Hỗ trợ pháp lý giai đoạn 2026-2030 cho kinh tế tư nhân

Bước ngoặt chiến lược từ tư duy đồng hành cùng doanh nghiệp

Quyết định số 84/QĐ-TTg ngày 14/1/2026 do Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng ký duyệt không chỉ là một văn bản hành chính đơn thuần mà là sự cụ thể hóa tư duy lấy đối tượng thụ hưởng làm trung tâm của Chính phủ.

Trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam đang chuyển mình mạnh mẽ theo các Nghị quyết chiến lược của Bộ Chính trị về đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số quốc gia và hội nhập quốc tế, các doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME) cùng hàng triệu hộ kinh doanh đang đứng trước những thách thức pháp lý chưa từng có.

Chương trình hỗ trợ pháp lý liên ngành giai đoạn 2026-2030 xuất hiện như một bệ đỡ cần thiết, đánh dấu sự chuyển dịch quan trọng từ cách tiếp cận quản lý hành chính sang tư duy đồng hành thực thụ.

Nền tảng của chương trình này dựa trên các Nghị quyết quan trọng như Nghị quyết số 57 về đột phá khoa học công nghệ, Nghị quyết 59 về hội nhập quốc tế và đặc biệt là Nghị quyết 68 về phát triển kinh tế tư nhân. Những văn bản này cho thấy một tầm nhìn nhất quán kinh tế tư nhân là động lực quan trọng của nền kinh tế và để động lực này vận hành trơn tru, môi trường pháp lý phải thực sự minh bạch, dễ tiếp cận.

Không còn là những lý thuyết xa rời, chương trình lần này bám sát nhu cầu thực tế của từng hộ kinh doanh cá thể, từng doanh nghiệp siêu nhỏ những thực thể vốn yếu thế về nguồn lực tài chính lẫn nhân lực để sở hữu bộ phận pháp chế riêng biệt.

Điểm mới nhất và mang tính nhân văn cao nhất của chương trình chính là việc mở rộng đối tượng hỗ trợ và chuyên nghiệp hóa năng lực tiếp cận pháp luật. Bộ Tài chính sẽ chủ trì nghiên cứu cơ chế, bố trí nguồn lực phù hợp để triển khai mô hình hỗ trợ miễn phí dịch vụ tư vấn pháp lý cho doanh nghiệp siêu nhỏ, doanh nghiệp nhỏ và hộ kinh doanh.

Đây là một bước đi đột phá, bởi từ trước đến nay, chi phí tư vấn pháp luật chuyên sâu luôn là một rào cản vô hình khiến các đơn vị nhỏ lẻ ngại tiếp cận, dẫn đến những sai sót không đáng có trong quá trình ký kết hợp đồng hoặc tuân thủ các quy định về thuế và môi trường.

Chương trình đặt ra những mục tiêu vô cùng định lượng và quyết liệt cho giai đoạn 5 năm tới. Cụ thể, phấn đấu hoàn thành 100% việc rà soát, đề xuất và hoàn thiện chính sách, thể chế liên quan đến hỗ trợ pháp lý. Quan trọng hơn, chỉ tiêu tối thiểu 80% đề nghị tư vấn của doanh nghiệp và hộ kinh doanh phải được giải quyết thỏa đáng. Những con số này phản ánh áp lực tự thân của bộ máy chính quyền trong việc nâng cao hiệu quả phục vụ, đảm bảo tính kịp thời và đồng bộ của hệ thống pháp luật trong kỷ nguyên phát triển mới của đất nước.

Số hóa và chuyên nghiệp hóa: Chìa khóa khơi thông nguồn lực

Để hiện thực hóa các mục tiêu, Chính phủ tập trung vào hai nhóm nhiệm vụ giải pháp mang tính xương sống. Trong đó, việc ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số được xác định là chìa khóa để đưa pháp luật đến gần hơn với người dân.

Bộ Tư pháp sẽ chủ trì xây dựng Nghị định mới thay thế Nghị định 55/2019/NĐ-CP để tạo hành lang pháp lý phù hợp với tình hình mới. Hệ thống thông tin pháp lý sẽ được nâng cấp, ứng dụng công nghệ để sàng lọc, phân loại các phản ánh, kiến nghị theo từng lĩnh vực chuyên sâu.

Việc số hóa công tác hỗ trợ pháp lý không chỉ giúp tiết kiệm thời gian mà còn cho phép cơ quan nhà nước sử dụng dữ liệu để phân tích, nhận diện xu hướng các khó khăn vướng mắc mà doanh nghiệp thường gặp phải. Từ đó, các giải pháp nâng cao hiệu quả sẽ được triển khai dựa trên thực tế thay vì dự đoán.

Khi mỗi hộ kinh doanh ở vùng sâu vùng xa cũng có thể nhận được tư vấn pháp lý qua các nền tảng trực tuyến, sự công bằng trong tiếp cận cơ hội kinh doanh sẽ được đảm bảo, góp phần thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng miền.

Bên cạnh công nghệ, yếu tố văn hóa tuân thủ pháp luật cũng được đề cao như một giá trị cốt lõi. Chương trình nhấn mạnh việc tiếp tục nâng cao hiểu biết, ý thức và thói quen tuân thủ pháp luật của chính các chủ doanh nghiệp và hộ kinh doanh.

Vai trò của các tổ chức hiệp hội đại diện cho cộng đồng kinh doanh sẽ được phát huy tối đa để trở thành cầu nối, giúp các đơn vị thành viên giải quyết vướng mắc ngay từ khi mới phát sinh. Sự đồng hành của Chính phủ lúc này không chỉ là đưa ra các quy định, mà là tạo ra một hệ sinh thái kinh doanh an toàn, nơi mà tính thượng tôn pháp luật trở thành "vốn tự có" của mỗi doanh nghiệp.

Sự gắn kết chặt chẽ giữa công tác hỗ trợ pháp lý với hoạt động quản lý nhà nước tại các bộ, ngành, địa phương sẽ tạo nên một cơ chế vận hành thông suốt. Người đứng đầu các địa phương phải gắn trách nhiệm của mình với sự phát triển bền vững của doanh nghiệp trên địa bàn.

Khi một hộ kinh doanh gặp vướng mắc về thủ tục, đó không chỉ là vấn đề riêng của họ mà là bài toán của các cơ quan chức năng trong việc gỡ nút thắt pháp lý. Sự chuyển mình này kỳ vọng sẽ giảm thiểu tối đa các rủi ro tranh chấp, giúp doanh nghiệp yên tâm đầu tư dài hạn.

Giai đoạn 2026-2030 sẽ là thời kỳ mà các doanh nghiệp nhỏ và vừa không còn phải "mò mẫm" trong ma trận văn bản pháp luật. Với các giải pháp bồi dưỡng kiến thức và tư vấn miễn phí được triển khai rộng khắp, niềm tin của cộng đồng kinh doanh sẽ được củng cố mạnh mẽ.

Khi pháp luật không còn là rào cản mà trở thành bệ phóng, các doanh nghiệp và hộ kinh doanh sẽ có thêm tâm thế để tập trung vào đổi mới sáng tạo, nâng cao năng suất, góp phần đưa kinh tế Việt Nam tiến xa hơn trên bản đồ hội nhập quốc tế.