Hoàn thiện quy hoạch để đáp ứng tình hình mới

Đến hết tháng 3, đã có 110/111 quy hoạch cấp quốc gia, quy hoạch vùng, quy hoạch tỉnh thời kỳ 2021-2030 đã hoàn thành việc lập, thẩm định và phê duyệt. Nhìn chung, chất lượng công tác quy hoạch đã được nâng cao; việc thực hiện quy hoạch từng bước phát huy kết quả tích cực trên thực tiễn, tạo ra các cơ hội phát triển mới, không gian phát triển mới và giá trị mới cho quốc gia, vùng và địa phương.

Về quy hoạch ngành quốc gia, đã có 36/38 quy hoạch ngành quốc gia đã được phê duyệt; 15/38 kế hoạch thực hiện quy hoạch được cấp có thẩm quyền ban hành; 6/6 quy hoạch vùng thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt và ban hành kế hoạch thực hiện quy hoạch vùng; các kế hoạch thực hiện quy hoạch ngành quốc gia còn lại đang được các bộ khẩn trương xây dựng và hoàn thiện để ban hành theo quy định. Có 63/63 quy hoạch tỉnh đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt; 49/63 kế hoạch thực hiện quy hoạch tỉnh đã được ban hành.

Tuy nhiên, theo đánh giá của Bộ Tài chính, sau khi hoàn thành việc sắp xếp, tinh gọn bộ máy sẽ ảnh hưởng lớn đến toàn bộ các quy hoạch thuộc hệ thống quy hoạch quốc gia. Trong đó, có thể phát sinh một số vấn đề chính như: Việc thay đổi tổ chức bộ máy, chức năng, nhiệm vụ của các cơ quan trung ương sẽ ảnh hưởng đến các quy hoạch ở cấp quốc gia; việc sắp xếp, sáp nhập đơn vị hành chính cấp địa phương sẽ ảnh hưởng đến quy hoạch tỉnh và quy hoạch có tính chất kỹ thuật, chuyên ngành cấp tỉnh, cấp huyện, cấp xã, như: quy hoạch đô thị và nông thôn, quy hoạch sử dụng đất...

Ngoài ra, việc sắp xếp, tinh gọn bộ máy còn làm thay đổi về nội dung quy hoạch bao gồm: Thay đổi về tên gọi, phạm vi, ranh giới quy hoạch, các định hướng phát triển, tổ chức không gian phát triển... có tính liên tỉnh, cấp tỉnh, liên huyện, cấp huyện, cấp xã (nếu có) trong quy hoạch cấp quốc gia, quy hoạch vùng, quy hoạch tỉnh; mức độ chi tiết của các loại quy hoạch cần sửa đổi, bổ sung để phủ hợp với thay đổi về tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp...

Cùng với đó là cần xem xét phương án phân vùng lập quy hoạch sau khi sáp nhập một số đơn vị hành chính cấp tỉnh; các thay đổi liên quan đến quy trình, thủ tục và trách nhiệm của cơ quan, tổ chức liên quan trong hoạt động quy hoạch sau khi bỏ cấp huyện…

Để giải quyết những vấn đề thực tiễn đang đặt ra như trên, một trong những nhiệm vụ trọng tâm, mà Bộ Tài chính chỉ đạo Vụ Quản lý quy hoạch triển khai trong tháng 4 này, cũng như quý II/2025 là tiếp tục chủ trì, phối hợp khẩn trương, quyết liệt với các đơn vị liên quan tham mưu xây dựng, hoàn thiện hồ sơ dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quy hoạch (dự kiến trình Quốc hội thông qua vào tháng 5/2025) đáp ứng các yêu cầu cấp bách liên quan đến quy hoạch sau khi sáp nhập đơn vị hành chính cấp tỉnh, bỏ đơn vị hành chính cấp huyện và sáp nhập đơn vị hành chính cấp xã.

Để đáp ứng yêu cầu trên, tại dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quy hoạch, Bộ Tài chính đã đề xuất nhiều quy định mới.

Theo đó, bãi bỏ quy hoạch sử dụng đất cấp huyện và bổ sung quy hoạch sử dụng đất cấp xã. Bãi bỏ các nội dung trong quy hoạch không phù hợp, do việc sáp nhập đơn vị hành chính cấp tỉnh, bỏ cấp huyện.

Đặc biệt, nội dung quy hoạch tỉnh tại dự thảo Luật có nhiều điểm mới theo hướng cụ thể hóa các định hướng, phương hướng phát triển đã được xác định ở quy hoạch cấp quốc gia, quy hoạch vùng; phương án phát triển, sắp xếp không gian và phân bổ nguồn lực cho các hoạt động kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh, bảo vệ môi trường ở cấp tỉnh, liên xã.

Quy hoạch tỉnh bao gồm những nội dung chủ yếu như: Quan điểm, mục tiêu phát triển; các nhiệm vụ trọng tâm và đột phá phát triển trong kỳ quy hoạch; phương án tổ chức không gian phát triển kinh tế - xã hội; phương án phát triển các ngành, lĩnh vực trên địa bàn tỉnh…

Theo Bộ Tài chính, đến ngày 1/4/2025, Bộ đã nhận được ý kiến góp ý của 5/11 bộ, 36/63 địa phương. Trên cơ sở ý kiến tham gia của các bộ, địa phương, Bộ Tài chính đã nghiên cứu, tiếp thu, giải trình đối với các ý kiến góp ý, hoàn thiện Dự thảo và hồ sơ dự án Luật, gửi Bộ Tư pháp thẩm định.

Ngoài ra, Vụ Quản lý quy hoạch cũng được giao chủ trì rà soát, đánh giá thực hiện quy hoạch, nghiên cứu để xem xét điều chỉnh quy hoạch tổng thể quốc gia và 6 quy hoạch vùng trong trường hợp cần thiết theo tình hình thực tiễn để đáp ứng các yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội sau khi tổ chức sắp xếp, sáp nhập đơn vị hành chính.