Khi kinh tế lâm nghiệp trở thành trụ cột phát triển bền vững

Giữ vững “lá phổi xanh” của địa phương

Rừng từ lâu đã giữ vai trò đặc biệt quan trọng đối với phát triển kinh tế - xã hội, bảo vệ môi trường sinh thái và ứng phó với biến đổi khí hậu. Những năm qua, Quảng Trị đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, bảo vệ và phát triển rừng, tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành động của các cấp, ngành, địa phương cũng như cộng đồng dân cư.

Thông tin từ UBND tỉnh Quảng Trị, hiện toàn tỉnh có gần 952.694,08 ha rừng và đất lâm nghiệp, chiếm hơn 75% diện tích tự nhiên. Trong đó, diện tích có rừng đạt trên 773.961,09 ha, tỷ lệ che phủ rừng đạt 61,01%, thuộc nhóm các địa phương có độ che phủ rừng cao của cả nước.

Kết quả này không chỉ phản ánh tiềm năng lớn về tài nguyên rừng mà còn cho thấy hiệu quả của công tác quản lý, bảo vệ rừng trong thời gian qua. Các hoạt động tuần tra, kiểm tra, giám sát được triển khai thường xuyên tại những khu vực trọng điểm, vùng giáp ranh và các địa bàn có nguy cơ cao xảy ra vi phạm pháp luật về lâm nghiệp.

Tại Ban Quản lý rừng phòng hộ Quảng Trạch, đơn vị hiện quản lý hơn 12.684 ha rừng và đất lâm nghiệp trên địa bàn 4 xã. Trong 6 tháng đầu năm 2026, đơn vị đã tổ chức 60 lượt tuần tra, kiểm tra bảo vệ rừng; phối hợp thực hiện 4 lượt tuần tra liên ngành và 5 đợt kiểm tra chuyên đề.

Cùng với đó, công tác rà soát hiện trạng rừng, quản lý ranh giới và kiểm soát việc sử dụng đất lâm nghiệp được thực hiện thường xuyên, góp phần hạn chế tình trạng lấn chiếm đất rừng, sử dụng đất sai mục đích và các hành vi xâm hại tài nguyên rừng.

Việc bảo vệ tốt diện tích rừng hiện có không chỉ giúp duy trì độ che phủ rừng ở mức cao mà còn tạo nền tảng quan trọng cho phát triển kinh tế lâm nghiệp theo hướng bền vững trong những năm tới.

Hướng tới kinh tế lâm nghiệp theo chuỗi giá trị

Song hành với nhiệm vụ bảo vệ rừng, Quảng Trị đang đẩy mạnh phát triển rừng trồng, nâng cao chất lượng rừng và từng bước hình thành chuỗi giá trị lâm nghiệp gắn với thị trường.

Trong 5 tháng đầu năm 2026, toàn tỉnh Quảng Trị đã trồng mới khoảng 8.688 ha rừng; chăm sóc hơn 48.125 ha rừng trồng và trồng phân tán khoảng 1,44 triệu cây xanh. Đây là những kết quả quan trọng nhằm gia tăng diện tích rừng, nâng cao chất lượng sinh thái và tạo nguồn nguyên liệu ổn định cho ngành chế biến lâm sản.

Một trong những điểm nhấn đáng chú ý là sự phát triển của rừng trồng gỗ lớn. Đến nay, diện tích rừng gỗ lớn của tỉnh Quảng Trị đã đạt trên 23.500 ha và dự kiến tăng thêm khoảng 1.100 ha trong năm 2026.

Theo đó, việc mở rộng diện tích rừng gỗ lớn được xem là hướng đi quan trọng nhằm nâng cao giá trị kinh tế trên cùng một đơn vị diện tích đất lâm nghiệp. So với rừng trồng chu kỳ ngắn, rừng gỗ lớn cho giá trị sản phẩm cao hơn, đáp ứng yêu cầu của ngành công nghiệp chế biến gỗ chất lượng cao và thị trường xuất khẩu.

Bên cạnh đó, Quảng Trị cũng chú trọng phát triển rừng theo các tiêu chuẩn bền vững. Hiện diện tích rừng được cấp chứng chỉ quản lý rừng bền vững đạt 58.746 ha. Đây là điều kiện quan trọng để nâng cao năng lực cạnh tranh của sản phẩm gỗ rừng trồng trên thị trường trong nước và quốc tế.

Để mở rộng diện tích rừng được cấp chứng chỉ, tỉnh Quảng Trị đã thúc đẩy liên kết giữa doanh nghiệp với người dân trong quản lý và phát triển rừng. Hiện có 8 đơn vị đang liên kết với hơn 6.130 hộ dân để xây dựng và cấp chứng chỉ quản lý rừng bền vững trên diện tích 29.178 ha rừng trồng sản xuất.

Mô hình liên kết này không chỉ giúp nâng cao giá trị sản phẩm lâm nghiệp mà còn tạo điều kiện để người dân tiếp cận các nguồn vốn ưu đãi, áp dụng tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất và từng bước chuyển đổi sang mô hình rừng gỗ lớn có giá trị kinh tế cao.

Thực tế cho thấy, khi tham gia các chuỗi liên kết, người trồng rừng có cơ hội tiếp cận thị trường ổn định hơn, giảm áp lực tiêu thụ sản phẩm và nâng cao thu nhập từ nghề rừng. Đây cũng là cơ sở để hình thành nền lâm nghiệp hiện đại, sản xuất theo nhu cầu thị trường thay vì khai thác nhỏ lẻ, manh mún như trước đây.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, lĩnh vực lâm nghiệp của Quảng Trị vẫn còn không ít khó khăn. Hệ thống chế biến lâm sản sâu còn hạn chế, thiếu các dự án quy mô lớn có khả năng nâng cao giá trị gia tăng cho sản phẩm gỗ. Lực lượng bảo vệ rừng ở một số địa bàn còn mỏng, trong khi diện tích quản lý rộng. Hạ tầng phục vụ sản xuất lâm nghiệp cũng chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.

Trước những yêu cầu đặt ra, Quảng Trị xác định tiếp tục phát triển lâm nghiệp theo hướng bền vững, nâng cao hiệu quả quản lý, bảo vệ và sử dụng tài nguyên rừng. Tỉnh sẽ đẩy mạnh phát triển dịch vụ môi trường rừng, từng bước tham gia thị trường carbon rừng; đồng thời tăng cường thu hút đầu tư vào chế biến lâm sản, tạo động lực thúc đẩy kinh tế lâm nghiệp phát triển theo chiều sâu.