Hệ sinh thái tài chính thế hệ mới nâng tầm vị thế kinh tế Việt Nam

Kiến tạo không gian thể chế mới

Diễn đàn Tài chính Việt Nam 2026 vừa qua tại Đà Nẵng đã phác thảo một lộ trình hiện thực hóa vô cùng rõ nét. Nền móng pháp lý vững chắc đã được thiết lập khi Quốc hội ban hành các cơ chế, chính sách đặc thù, cùng với đó là việc Chính phủ ban hành Nghị định số 323/2025/NĐ-CP về thành lập Trung tâm Tài chính quốc tế tại Việt Nam.

Đây được xem là cú hích lịch sử, tạo hành lang pháp lý vững chắc để phát triển mô hình tài chính hiện đại một cách thống nhất tại cả TP.HCM và Đà Nẵng. Sự kết hợp song hành này mang tính bổ trợ chiến lược, giúp tối ưu hóa lợi thế địa lý và nguồn lực của từng địa phương nhằm nâng cao vị thế quốc gia trên bản đồ tài chính toàn cầu.

Bản chất của một trung tâm tài chính quốc tế không nằm ở những tòa cao ốc lộng lẫy hay hạ tầng vật chất thuần túy, mà nằm ở thể chế và niềm tin. Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP. Đà Nẵng Hồ Kỳ Minh nhận định, việc xây dựng Trung tâm Tài chính quốc tế thực chất là kiến tạo một không gian thể chế mới, một sân chơi thử nghiệm cho các mô hình tài chính tiên tiến.

Đối với một nền kinh tế đang chuyển đổi mạnh mẽ như Việt Nam, việc tiếp cận và áp dụng các chuẩn mực quốc tế là con đường ngắn nhất để thúc đẩy đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và xanh hóa nền kinh tế. Qua không gian thể chế này, Việt Nam có thể chủ động đón đầu dòng vốn toàn cầu đang dịch chuyển tìm kiếm các điểm đến an toàn, bền vững và năng động.

Sự đồng thuận từ giới chuyên gia tại diễn đàn cho thấy việc chọn hướng đi thẳng vào công nghệ tài chính và tài chính bền vững là hoàn toàn đúng đắn. Trong bối cảnh tài chính truyền thống đang dần bão hòa, cuộc cạnh tranh giữa các trung tâm tài chính lớn trên thế giới hiện nay chuyển dịch sang cuộc đua về tốc độ ứng dụng công nghệ số và mức độ đáp ứng các tiêu chuẩn phát triển bền vững.

Việc kiến tạo một không gian pháp lý thử nghiệm sẽ cho phép các giải pháp công nghệ tài chính (Fintech) và các quỹ đầu tư mạo hiểm vận hành linh hoạt, an toàn trước khi nhân rộng, giúp Việt Nam bắt kịp, thậm chí vượt lên trong một số lĩnh vực tài chính mới mẻ.

Hệ sinh thái thế hệ mới và bước nhảy vọt của miền Trung

Thay vì đi theo lối mòn của các trung tâm tài chính tổng hợp truyền thống vốn đòi hỏi quy mô khổng lồ và lịch sử phát triển lâu đời, Đà Nẵng đã chọn cho mình một lối đi riêng biệt và đầy táo bạo. Đó là mô hình trung tâm tài chính thế hệ mới, lấy công nghệ tài chính, đổi mới sáng tạo và tài chính bền vững làm giá trị cốt lõi. Lựa chọn này không chỉ phù hợp với định hướng phát triển bền vững của quốc gia mà còn giải quyết được bài toán nguồn lực và nâng cao năng lực cạnh tranh trong khu vực miền Trung.

Cụ thể, thành phố ưu tiên phát triển 5 nhóm sản phẩm và dịch vụ tài chính chủ lực có mối liên kết hữu cơ chặt chẽ với nhau. Các sản phẩm này bao gồm mã hóa tài sản thực, tín chỉ carbon và thị trường giao dịch carbon, hoạt động của các quỹ đầu tư cùng công ty quản lý quỹ, sàn giao dịch hàng hóa và cuối cùng là trái phiếu cùng các công cụ huy động vốn trung, dài hạn.

Sự gắn kết của 5 trụ cột này tạo nên một hệ sinh thái khép kín, tương hỗ lẫn nhau. Ví dụ, việc mã hóa tài sản thực kết hợp với các quỹ đầu tư mạo hiểm sẽ giúp các doanh nghiệp khởi nghiệp tiếp cận nguồn vốn nhanh chóng hơn, trong khi thị trường tín chỉ carbon tạo động lực mạnh mẽ cho các dự án chuyển đổi xanh của doanh nghiệp công nghiệp và logistics tại miền Trung.

Đứng ở góc độ nhà đầu tư nước ngoài, ông Chris Vanloon, Chủ tịch AmCham khu vực miền Trung Việt Nam, đánh giá rất cao bước đi chiến lược này. Việt Nam đang củng cố vững chắc vị thế trong bức tranh tài chính khu vực và Đà Nẵng nổi lên như một nền tảng năng động cho đổi mới, đầu tư và hợp tác quốc tế.

Theo góc nhìn của đại diện AmCham, một trung tâm tài chính thành công phải là nơi hội tụ của niềm tin, thể chế minh bạch, nguồn nhân lực chất lượng cao và mạng lưới kết nối toàn cầu. Diễn đàn Tài chính 2026 chính là cầu nối chiến lược để kết nối các tham vọng tài chính của Việt Nam với các tiêu chuẩn toàn cầu và kinh nghiệm thị trường thực tiễn.

Tác động lan tỏa của hệ sinh thái tài chính mới này không chỉ giới hạn trong lĩnh vực ngân hàng hay chứng khoán. Giới chuyên gia dự báo, sự xuất hiện của một trung tâm tài chính hiện đại tại miền Trung sẽ tạo ra hiệu ứng domino tích cực lên toàn bộ nền kinh tế vùng. Các ngành dịch vụ chuyên nghiệp như luật quốc tế, kiểm toán, tư vấn giải pháp công nghệ sẽ có cơ hội bứt phá vượt bậc.

Đồng thời, đây cũng là bệ phóng thúc đẩy du lịch MICE (du lịch kết hợp hội nghị, hội thảo), thu hút các chuyên gia, nhà tài phiệt hàng đầu và định hình một thế hệ nhân sự tài chính trẻ, chất lượng cao, sẵn sàng hội nhập sâu rộng với dòng chảy tài chính toàn cầu. Với các bước đi bài bản, hệ sinh thái tài chính hiện đại này chắc chắn sẽ là bệ đỡ vững chắc cho sự cất cánh của kinh tế Việt Nam trong giai đoạn mới.