Đưa gói tín dụng 500 nghìn tỷ đồng đi vào thực chất

Theo chỉ đạo mới nhất của Thủ tướng Chính phủ, một số ngân hàng lớn sẽ có gói tín dụng 500.000 tỷ đồng với lãi suất phải thấp hơn bình thường 2 - 3%, đặc biệt thủ tục phải đơn giản dành cho các doanh nghiệp đầu tư hạ tầng, công nghệ số.

Để triển khai gói tín dụng 500.000 tỷ đồng hiệu quả, Phó Thống đốc NHNN Đào Minh Tú cho rằng, đây là bài toán khó trong bối cảnh nhiều gói tín dụng ưu đãi đang được triển khai, có chương trình được giải ngân tốt, nhưng cũng vẫn còn gói tín dụng bị vướng mắc bởi không đáp ứng điều kiện vay vốn. Ngoài ra, cũng có một số vấn đề liên quan đến các dự án như BOT (Hợp đồng Xây dựng - Kinh doanh - Chuyển giao) giao thông bị vướng mắc, chưa tạo niềm tin cho nhà đầu tư và ngân hàng trong hỗ trợ vốn.

Theo Phó Thống đốc, hiện các ngân hàng đã cam kết tham gia, cơ bản đã đủ 500.000 tỷ đồng và có nhiều ưu đãi dành cho các dự án về lãi suất ưu đãi, vay trung, dài hạn.

“Thực tế, bản chất vốn ngân hàng là nguồn vốn ngắn hạn. Để đáp ứng đảm bảo an toàn hoạt động của hệ thống ngân hàng, tỷ lệ vốn ngắn hạn cho vay trung, dài hạn đang ngày càng giảm dần. Điều này cũng nhằm đáp ứng các chuẩn mực an toàn quốc tế như Basel II, Basel III. Luật các Tổ chức tín dụng (TCTD) sửa đổi cũng có nhiều quy định liên quan đến đảm bảo an toàn hoạt động của các ngân hàng trong vấn đề cho vay. Vì vậy, việc cho vay trung và dài hạn cũng chính là ưu đãi từ phía ngân hàng. Các ngân hàng cũng có trách nhiệm đồng thuận tham gia gói tín dụng này”, Phó Thống đốc nhấn mạnh.

Để gói tín dụng đi vào cuộc sống, Phó Thống đốc cho rằng, cần một số điều kiện, đó là các bộ, ngành cần có kế hoạch, định hướng về nhu cầu vốn cho các dự án trong từng giai đoạn, nhu cầu vốn từ ngân sách, vốn từ ngân hàng… Từ đó, ngành Ngân hàng cũng chủ động trong việc chuẩn bị nguồn vốn để cho vay.

Theo ông Phạm Lưu Hưng, chuyên gia Kinh tế trưởng SSI, việc các ngân hàng “ngại” cho vay các dự án hạ tầng, BOT... ở giai đoạn trước đây đã qua. Cùng với Luật Đầu tư công năm 2025 có hiệu lực từ đầu năm và sự quyết tâm của Chính phủ trong việc tháo gỡ các vướng mắc của dự án để thúc đẩy đầu tư, khiến giai đoạn đầu tư - hoàn công, thu tiền của dự án được đẩy nhanh. Các chủ đầu tư có thể được hoàn công nhận tiền và trả nợ đúng hạn nên ngân hàng sẽ tiếp tục tăng tốc cho vay đối với lĩnh vực này.

Về gói tín dụng 500.000 tỷ đồng nói riêng và các gói tín dụng ưu đãi nói chung, theo các chuyên gia kinh tế, đều cần tiêu chí hàng đầu là xây dựng các điều kiện để được vay tín dụng phù hợp với thực tế của doanh nghiệp. Khung tiếp cận năng lực tài chính phải đảm bảo yếu tố hỗ trợ hiện tại và đi cùng doanh nghiệp để đạt kỳ vọng thúc đẩy doanh nghiệp phát triển, đảm bảo khả năng trả nợ vay trong tương lai.

Ông Phạm Chí Quang, Vụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ NHNN thông tin, về phía NHNN, các vụ cục chuyên môn sẽ có sự điều chỉnh đối với các quy định theo hướng hỗ trợ vốn cho các ngân hàng thương mại tham gia dự án này. Điều này sẽ được cụ thể hoá trong các thông tư, hướng dẫn của NHNN trong thời gian tới.

Các ngân hàng thương mại tại buổi làm việc cũng đưa ra những kiến nghị để góp phần giúp gói tín dụng đi vào đời sống một cách hiệu quả. Ông Tô Huy Vũ, Chủ tịch HĐTV Agribank đề xuất một số giải pháp để triển khai gói tín dụng 500.000 tỷ đồng. Đơn cử như cần có kế hoạch vốn của nền kinh tế trong từng giai đoạn để các ngân hàng cân đối cho vay. Đối với việc xác định lãi ưu đãi của gói vay cần cân nhắc đến một số yếu tố như lạm phát tăng cao, tạo áp lực lãi suất, tỷ giá tăng.

Đại diện các bộ ngành tham gia buổi làm việc cũng nhất trí với quan điểm của Chính phủ, của NHNN về sự cần thiết của gói tín dụng 500.000 tỷ đồng. Đồng thời, các đại diện cũng cho biết sẽ báo cáo lại với các cấp lãnh đạo để sớm đưa ra kế hoạch, định hướng về nhu cầu vốn cho các dự án trong từng giai đoạn, nhu cầu vốn từ ngân sách, vốn từ ngân hàng… để phối hợp tốt ngành Ngân hàng trong việc chủ động trong việc chuẩn bị nguồn vốn cho vay.

Đại diện Bộ Xây dựng cho hay, hiện Bộ này chỉ tập trung quản lý vốn đầu tư công, chưa có cơ sở đề xuất danh mục dự án, nội dung này phần lớn liên quan đến doanh nghiệp, nên cơ quan này chưa đề xuất được danh mục dự án cũng như nhu cầu tín dụng.

Trong khi đó, đại diện Bộ Khoa học và Công nghệ chia sẻ, dù được giao nhiệm vụ phát triển hạ tầng số nhưng hiện chưa có danh mục dự án cụ thể cần vay vốn, vì chủ yếu các dự án trước đến nay dùng vốn đầu tư công.

Phó Thống đốc NHNN Đào Minh Tú đã thẳng thắn nhìn nhận rằng cơ chế phối hợp giữa các bộ ngành về việc này còn chưa đạt yêu cầu. Bài toán hiện nay không nằm ở quy mô vốn mà nằm ở cơ chế điều phối và xác định mục tiêu ưu tiên.

Theo Phó Thống đốc NHNN Đào Minh Tú, cần nhìn nhận rõ là ngân hàng không thể thay thế vai trò điều tiết vốn đầu tư công của Nhà nước. Gói tín dụng này là chính sách hỗ trợ, nhưng nếu thiếu đồng bộ giữa vốn ngân sách và vốn tín dụng, thì hệ quả là cả hệ thống ngân hàng bị đẩy vào thế rủi ro cao. Do đó, cần có phối hợp đồng bộ giữa các bộ ngành chặt chẽ, kịp thời, có trách nhiệm cao để gói tín dụng đi vào thực chất.