Gỡ vướng về nhà ở xã hội cho công nhân

Chiều 28/5, đã diễn ra Hội nghị Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố gặp gỡ, đối thoại với công nhân lao động Thủ đô năm 2025. Chương trình do Ủy ban nhân dân TP. Hà Nội và Liên đoàn Lao động thành phố phối hợp tổ chức, nhằm hưởng ứng Tháng Công nhân năm 2025.

Theo Phó Chủ tịch Liên đoàn Lao động TP. Hà Nội Nguyễn Huy Khánh, hiện nay, Hà Nội có trên 270.000 doanh nghiệp, với khoảng 2,7 triệu lao động. Về nhà ở của công nhân lao động trong khu công nghiệp, Hà Nội hiện có 10 khu công nghiệp, khu công nghệ cao đi vào hoạt động, với trên 167.000 lao động, trong đó có nhiều lao động ngoại tỉnh. Đáng chú ý, 60% công nhân lao động đang phải thuê nhà trọ ở các khu dân cư.

“Nhà ở cho công nhân lao động hiện nay tuy được quan tâm nhưng chưa theo kịp sự gia tăng của lực lượng lao động. Một số khu nhà trọ diện tích chật hẹp, an ninh trật tự và vệ sinh môi trường chưa đảm bảo, mức giá thuê trọ và tiền điện, tiền nước cao... Ngoài ra, các trường học công lập cho con công nhân lao động còn thiếu. Điều này đã gây khó khăn hơn cho người lao động”, ông Nguyễn Huy Khánh cho biết.

Đặt câu hỏi về nhóm vấn đề nhà ở xã hội, nhà ở cho công nhân; trường học cho con công nhân, chị Nguyễn Thị Huyền Trang (Công ty TNHH Thời Trang Star) chia sẻ, trong bối cảnh hiện nay, việc tuyển dụng lao động từ các tỉnh xa vào làm việc tại khu công nghiệp đang gặp phải nhiều khó khăn, đặc biệt là về vấn đề chỗ ở. Nhu cầu nhà ở gần khu công nghiệp còn thiếu hụt nghiêm trọng, khiến nhiều lao động tiềm năng không thể chuyển đến làm việc và sinh sống lâu dài. Đây là một yếu tố cản trở sự phát triển bền vững của khu công nghiệp và tác động trực tiếp đến nguồn nhân lực.

Từ đó, chị Nguyễn Thị Huyền Trang đề xuất UBND TP xem xét việc xây dựng các khu nhà trọ giá rẻ và nhà trẻ cho con công nhân, người lao động. Điều này không chỉ giải quyết vấn đề về nơi ở cho người lao động mà còn đảm bảo sự ổn định gia đình và công việc cho họ. Đồng thời, việc xây dựng nhà gửi trẻ sẽ giúp giảm bớt gánh nặng cho các bậc phụ huynh, tạo điều kiện để họ tập trung làm việc với năng suất cao.

Cùng chung mối quan tâm, chị Chu Thị Báu (Công ty TNHH Kanepackage) phản ánh, hiện nay, quy định về thu nhập dưới 15 triệu đồng/tháng mới thuộc đối tượng mua nhà ở xã hội, nếu áp dụng với Hà Nội và TP. HCM là rất khó khăn.

Trong khi đó, lương tối thiểu của công nhân ở Hà Nội thấp nhất cũng trên 4 triệu đồng/tháng, đa số các doanh nghiệp đều trả lương cao hơn lương tối thiểu vùng.

Ngoài lương, còn có chính sách thưởng, đặc biệt thưởng Tết, nhiều doanh nghiệp thưởng 3 tháng lương, do vậy mức thu nhập của nhiều công nhân đạt trên 15 triệu đồng/tháng. "Thu nhập này so với giá cả chi tiêu ở thành phố thì vẫn còn khiến đời sống người lao động eo hẹp, song lại không đạt điều kiện mua nhà ở xã hội", chị Báu băn khoăn.

Do đó, chị mong muốn thành phố xem xét, kiến nghị với cơ quan có thẩm quyền điều chỉnh điều kiện về mua nhà ở xã hội thành thu nhập 25 triệu đồng trở xuống, hoặc 20 triệu đồng trở xuống thuộc diện được mua nhà ở xã hội, cho phù hợp với thực tiễn tại Hà Nội, TP. HCM.

Trên cơ sở các câu hỏi, Phó Giám đốc Sở Xây dựng Hà Nội Luyện Văn Phương cho rằng nhà ở là vấn đề thiết thực, cấp bách đối với người lao động. Ông khẳng định, thời gian qua, chủ trương về nhà ở cho công nhân được thành phố đặc biệt quan tâm.

Thành phố đã ban hành chương trình về phát triển nhà ở đến năm 2030, trong đó nêu rõ chủ trương về phát triển nhà ở xã hội trong giai đoạn này. Cụ thể, đã giao nhiệm vụ cho Ban Quản lý các Khu công nghiệp và chế xuất Hà Nội (nay là Ban Quản lý khu công nghệ cao và khu công nghiệp Hà Nội), và Liên đoàn Lao động thành phố nghiên cứu, tổ chức đầu tư nhà ở xã hội, nhà ở cho công nhân thuê, gắn với các thiết chế công đoàn.

“Đề án đầu tư xây dựng nhà ở gắn với thiết chế công đoàn đã được Thủ tướng phê duyệt tại các quyết định. Tuy nhiên, việc bố trí trên thực tế còn khó khăn, ngay từ khâu xác định nhu cầu của công nhân hiện nay là bao nhiêu còn chưa rõ kết quả”, Phó Giám đốc Sở Xây dựng Hà Nội Luyện Văn Phương nói.

Liên quan đến điều kiện về mức thu nhập mua nhà ở xã hội, Phó Giám đốc Sở Xây dựng Hà Nội nhấn mạnh, đây là quy định đã được nêu rất rõ trong luật. Trong thẩm quyền của mình, Sở Xây dựng Hà Nội ghi nhận ý kiến và sẽ tiếp tục có kiến nghị lên các cấp cao hơn để có thể sửa đổi cho phù hợp trong thời gian tới.

Về điều kiện mức lương mua nhà ở xã hội, Chủ tịch UBND TP Hà Nội Trần Sỹ Thanh cho rằng, mức lương tối thiểu trong điều kiện mua nhà ở xã hội đã có trong quy định trong Luật, Hà Nội có thể khác hơn không? Chủ tịch UBND TP Hà Nội gợi ý LĐLĐ TP cùng với các cơ quan, lãnh đạo TP có kiến nghị đối chiếu với Luật Thủ đô 2024 để xác định cơ chế đặc thù cho Hà Nội, xem HĐND TP có thể có nghị quyết riêng hay không, bổ sung có hệ số K nào đó để cho đông đảo công nhân, người lao động có cơ hội tiếp cận với nhà ở xã hội.

“Thực tế có những doanh nghiệp đang trả lương cao hơn một chút, có thể thu nhập lên đến 20 triệu đồng, thì xem có hệ số nào không. Các đơn vị và LĐLĐ TP Hà Nội cần nghiên cứu và lưu ý kiến nghị này” - Chủ tịch UBND TP Hà Nội nêu rõ.

Về vấn đề nhà trọ cho công nhân, người lao động, Chủ tịch UBND TP Hà Nội cho hay, năm nay TP Hà Nội sẽ ban hành kế hoạch vượt mức nhà ở xã hội do Thủ tướng giao. Hiện nay cơ chế vận hành nhà ở xã hội chủ yếu vẫn là bán, hình thức thuê - cho thuê sơ cấp, thứ cấp... Do lịch sử hình thành các khu công nghiệp, nhà nước và Nhân dân cung ứng dịch vụ cho thuê, tuy nhiên để nâng cấp vấn đề về an toàn phòng cháy chữa cháy, an ninh... cần phải thực hiện bài bản hơn. “Lãnh đạo TP tiếp thu và sẽ có cách xử lý “mở” hơn về quy hoạch, phát triển nhà ở xã hội cũng như nhà ở cho thuê tại các khu công nghiệp…”- Chủ tịch UBND TP nói.

Lãnh đạo thành phố cho biết đã tiếp thu và sẽ có cách xử lý “mở” hơn về quy hoạch, phát triển nhà ở xã hội, cũng như nhà ở cho thuê tại các khu công nghiệp, để có chính sách sát với thực tiễn hơn…