Hạ tầng tăng tốc, doanh nghiệp dễ thở hơn với dòng vốn

Theo Báo cáo Đánh giá tổng quan bức tranh thị trường ngành Xây dựng trong nửa đầu năm 2025 do Công ty Cổ phần Xếp hạng Tín nhiệm Đầu tư Việt Nam (VIS Rating) công bố ngày 30/6 vừa qua, khả năng tiếp cận vốn của ngành Xây dựng trong những tháng đầu năm 2025 đã trở nên "dễ thở" hơn đáng kể.

Các doanh nghiệp trong ngành đã tăng cường vay ngắn hạn từ ngân hàng để đáp ứng nhu cầu vốn lưu động, cho thấy sự tin tưởng của hệ thống ngân hàng vào khả năng phục hồi và phát triển của ngành này.

Tuy nhiên, bên cạnh những tín hiệu tích cực về vốn, báo cáo của VIS Rating cũng chỉ ra một thách thức không nhỏ. Mặc dù doanh thu của các doanh nghiệp xây dựng vẫn ghi nhận tăng trưởng, biên lợi nhuận vẫn duy trì ở mức thấp, điều này đã hạn chế sự cải thiện các chỉ số định lượng về tín nhiệm.

VIS Rating nhận định trong thời gian tới, cạnh tranh cao và chi phí vật liệu xây dựng leo thang sẽ khiến biên lợi nhuận sụt giảm, hạn chế sự cải thiện về khả năng trả nợ và hồ sơ tín nhiệm chung của ngành Xây dựng. Đây là một lời cảnh báo quan trọng, buộc các doanh nghiệp phải tìm kiếm giải pháp tối ưu hóa chi phí và nâng cao hiệu quả hoạt động để duy trì sức khỏe tài chính.

Một trong những tác động tích cực nhất từ chính sách đối với các doanh nghiệp ngành Xây dựng được VIS Rating chỉ ra là các cải cách chính sách đã, đang và sẽ thúc đẩy mạnh mẽ nhu cầu xây dựng. Cụ thể, các cải cách pháp lý đang giúp đơn giản hóa quy trình phê duyệt về xây dựng và giảm bớt các thủ tục hành chính rườm rà.

Đặc biệt, Nghị định số 175/2024/NĐ-CP của Chính phủ, cùng với hàng loạt các chỉ thị gần đây của Thủ tướng Chính phủ, được kỳ vọng sẽ cắt giảm đáng kể các giấy tờ quy định, rút ngắn thời gian cho việc cấp các giấy phép xây dựng mới. Điều này không chỉ giúp đẩy nhanh tiến độ dự án mà còn giảm gánh nặng về thời gian và chi phí cho các nhà đầu tư và nhà thầu.

Cùng với đó, các chỉ đạo mới của Chính phủ nhằm tăng nguồn cung nhà ở cũng đang thúc đẩy mạnh mẽ nhu cầu xây dựng dân dụng. Điều này mang lại triển vọng tích cực cho các nhà thầu hàng đầu trong lĩnh vực này như CTD (Coteccons), HBC (Hòa Bình) và Newtecons, giúp họ có thêm nhiều hợp đồng và cơ hội phát triển.

VIS Rating dự báo rằng, kế hoạch đầu tư công tăng mạnh cùng với việc phê duyệt dự án bất động sản nhanh hơn sẽ tiếp tục thúc đẩy tăng trưởng backlogs (giá trị hợp đồng chưa thực hiện) trong nửa cuối năm 2025. Đây là một tín hiệu rất đáng mừng, cho thấy các doanh nghiệp xây dựng sẽ có đủ công việc để duy trì hoạt động và tạo ra doanh thu.

Tuy nhiên, song song với cơ hội, ngành cũng phải đối mặt với áp lực lớn từ chi phí vật liệu xây dựng tăng cao. Dẫn số liệu cập nhật trong 5 tháng đầu năm 2025, VIS Rating cho biết, giá thép đã tăng 1,9% so với cùng kỳ, trong khi xi măng tăng 8% và đặc biệt cát tăng tới 30% so với cùng kỳ.

VIS Rating nhận định, các hạn chế về nguồn cung trong nước và chi phí năng lượng đang tăng có khả năng duy trì giá vật liệu xây dựng ở mức cao trong nửa cuối năm 2025. Điều này sẽ tiếp tục gây áp lực lên biên lợi nhuận của các doanh nghiệp, đòi hỏi họ phải có chiến lược quản lý chi phí hiệu quả và đàm phán hợp đồng chặt chẽ hơn.

Mặc dù, chi phí vật liệu tăng, khả năng tiếp cận tín dụng của ngành Xây dựng lại cho thấy một góc nhìn rất tích cực. Theo VIS Rating, tín dụng cho ngành Xây dựng đã tăng 3,56% tính đến tháng 4/2025 so với mức chỉ 0,7% của năm trước. Con số này cho thấy cái nhìn lạc quan của các ngân hàng vào tiềm năng phát triển của ngành và nhu cầu vốn tăng cao để phục vụ các dự án lớn.

Ngoài ra, một điểm sáng khác là lãi suất vay trung bình đã giảm xuống 5,8%/năm, thấp hơn đáng kể so với mặt bằng chung. Điều này tạo thêm dư địa thanh khoản cho các công ty xây dựng, giúp họ dễ dàng hơn trong việc đáp ứng nghĩa vụ nợ và có thêm nguồn lực để đầu tư vào các dự án mới.

Ngành Xây dựng đang ở một ngã rẽ quan trọng dù phải đối mặt với áp lực chi phí và cạnh tranh gay gắt, nhưng những động thái mạnh mẽ từ chính sách, sự đẩy nhanh giải ngân đầu tư công và khả năng tiếp cận vốn thuận lợi hơn đang tạo ra một nền tảng vững chắc cho sự phát triển.

Các doanh nghiệp cần tận dụng tốt những cơ hội này, đồng thời chủ động quản lý rủi ro và tối ưu hóa hiệu quả hoạt động để củng cố vị thế và hướng tới một tương lai tăng trưởng bền vững.