Fitch nâng hạng công cụ nợ có bảo đảm của Việt Nam lên BBB- 

Đây là bước tiến quan trọng, phản ánh đánh giá tích cực hơn của tổ chức xếp hạng tín nhiệm quốc tế đối với mức độ an toàn và năng lực trả nợ của các công cụ nợ Việt Nam trên thị trường tài chính toàn cầu.

Ba yếu tố then chốt dẫn tới quyết định nâng hạng

Trước khi được nâng hạng, các công cụ nợ dài hạn có bảo đảm của Việt Nam được Fitch xếp ở mức BB+, tương đương với mức xếp hạng tín nhiệm quốc gia do tổ chức này công bố trước đó. Việc được điều chỉnh lên BBB- cho thấy Fitch đã có cái nhìn tích cực hơn đối với mức độ rủi ro cũng như khả năng trả nợ của Việt Nam, trên cơ sở những thay đổi trong phương pháp đánh giá và các yếu tố nền tảng của nền kinh tế.

Theo Thứ trưởng Trần Quốc Phương, quyết định nâng xếp hạng của Fitch xuất phát từ ba yếu tố chính, phản ánh đồng thời sự điều chỉnh trong tiêu chí đánh giá và thực chất năng lực tài chính của Việt Nam.

Thứ nhất, Fitch Ratings đã bổ sung các tiêu chí đánh giá mới đối với công cụ nợ dài hạn có bảo đảm. Trong đó, trọng tâm được đặt vào năng lực trả nợ của quốc gia trong trường hợp xảy ra vỡ nợ cũng như khả năng thu hồi nợ của nhà đầu tư. Khi áp dụng các tiêu chí này đối với Việt Nam, Fitch ghi nhận kết quả ở mức tích cực. Đây là yếu tố mang tính kỹ thuật nhưng có tác động trực tiếp tới việc nâng hạng các công cụ nợ có bảo đảm của Chính phủ Việt Nam.

Thứ hai, Fitch đánh giá cao triển vọng phát triển của nền kinh tế Việt Nam trong thời gian tới. Trên cơ sở xem xét tổng thể các yếu tố nền tảng, tổ chức xếp hạng này cho rằng năng lực trả nợ của nền kinh tế tiếp tục được củng cố, qua đó làm giảm mức độ rủi ro gắn với các công cụ nợ. Nhận định này phản ánh xu hướng tích cực trong đánh giá của Fitch đối với sức chống chịu và dư địa tài chính của Việt Nam.

Thứ ba, Fitch xem xét sự hiện diện của các công cụ nợ có mức độ an toàn cao, trong đó có trái phiếu Brady do Việt Nam phát hành năm 1998 với kỳ hạn 30 năm, phục vụ quá trình cơ cấu lại nền kinh tế. Công cụ nợ này được bảo lãnh bằng trái phiếu Chính phủ Kho bạc Hoa Kỳ, qua đó giúp giảm đáng kể mức độ rủi ro. Yếu tố bảo đảm này được Fitch đánh giá cao và đóng vai trò quan trọng trong quyết định nâng xếp hạng.

Sự hội tụ của ba yếu tố nêu trên đã tạo nền tảng vững chắc để Fitch nâng xếp hạng tín nhiệm đối với các công cụ nợ dài hạn cao cấp có bảo đảm của Việt Nam lên mức BBB-.

Tác động lan tỏa và dư địa huy động vốn giai đoạn 2026–2030

Mặc dù việc nâng xếp hạng công cụ nợ có bảo đảm là độc lập với xếp hạng tín nhiệm quốc gia, song tác động lan tỏa của sự kiện này được đánh giá là rất rõ nét. Trước hết, việc các công cụ nợ của Chính phủ Việt Nam được nâng hạng phản ánh mức độ rủi ro của nền kinh tế đang được cải thiện trong đánh giá của các nhà đầu tư quốc tế. Điều này góp phần củng cố niềm tin của thị trường trong bối cảnh Việt Nam bước vào giai đoạn phát triển mới giai đoạn 2026–2030.

Đáng chú ý, việc nâng hạng lên BBB- đồng nghĩa với việc các công cụ nợ có bảo đảm của Chính phủ Việt Nam chính thức chuyển từ nhóm “đầu cơ” sang nhóm “đầu tư”. Sự thay đổi này mang ý nghĩa quan trọng, bởi nó mở rộng đáng kể phạm vi các nhà đầu tư có thể tham gia, đặc biệt là các quỹ đầu tư và định chế tài chính chỉ được phép đầu tư vào tài sản thuộc nhóm đầu tư.

Theo Thứ trưởng Trần Quốc Phương, kết quả nâng hạng tạo dư địa thuận lợi hơn để Chính phủ cân nhắc thời điểm phù hợp phát hành các công cụ nợ trên thị trường quốc tế khi có nhu cầu, nhất là trong bối cảnh nhu cầu vốn cho đầu tư phát triển hạ tầng trong thời gian tới là rất lớn. Việc phát hành thành công với mức xếp hạng cao hơn cũng có thể giúp cải thiện chi phí huy động vốn, đồng thời tạo hiệu ứng lan tỏa tích cực đối với khu vực doanh nghiệp.

Ở góc độ dài hạn, việc nâng cao uy tín của Chính phủ Việt Nam trên thị trường vốn quốc tế sẽ góp phần mở đường cho các doanh nghiệp lớn trong nước tiếp cận thị trường tài chính toàn cầu, huy động thêm nguồn lực để đầu tư trở lại cho nền kinh tế trong nước. Đây được xem là một giá trị gia tăng quan trọng của việc nâng hạng lần này.

Liên quan đến mục tiêu nâng xếp hạng tín nhiệm quốc gia, Thứ trưởng Trần Quốc Phương cho biết Bộ Tài chính đang xây dựng kế hoạch phối hợp với các bộ, ngành liên quan để sơ kết 5 năm thực hiện Đề án nâng xếp hạng tín nhiệm quốc gia đến năm 2030, qua đó đánh giá kết quả đạt được và xác định các giải pháp cho giai đoạn tiếp theo.

Trong thời gian tới, Bộ Tài chính dự kiến tập trung vào ba nhóm nhiệm vụ trọng tâm gồm điều hành các chính sách nợ theo hướng an toàn, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế gắn với ổn định vĩ mô và tăng cường phối hợp, cung cấp thông tin minh bạch cho các tổ chức xếp hạng tín nhiệm. Với cách tiếp cận này, việc nâng hạng công cụ nợ có bảo đảm lên BBB- được kỳ vọng sẽ là bước khởi đầu quan trọng, tạo tiền đề để Việt Nam tiếp tục cải thiện xếp hạng tín nhiệm quốc gia trong thời gian tới.