nhìn và sự chủ động của Chính phủ Việt Nam trong việc thúc đẩy khởi nghiệp sáng tạo.

Bằng cách mở rộng cánh cửa huy động vốn, linh hoạt hóa cơ chế đầu tư và tăng cường tính minh bạch, Chính phủ đang đặt nền móng vững chắc cho sự phát triển bùng nổ của thế hệ doanh nhân mới.

Với hành lang pháp lý ngày càng hoàn thiện, cùng với sự năng động và sáng tạo của cộng đồng startup, Việt Nam hoàn toàn có thể kỳ vọng vào một tương lai tươi sáng, nơi những ý tưởng đột phá được chắp cánh, góp phần kiến tạo một nền kinh tế thịnh vượng và bền vững.