Hà Nội thúc đẩy loạt đại dự án chiến lược, tái định hình không gian đô thị

Siêu dự án sông Hồng mở rộng không gian phát triển đô thị

Các dự án tập trung vào giao thông, môi trường và y tế, với tổng mức đầu tư lên tới hàng trăm nghìn tỷ đồng, được kỳ vọng sẽ tạo ra bước chuyển lớn về không gian phát triển, kết nối vùng và chất lượng sống đô thị trong nhiều thập kỷ tới.

Đáng chú ý nhất trong nhóm dự án lần này là Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng – siêu dự án được xem như “xương sống” mới của đô thị Hà Nội trong tương lai. Cùng với đó là các dự án mở rộng quốc lộ, hoàn thiện đường vành đai, xây dựng nhà máy xử lý nước thải và cơ sở mới của bệnh viện chuyên khoa đầu ngành.

Theo định hướng của thành phố, các dự án sẽ được triển khai trên cơ sở các cơ chế đặc thù nhằm đẩy nhanh tiến độ đầu tư, đồng thời tận dụng hiệu quả nguồn lực đất đai và hợp tác công – tư để giảm áp lực cho ngân sách.

Trong số các dự án vừa được thông qua, Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng là dự án có quy mô lớn nhất cả về vốn đầu tư lẫn phạm vi triển khai. Tổng mức đầu tư sơ bộ của dự án khoảng 736.963 tỷ đồng, với quy mô sử dụng đất lên tới khoảng 11.418ha.

Dự án đi qua 16 xã, phường gồm Hồng Hà, Ô Diên, Thượng Cát, Đông Ngạc, Phú Thượng, Lĩnh Nam, Thanh Trì, Nam Phù, Hồng Vân, Mê Linh, Thiên Lộc, Vĩnh Thanh, Đông Anh, Bồ Đề, Long Biên và Bát Tràng. So với phương án trước đó, thành phố đã điều chỉnh ranh giới thực hiện, đưa các khu vực Vĩnh Tuy, Hoàng Mai và Vĩnh Hưng ra khỏi phạm vi dự án nhằm tối ưu quy hoạch và giảm áp lực giải phóng mặt bằng.

Không chỉ là một tuyến giao thông đơn thuần, đại dự án này được quy hoạch như một hệ sinh thái đô thị ven sông hiện đại với 5 nhóm dự án thành phần gồm giao thông, công viên, chỉnh trị sông, tái thiết đô thị và giải phóng mặt bằng độc lập.

Trong đó, nhóm giao thông bao gồm hai tuyến đại lộ cảnh quan chạy dọc hai bên sông Hồng. Tuyến phía hữu ngạn dài khoảng 45,35km, còn tuyến phía tả ngạn dài khoảng 35km. Đây sẽ là trục kết nối chiến lược giúp mở rộng không gian đô thị về phía Bắc và Đông Hà Nội, đồng thời giảm áp lực cho khu vực nội đô lịch sử.

Nhóm công viên ven sông được xem là điểm nhấn đặc biệt của dự án với 11 cụm công viên quy mô hàng nghìn héc-ta. Theo kế hoạch giai đoạn 2026 – 2030, thành phố sẽ ưu tiên triển khai trước các công viên công cộng tại phường Phú Thượng, Hồng Hà và khu vực được định hướng trở thành “phòng khách đô thị”.

Giới quy hoạch đánh giá, việc phát triển hệ thống không gian xanh quy mô lớn ven sông Hồng có thể tạo ra thay đổi căn bản về cấu trúc đô thị Hà Nội, tương tự cách nhiều thành phố lớn trên thế giới tái sinh từ các dòng sông trung tâm.

Ngoài giao thông và công viên, dự án còn bao gồm các hạng mục kè, chỉnh trị lòng sông, tái thiết làng nghề và xây dựng khu đô thị định cư tại Long Biên, Lĩnh Nam, Bát Tràng. Đây được xem là giải pháp vừa cải thiện cảnh quan vừa tạo quỹ đất phát triển đô thị mới.

Dự án sẽ được triển khai theo hình thức hợp đồng BT với sự tham gia của liên danh nhà đầu tư gồm Đại Quang Minh, Tập đoàn Trường Hải và Tập đoàn Hòa Phát.

Theo phương án được thông qua, nhà đầu tư sẽ được thanh toán bằng quỹ đất đối ứng khoảng 2.655,8ha nằm trong phạm vi dự án cùng các khu đất thu hồi từ các dự án chậm triển khai khác trên địa bàn thành phố.

Lộ trình triển khai dự án được chia thành hai giai đoạn lớn. Giai đoạn 2026 – 2030 sẽ tập trung đầu tư hạ tầng chính như đại lộ, kè sông, công viên và các khu đô thị định cư. Giai đoạn 2030 – 2038 sẽ hoàn thiện toàn bộ các dự án thành phần còn lại.

Tăng tốc hạ tầng giao thông và nâng cấp chất lượng sống đô thị

Bên cạnh đại dự án sông Hồng, Hà Nội cũng đồng thời thúc đẩy nhiều công trình giao thông chiến lược nhằm mở rộng kết nối vùng và giảm áp lực giao thông nội đô.

Đáng chú ý là dự án Trục không gian Quốc lộ 1A đoạn từ Vành đai 1 đến nút giao Cầu Giẽ. Tuyến đường có chiều dài khoảng 36,3km với mặt cắt ngang lên tới 90m, được thiết kế gồm 10 làn xe chính và 6 làn song hành.

Dự án có tổng mức đầu tư dự kiến khoảng 161.994 tỷ đồng và được triển khai theo hình thức PPP, loại hợp đồng BT. Theo quy hoạch, đây sẽ là tuyến giao thông huyết mạch kết nối trung tâm Hà Nội với các khu đô thị phía Nam và vùng duyên hải Bắc Bộ.

Ở nhóm dự án vành đai, thành phố tiếp tục đẩy nhanh tiến độ tuyến Vành đai 3 đoạn qua huyện Đông Anh với tổng mức đầu tư khoảng 11.731 tỷ đồng. Dự án dự kiến hoàn thành vào quý III/2027.

Trong khi đó, tuyến Vành đai 3,5 đoạn từ Phúc La – Văn Phú đến cao tốc Pháp Vân – Cầu Giẽ có tổng vốn khoảng 13.017 tỷ đồng cũng được điều chỉnh chủ trương đầu tư nhằm đồng bộ hóa hệ thống giao thông cửa ngõ phía Nam.

Các chuyên gia hạ tầng cho rằng việc đồng loạt triển khai các tuyến vành đai và đại lộ mới sẽ tạo hiệu ứng lan tỏa mạnh tới thị trường bất động sản, logistics và công nghiệp vùng ven Hà Nội trong giai đoạn tới.

Không chỉ tập trung vào giao thông, thành phố còn đầu tư mạnh cho môi trường và y tế nhằm nâng cao chất lượng sống đô thị. Trong danh mục các dự án được thông qua có nhà máy xử lý nước thải quy mô lớn và cơ sở mới của Bệnh viện Ung bướu Hà Nội.

Đây được xem là những công trình thiết yếu trong bối cảnh dân số đô thị tăng nhanh, áp lực môi trường và nhu cầu chăm sóc sức khỏe chất lượng cao ngày càng lớn.

Giới chuyên gia nhận định, các công trình này còn được kỳ vọng sẽ định hình diện mạo mới cho Thủ đô trong kỷ nguyên phát triển đô thị thông minh và hiện đại.