Khi doanh nghiệp logistics trở thành mắt xích giải cứu nông sản

Nghịch lý mùa vàng và rào cản từ chi phí logistics

Nông nghiệp Hải Phòng những ngày tháng 3/2026 đang đối mặt với một nghịch lý là trên khắp các cánh đồng khu vực phía Tây thành phố, rau màu vụ đông như bắp cải, cà rốt, ngô ngọt đang vào độ thu hoạch rộ với chất lượng đồng đều, đạt chuẩn VietGAP.

Tuy nhiên, trái ngược với màu xanh mướt của nông sản là nỗi lo héo hắt của bà con nông dân. Sức mua tại các chợ đầu mối chững lại do tâm lý thắt chặt chi tiêu, trong khi các đơn hàng từ tỉnh bạn sụt giảm đáng kể. Nông sản vốn có tuổi thọ ngắn, mỗi ngày trôi qua không thể tiêu thụ là một ngày giá trị tài sản của người nông dân bốc hơi theo nắng gió.

Đây là sự đứt gãy điển hình trong chuỗi cung ứng khi người nông dân bán rẻ như cho, trong khi người dân đô thị vẫn phải chi trả mức giá cao cho thực phẩm hàng ngày. Nếu không có sự can thiệp kịp thời, công sức bán mặt cho đất, bán lưng cho trời của người dân Hải Phòng có nguy cơ đổ sông đổ biển ngay trên chính mảnh vườn của mình.

Trước thực trạng cấp bách đó, chương trình Kết nối hỗ trợ tiêu thụ nông sản cho bà con, nông dân Hải Phòng đã được kích hoạt với sự tham gia của Sở Nông nghiệp và Môi trường, Hội Nông dân thành phố cùng Công ty Cổ phần Container Việt Nam (VICONSHIP). Điểm sáng của mô hình này là sự xuất hiện của doanh nghiệp cảng biển và logistics hàng đầu.

Ông Vũ Ngọc Lâm, Phó Tổng Giám đốc VICONSHIP, khẳng định việc đồng hành không chỉ là chia sẻ trách nhiệm xã hội đơn thuần mà là hành động thiết thực để tối ưu hóa chuỗi giá trị. Bằng năng lực vận tải chuyên nghiệp, doanh nghiệp giúp cắt giảm các khâu trung gian, trực tiếp đưa nông sản từ ruộng vườn đến tay công nhân lao động và người tiêu dùng với chi phí tối ưu nhất.

Từ mô hình điểm đến chiến lược dài hạn

Hoạt động kết nối tại phường Đồ Sơn không chỉ giải cứu nông sản trước mắt mà còn gợi mở một tư duy phát triển mới là nông nghiệp gắn liền với du lịch và dịch vụ. Ông Lê Quốc Tiến, Chủ tịch HĐND phường Đồ Sơn, chia sẻ tham vọng đưa nông sản chất lượng cao tiếp cận 5 triệu lượt du khách đến với địa phương mỗi năm.

Khi các nhà hàng, khách sạn trong Hiệp hội Du lịch Hải Phòng và Quảng Ninh ưu tiên sử dụng nguồn nguyên liệu tại chỗ có chứng từ rõ ràng, một thị trường tiêu thụ nội bộ khổng lồ sẽ được hình thành. Đây chính là lời giải cho bài toán giá trị gia tăng, giúp nông sản thoát ly khỏi hình thức bán thô rủi ro cao.

Nhìn từ góc độ vĩ mô, tăng trưởng nông nghiệp lâu nay vẫn phụ thuộc quá nhiều vào sản lượng, trong khi phần lớn lợi nhuận lại rơi vào tay các đơn vị phân phối và thương mại. Sự tham gia sâu của các doanh nghiệp logistics trong vai trò tổ chức thị trường sẽ giúp tái cấu trúc lại chuỗi giá trị theo hướng công bằng hơn cho người sản xuất.

Việc quy hoạch vùng trồng gắn với sơ chế và chế biến sâu tại chỗ cần được các cấp chính quyền đặt lên bàn nghị sự một cách nghiêm túc. Chỉ khi có các nhà máy chế biến đủ mạnh, áp lực tiêu thụ tức thời mới được giải tỏa và nông sản Việt mới có đủ sức bền để vươn xa hơn trên bản đồ giao thương.

Từ thành công của mô hình tại Đồ Sơn, ông Trịnh Văn Thiện, Chủ tịch Hội Nông dân TP.Hải Phòng, cho biết sẽ nhân rộng cách làm này ra toàn thành phố. Đây được kỳ vọng sẽ trở thành nét mới trong công tác hội, tạo lập hệ sinh thái liên kết chặt chẽ giữa nhà nông và nhà doanh nghiệp.

Khi sự sẻ chia cộng đồng được cụ thể hóa bằng các hợp đồng kinh tế minh bạch và hạ tầng logistics đồng bộ, nỗi lo được mùa mất giá sẽ dần lùi xa. Nông nghiệp Hải Phòng cần nhiều hơn những cú hích như vậy để không chỉ đứng vững trước biến động thị trường mà còn trở thành trụ cột vững chắc cho sinh kế của hàng triệu hộ dân.