Hà Nội nâng chất môi trường kinh doanh, thúc đẩy kinh tế tư nhân

Tiếp cận nguồn lực trở thành điểm sáng

Trong lần đầu Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) công bố thí điểm Chỉ số Hiệu quả kinh tế tư nhân, Hà Nội đạt 5,41 điểm, đứng thứ hai toàn quốc, sau TP. Hồ Chí Minh với 5,67 điểm và trên Quảng Ninh với 5,33 điểm. Kết quả này phản ánh những chuyển biến trong môi trường kinh doanh của Thủ đô, đặc biệt ở khả năng tiếp cận nguồn lực, chi phí tuân thủ thủ tục hành chính và chính sách hỗ trợ doanh nghiệp.

Đáng chú ý, chỉ số Tiếp cận nguồn lực của Hà Nội đạt 6,69 điểm, đứng đầu cả nước. Kết quả này gắn với các giải pháp khơi thông nguồn lực đất đai, công khai quy hoạch và cải thiện khả năng tiếp cận tín dụng, qua đó tạo thêm điều kiện để doanh nghiệp tìm kiếm mặt bằng, mở rộng sản xuất và huy động nguồn lực cho hoạt động kinh doanh.

Chỉ số Chi phí tuân thủ thủ tục hành chính đạt 7,77 điểm, cao hơn mức trung vị cả nước 0,46 điểm. Chính quyền số, việc cắt giảm quy trình và tái sử dụng dữ liệu số hóa đang được Hà Nội sử dụng để giảm thời gian xử lý thủ tục và chi phí thực hiện của doanh nghiệp.

Chính sách hỗ trợ doanh nghiệp cũng đạt 6 điểm, cao hơn mức trung vị cả nước 0,57 điểm. Các chương trình hỗ trợ tập trung vào doanh nghiệp nhỏ và vừa, nâng cao năng lực công nghệ, tư vấn pháp lý, đào tạo và mở rộng thị trường, tạo nền tảng để khu vực tư nhân nâng cao khả năng thích ứng với yêu cầu mới.

Quy mô khu vực doanh nghiệp tiếp tục mở rộng. Năm 2025, Hà Nội ghi nhận hơn 32.400 doanh nghiệp thành lập mới, trong khi 6 tháng đầu năm 2026 có khoảng 19.000 doanh nghiệp đăng ký thành lập với tổng vốn gần 398.000 tỷ đồng, tăng 21% về số lượng và 145% về vốn đăng ký so với cùng kỳ năm 2025.

Đến cuối năm 2025, khu vực kinh tế tư nhân đóng góp khoảng 45-50% GRDP của thành phố, chiếm gần 58% tổng vốn đầu tư toàn xã hội và tạo ra gần 80% việc làm mới hằng năm. Quy mô đóng góp này đặt ra yêu cầu tiếp tục nâng cao chất lượng môi trường kinh doanh, đồng thời mở rộng không gian hoạt động cho doanh nghiệp tư nhân trong những lĩnh vực có tiềm năng tăng trưởng.

Mở rộng không gian cho doanh nghiệp tư nhân

Hà Nội đang triển khai các nhiệm vụ gắn với Nghị quyết 57-NQ/TW về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và Nghị quyết 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân, qua đó xây dựng hệ sinh thái hỗ trợ doanh nghiệp theo hướng kết nối Nhà nước, doanh nghiệp và nhà trường.

Trong phân công thực hiện giai đoạn 2026 trở đi, Trung tâm Phục vụ hành chính công được giao nhiệm vụ tiếp tục đơn giản hóa thủ tục đăng ký doanh nghiệp, đồng thời tiếp nhận và xử lý phản ánh của doanh nghiệp thông qua ứng dụng iHanoi. Sở Tài chính, cơ quan Thuế và Hải quan tập trung hỗ trợ hoạt động đầu tư, ưu tiên thu hút FDI công nghệ cao, thúc đẩy hợp tác công - tư, thông tin chính sách qua eTax Mobile, hỗ trợ hộ kinh doanh chuyển đổi lên doanh nghiệp và rút ngắn thời gian hoàn thuế giá trị gia tăng.

Trong lĩnh vực khoa học công nghệ, thành phố định hướng xây dựng cơ chế thử nghiệm có kiểm soát đối với AI, bán dẫn và công nghệ số, đồng thời phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và mạng lưới trung tâm R&D. Sở Nông nghiệp và Môi trường tập trung chuẩn hóa, số hóa cơ sở dữ liệu đất đai, môi trường và công khai quy hoạch, trong khi ngành giáo dục hướng tới đào tạo nhân lực chất lượng cao trong các lĩnh vực AI, bán dẫn, công nghệ sinh học, tài chính và y tế theo nhu cầu thực tế của doanh nghiệp.

Theo PGS.TS Trần Đình Thiên, khu vực tư nhân đã tham gia ngày càng chủ động vào quá trình cải cách thủ tục hành chính, hoàn thiện thể chế và đối thoại với cơ quan quản lý để tháo gỡ khó khăn. Theo ông, Hà Nội cần mở rộng không gian cơ hội cho doanh nghiệp trong các lĩnh vực như kinh tế đêm, kinh tế sáng tạo, kinh tế số và những trục phát triển mới để tạo thêm động lực tăng trưởng.

Ở góc độ cộng đồng doanh nghiệp, ông Mạc Quốc Anh, Phó Chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Hà Nội, cho rằng doanh nghiệp tư nhân cần chủ động ứng dụng khoa học công nghệ tiên tiến, nâng cao năng lực quản trị và chất lượng nguồn nhân lực để đáp ứng yêu cầu của giai đoạn phát triển mới.

Định hướng đến năm 2030, Hà Nội đặt mục tiêu khu vực kinh tế tư nhân đóng góp 50-55% GRDP, 45-50% tổng thu ngân sách thành phố, giải quyết việc làm cho 55-60% tổng số lao động và duy trì tốc độ tăng năng suất lao động bình quân 7-7,5% mỗi năm.

Cùng với mục tiêu về quy mô, Hà Nội xác định 5 nhóm ngành mũi nhọn để tập trung nguồn lực hỗ trợ gồm hệ sinh thái văn hóa gắn với thể thao và du lịch, giáo dục và đào tạo, y tế, logistics và nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao. Việc mở rộng cơ hội tham gia vào các lĩnh vực này, cùng với chính sách hỗ trợ công nghệ, đổi mới sáng tạo và nâng cao chất lượng nhân lực, sẽ tạo thêm dư địa để doanh nghiệp tư nhân nâng quy mô và đóng góp sâu hơn vào nền kinh tế Thủ đô.