Gỡ nút thắt chính sách đầu tư cho doanh nghiệp

Công bằng cho nhà đầu tư

Một trong những nỗi lo lớn nhất của các nhà đầu tư trong nhiều năm qua là tình trạng "lửng lơ" về pháp lý khi dự án bị chậm tiến độ do lỗi từ phía cơ quan nhà nước, chẳng hạn như chậm bàn giao đất hoặc vướng thanh tra, kiểm tra.

Luật sư Đặng Thanh Sơn (Công ty Luật DNA Việt Nam) chia sẻ, việc xác định thời hạn hoạt động và tiến độ dự án từng là một bài toán hóc búa do sự thiếu thống nhất giữa các văn bản quy định.

Dự thảo Nghị định mới đã đưa ra lời giải thỏa đáng: Thời gian bị chậm do các yếu tố khách quan này sẽ không tính vào thời hạn hoạt động hay tiến độ thực hiện của dự án. Đặc biệt, đối với các dự án sử dụng đất, mốc tính thời gian sẽ căn cứ vào ngày bàn giao đất trên thực địa thay vì ngày ký quyết định trên giấy tờ.

Đây là một bước tiến dài trong tư duy quản lý, thể hiện tinh thần đồng hành và sòng phẳng của Nhà nước. Khi lỗi không thuộc về nhà đầu tư, họ không phải gánh chịu những chế tài về chậm tiến độ, đồng thời cắt giảm được hàng loạt thủ tục điều chỉnh giấy chứng nhận đầu tư rắc rối.

Bên cạnh đó, Luật Đầu tư 2025 còn nới rộng không gian chủ động cho doanh nghiệp bằng cách cho phép điều chỉnh tăng hoặc giảm thời hạn hoạt động trong quá trình thực hiện.

Với các dự án trọng điểm như khu công nghệ cao hay khu công nghệ số tập trung, thời hạn hoạt động tối đa được mở rộng lên 70 năm. Những thay đổi này không chỉ giúp doanh nghiệp tối ưu hóa phương án tài chính mà còn tạo tâm thế tự tin để triển khai các chiến lược đầu tư dài hạn.

Khơi thông nguồn lực

Điểm nóng nhất trong hoạt động đầu tư thời gian qua chính là việc chuyển nhượng dự án, đặc biệt là các dự án bất động sản. Trước đây, doanh nghiệp thường rơi vào cảnh một cổ hai tròng khi vừa phải tuân thủ Luật Đầu tư, vừa phải đáp ứng Luật Kinh doanh bất động sản với những trình tự chồng chéo. Tình trạng đùn đẩy trách nhiệm giữa các cơ quan chức năng đã khiến nhiều dự án tiềm năng bị đắp chiếu, gây lãng phí nguồn lực đất đai cực kỳ lớn.

Lời giải đã xuất hiện khi Dự thảo Nghị định thống nhất thực hiện thủ tục chuyển nhượng theo Luật Đầu tư cho các dự án đã đăng ký theo luật này. Ông Hoàng Mạnh Phương, Phó vụ trưởng Vụ Pháp chế (Bộ Tài chính), nhấn mạnh quy định mới cho phép các dự án không đủ năng lực triển khai được chuyển nhượng toàn bộ hoặc một phần gắn với quyền sử dụng đất cho nhà đầu tư mới. Thậm chí, thời hạn hoạt động của dự án có thể được xác định lại để đảm bảo tính khả thi về tài chính cho bên nhận chuyển nhượng.

Cơ chế này tạo điều kiện cho một cuộc "thay máu" tích cực trên thị trường khi những nhà đầu tư có năng lực tài chính và quản trị tốt sẽ có cơ hội tiếp cận và tái khởi động các dự án đang dở dang, thay vì để tài nguyên nằm yên. Đồng thời, đối với các dự án chây trì sau 24 tháng gia hạn mà vẫn không triển khai, quy định về chấm dứt hoạt động cũng được làm rõ để cơ quan quản lý có căn cứ xử lý dứt điểm.

Việc đơn giản hóa điều kiện gia hạn dự án chỉ cần phù hợp với một trong các quy hoạch hệ thống thay vì phải đối chiếu với hàng loạt định hướng như trước đây chính là minh chứng cho nỗ lực cắt giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp.

Với những chuyển động pháp lý tích cực này, bức tranh đầu tư năm 2026 được kỳ vọng sẽ trở nên minh bạch và sôi động hơn, nơi mà mỗi cam kết đầu tư đều được bảo đảm bởi một hệ thống pháp luật linh hoạt và trọng thị.