Thủ tướng quyết liệt chỉ đạo giải ngân 100% vốn đầu tư công năm 2025

Đầu tư công là đòn bẩy then chốt cho tăng trưởng kinh tế 2025

Trong bối cảnh đó, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính khẳng định rõ: Giải ngân vốn đầu tư công không chỉ là chỉ tiêu tài chính, mà là một nhiệm vụ chính trị trọng yếu, thể hiện tinh thần trách nhiệm với sự phát triển đất nước.

Chủ trì Hội nghị thúc đẩy động lực tăng trưởng đầu tư công năm 2025 vào ngày 20/5, Thủ tướng đặt mục tiêu giải ngân 100% vốn đầu tư công – tăng so với mức 95% trước đây. Đây là tỷ lệ chưa từng có tiền lệ, phản ánh mức độ ưu tiên cao nhất dành cho lĩnh vực này. Đầu tư công tiếp tục được xem là động lực tăng trưởng chủ đạo, trong bối cảnh tiêu dùng và xuất khẩu – hai động lực truyền thống khác – đang gặp khó khăn, trong khi các động lực mới như đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số vẫn cần độ trễ để phát huy hiệu quả.

Trong phát biểu chỉ đạo, người đứng đầu Chính phủ khẳng định: Đầu tư công vừa mang tầm chiến lược dài hạn, vừa có tính cấp thiết trước mắt. Nó không chỉ thúc đẩy tăng trưởng, ổn định kinh tế vĩ mô mà còn tạo nền tảng phát triển hạ tầng, khơi thông điểm nghẽn, tăng tính liên kết vùng, giảm chi phí logistics, nâng cao năng lực cạnh tranh và đóng vai trò "vốn mồi" kích hoạt đầu tư toàn xã hội, đặc biệt là khu vực tư nhân và dòng vốn FDI.

Chính phủ đã chỉ đạo sát sao từ những ngày đầu năm. Việc Quốc hội thông qua Luật Đầu tư công (sửa đổi) số 58/2024/QH15 với nhiều điểm mới mang tính đột phá như: tách riêng dự án bồi thường, giải phóng mặt bằng; cho phép các tỉnh giao quản lý dự án liên tỉnh; hay bố trí vốn ngân sách địa phương ủy thác cho chính sách tín dụng – được triển khai từ 1/1/2025 – là các nỗ lực cải cách mạnh mẽ.

Chỉ tính riêng từ đầu năm 2025, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành 1 chỉ thị, 3 công điện và nhiều văn bản chỉ đạo thúc đẩy giải ngân đầu tư công. Các phiên họp của Chính phủ, Thường trực Chính phủ, các tổ công tác đều ưu tiên nội dung này. Đặc biệt, 7 tổ công tác của Thủ tướng đã trực tiếp kiểm tra, tháo gỡ vướng mắc tại các bộ, ngành và địa phương – một động thái thể hiện sự đồng hành và quyết tâm chính trị ở mức cao nhất.

Kết quả bước đầu cho thấy nỗ lực đã có hiệu quả: Tổng vốn ngân sách năm 2025 được giao từ sớm với hơn 829.000 tỷ đồng. Đến hết tháng 4/2025, tổng giá trị giải ngân đạt hơn 128.500 tỷ đồng, tuy chỉ bằng 15,56% kế hoạch nhưng cao hơn cùng kỳ năm 2024 về giá trị tuyệt đối tới hơn 18.000 tỷ đồng. Một số địa phương như Thanh Hóa, Hà Nam, Lâm Đồng, Bà Rịa – Vũng Tàu đạt tỷ lệ giải ngân trên 30% cho thấy dấu hiệu tích cực.

Thủ tướng biểu dương cán bộ, người lao động tại các công trường, và đặc biệt là người dân đã nhường đất, nơi ở, sinh kế để triển khai dự án – điều kiện then chốt giúp dự án "chạy" đúng tiến độ. Đồng thời, Chính phủ cũng triển khai đồng loạt hơn 80 công trình, dự án hạ tầng chiến lược nhân dịp 50 năm Giải phóng miền Nam – trong đó có ga T3 Tân Sơn Nhất, tuyến chính cao tốc Bắc – Nam giai đoạn 1, và hàng loạt dự án đường sắt, cảng biển, sân bay trọng điểm.

Tư duy hành động – Trách nhiệm rõ ràng – Quyết tâm cao độ

Mặc dù đạt được kết quả nhất định, Thủ tướng cũng chỉ rõ những tồn tại đáng quan ngại. Có tới 17 bộ, cơ quan Trung ương và 21 địa phương chưa phân bổ hết kế hoạch vốn được giao, tổng cộng gần 8.000 tỷ đồng. 37/47 bộ, ngành và 27/63 địa phương có tỷ lệ giải ngân dưới trung bình – trong đó một số nơi được giao vốn lớn nhưng tiến độ lại rất chậm.

Nguyên nhân được chỉ ra bao gồm: năng lực ban quản lý dự án yếu; sự phối hợp giữa các cấp còn lỏng lẻo; tình trạng “né trách nhiệm, sợ sai, chờ chỉ đạo” vẫn tồn tại; và đặc biệt là vai trò người đứng đầu chưa phát huy đúng mức. Bên cạnh đó, còn nhiều vướng mắc kỹ thuật – pháp lý như giải phóng mặt bằng, tiêu chuẩn kỹ thuật, quy chuẩn vật liệu, thủ tục vốn ODA, hay bất cập trong hệ thống pháp luật liên quan đến ngân sách, đầu thầu...

Thủ tướng yêu cầu Bộ Tài chính, Bộ Nội vụ rà soát, đánh giá lại công tác giải ngân tại các đơn vị, địa phương – xem đây là tiêu chí quan trọng trong đánh giá cán bộ. Những nơi làm tốt cần được biểu dương; nơi trì trệ phải kiểm điểm, xử lý. Tinh thần xuyên suốt là "không có vùng cấm", "có tiền mà không tiêu được là có lỗi với dân".

Đặc biệt, Thủ tướng nhấn mạnh yêu cầu phân cấp mạnh hơn cho địa phương nhưng đi đôi với kiểm tra, giám sát và nâng cao năng lực thực thi. Các Bí thư tỉnh ủy phải trực tiếp vào cuộc chỉ đạo những dự án khó; đồng thời giao Bộ Xây dựng, Bộ Giao thông Vận tải, Bộ Tài chính khẩn trương hoàn thiện đơn giá, tiêu chuẩn vật liệu, tiêu chuẩn kỹ thuật trước ngày 15/6 để không làm chậm tiến độ.

Thủ tướng cũng yêu cầu Bộ Tài chính khẩn trương sửa đổi quy định về vốn ODA, đấu thầu; các bộ ngành chủ động giải quyết vướng mắc trong thẩm quyền, nếu vượt thẩm quyền thì báo cáo Chính phủ. Với các dự án mở rộng tuyến cao tốc đã vận hành, có thể mạnh dạn giao cho các doanh nghiệp có đủ năng lực, uy tín triển khai theo hình thức hợp tác công tư.

Về các nhiệm vụ cụ thể, Chính phủ quyết tâm trong năm 2025 phải: Hoàn thành 3.000 km đường bộ cao tốc, 1.000 km đường ven biển, Khánh thành sân bay Long Thành giai đoạn 1, Khởi công tuyến đường sắt Hà Nội – Lào Cai – Hải Phòng. Thủ tướng nhấn mạnh: “Phải đảm bảo tiến độ, chất lượng, không đội vốn, không vi phạm kỹ thuật – mỹ thuật – môi trường và đặc biệt là phòng chống tham nhũng, tiêu cực”.

Những chỉ đạo của Thủ tướng không chỉ là thông điệp chính trị, mà còn là chỉ dấu cho một chiến lược tăng trưởng mới lấy đầu tư công làm trụ cột trung tâm. Trong bối cảnh nền kinh tế cần thêm động lực bứt phá, Chính phủ không chọn giải pháp an toàn mà chọn con đường hành động quyết liệt.

Tinh thần xuyên suốt trong chỉ đạo là “6 rõ”: rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ thời gian, rõ kết quả – đi kèm với khẩu hiệu “chỉ bàn làm, không bàn lùi”.

Với mục tiêu tăng trưởng GDP năm 2025 đạt 8% trở lên, đầu tư công chính là phép thử cho năng lực thực thi chính sách, tinh thần cải cách, và khả năng khơi thông dòng chảy đầu tư toàn xã hội. Giải ngân 100% vốn đầu tư công không chỉ là một con số, mà là chứng minh cho hiệu quả điều hành, bản lĩnh chính trị và khát vọng phát triển của một Chính phủ hành động.

 Nguồn: baochinhphu.vn