Huế phát huy giá trị di sản, hướng tới đô thị di sản đặc trưng tầm khu vực

Chiều 05/5, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch có buổi làm việc với UBND thành phố Huế về tình hình phát triển văn hóa, thể thao, du lịch; công tác bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa cùng các định hướng, kiến nghị trong thời gian tới.

Phát huy lợi thế di sản, định hình “kinh tế di sản”

Theo Chủ tịch UBND thành phố Huế Nguyễn Khắc Toàn, với lợi thế đặc biệt về văn hóa và di sản, thời gian qua thành phố đã tập trung triển khai các nhiệm vụ xây dựng và phát triển đô thị trực thuộc Trung ương trên nền tảng bảo tồn, phát huy giá trị di sản Cố đô và bản sắc văn hóa Huế. Mục tiêu xuyên suốt là xây dựng Huế trở thành trung tâm văn hóa đặc sắc của Việt Nam và khu vực Đông Nam Á.

Hiện nay, Huế là địa phương duy nhất trong cả nước sở hữu 8 di sản văn hóa được UNESCO công nhận là di sản thế giới. Bên cạnh đó, toàn thành phố có 223 di tích, cụm di tích đã được xếp hạng, gồm 3 hệ thống, quần thể di tích cấp quốc gia đặc biệt, 98 di tích cấp quốc gia và 122 di tích cấp thành phố. Trong thời gian qua, công tác bảo tồn và phát huy giá trị di sản được triển khai bài bản, hiệu quả. Nhiều công trình trọng điểm thuộc Quần thể di tích Cố đô Huế đã được hoàn thành và đưa vào sử dụng như Điện Kiến Trung, Điện Thái Hòa, lăng vua Gia Long, Hải Vân Quan… Những công trình này không chỉ góp phần phục hồi giá trị nguyên gốc của di tích mà còn tạo hiệu ứng lan tỏa tích cực, thu hút du khách, từng bước hình thành mô hình “kinh tế di sản” gắn với phát triển bền vững.

Song song với bảo tồn di sản vật thể, thành phố cũng chú trọng gìn giữ và phát huy các giá trị di sản phi vật thể như Nhã nhạc, Ca Huế, lễ hội cung đình, các nghề thủ công truyền thống. Hệ thống bảo tàng, không gian trưng bày và thiết chế văn hóa tiếp tục được củng cố, góp phần nâng cao đời sống tinh thần của người dân và tăng sức hấp dẫn cho du lịch.

Du lịch tăng trưởng mạnh, thương hiệu Huế lan tỏa

Lĩnh vực du lịch tiếp tục là điểm sáng trong phát triển kinh tế - xã hội của thành phố. Năm 2025, Huế đón khoảng 6,3 triệu lượt khách, với doanh thu đạt khoảng 13.200 tỷ đồng. Trong 4 tháng đầu năm 2026, tổng lượng khách đến Huế đạt hơn 2,6 triệu lượt, doanh thu du lịch ước đạt gần 6.234,2 tỷ đồng, tăng 70,5% so với cùng kỳ.

Đặc biệt, trong dịp nghỉ lễ 30/4 và 01/5, Huế đón khoảng 610.000 lượt khách, doanh thu ước đạt 1.350 tỷ đồng. Riêng ngày 01/5, Quần thể di tích Cố đô Huế đón hơn 31.000 lượt khách, doanh thu đạt 4,2 tỷ đồng – mức cao nhất từ trước đến nay, cho thấy sức hút ngày càng lớn của điểm đến này.

Các hoạt động văn hóa, lễ hội, thể thao được tổ chức thường xuyên và ngày càng chuyên nghiệp, góp phần quảng bá hình ảnh Huế rộng rãi. Festival Huế theo mô hình bốn mùa, Tuần lễ Áo dài cộng đồng Huế, các chương trình nghệ thuật, lễ hội truyền thống và các sự kiện thể thao đã từng bước định vị thương hiệu Huế – Thành phố Festival, Huế – Kinh đô Áo dài Việt Nam, Huế – Kinh đô Ẩm thực.

Trong lĩnh vực thể thao, thành phố đã đăng cai nhiều giải đấu cấp quốc gia và quốc tế, đạt 735 huy chương các loại, trong đó có 69 huy chương quốc tế. Đây là minh chứng cho sự phát triển đồng bộ giữa văn hóa, du lịch và thể thao, góp phần nâng cao vị thế của Huế trên bản đồ quốc gia và quốc tế.

Hướng tới đô thị di sản đặc trưng – thông minh

Đối với tình hình triển khai Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam. Theo đó, Huế đặt mục tiêu đến năm 2030 xây dựng nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc; trở thành trung tâm sáng tạo văn học nghệ thuật đặc sắc, hướng tới hình mẫu “đô thị di sản đặc trưng” của Việt Nam.

Tầm nhìn đến năm 2045, Huế phấn đấu trở thành “đô thị di sản đặc trưng – thông minh” và là trung tâm văn hóa đặc sắc của khu vực châu Á, trong đó công nghiệp văn hóa trở thành ngành kinh tế quan trọng, đóng góp lớn vào tăng trưởng.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, thành phố kiến nghị Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch quan tâm hỗ trợ một số nội dung trọng tâm như: hướng dẫn hoàn thiện hồ sơ trình UNESCO đối với các di sản tiêu biểu; sớm trình phê duyệt Quy hoạch bảo quản, tu bổ, phục hồi Quần thể di tích Cố đô Huế; ưu tiên bố trí nguồn lực từ Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển văn hóa giai đoạn 2025–2030.

Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh đánh giá cao những kết quả nổi bật mà Huế đã đạt được trong thời gian qua. Bộ trưởng nhấn mạnh, Huế cần tiếp tục phát huy thế mạnh và bản sắc riêng để nghiên cứu, hoàn thiện mô hình đô thị di sản đặc trưng.

Đồng thời, Bộ trưởng đề nghị thành phố đẩy mạnh phát triển công nghiệp văn hóa, tập trung vào các lĩnh vực có lợi thế như ẩm thực, áo dài, nghệ thuật biểu diễn; nghiên cứu xây dựng phim trường Huế nhằm mở rộng không gian sáng tạo và quảng bá hình ảnh.

Bên cạnh đó, Huế cần tiếp tục phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, nâng cao năng lực hợp tác quốc tế, chủ động tổ chức các sự kiện lớn mang tầm khu vực và quốc tế để lan tỏa giá trị văn hóa Huế và văn hóa Việt Nam.

Đối với các kiến nghị của thành phố Huế, Bộ trưởng ghi nhận và giao các đơn vị chuyên môn của Bộ phối hợp nghiên cứu, tham mưu cấp có thẩm quyền xem xét, giải quyết theo quy định.