Du lịch MICE tạo đòn bẩy thương mại mới cho doanh nghiệp Việt

Cơ hội bứt phá thương mại đan xen rào cản nội tại

Du lịch MICE là hình thức du lịch kết hợp Meeting (gặp gỡ, hội họp), Incentive (khen thưởng), Conference (hội nghị, hội thảo) và Event (sự kiện, triển lãm). Về bản chất, đây không chỉ là một sản phẩm du lịch, mà là một kênh tạo doanh thu tổng hợp, nơi các doanh nghiệp có thể khai thác đồng thời nhu cầu lưu trú cao cấp, tổ chức sự kiện, vận chuyển, ẩm thực và kết nối thương mại.

Tại cuộc họp báo kinh tế - xã hội do UBND TP.HCM tổ chức, Phó Trưởng phòng Quy hoạch - Phát triển tài nguyên du lịch (Sở Du lịch TP.HCM) cho biết, bảy tháng đầu năm 2026, ngành du lịch tiếp tục ghi nhận bứt phá mạnh mẽ tại các trung tâm kinh tế hàng đầu. TP.HCM đón hơn 7,1 triệu lượt khách quốc tế (tăng 42,7% so với cùng kỳ, tổng thu đạt hơn 237.000 tỷ đồng), trong khi Hà Nội phục vụ 21,16 triệu lượt khách với tổng doanh thu đạt 86.470 tỷ đồng. Dòng khách quốc tế chất lượng cao, đặc biệt từ thị trường Nga với 742.679 lượt khách trong nửa đầu năm (tăng 285,8% so với cùng kỳ), đang đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc đa dạng hóa sản phẩm du lịch công vụ, hội nghị và nghỉ dưỡng cao cấp.

Hội nghị thượng đỉnh MICE toàn cầu lần thứ tư dự kiến diễn ra vào tháng 12/2026 tại Moscow được kỳ vọng sẽ quy tụ đông đảo đại biểu từ các nước BRICS và khu vực Nam bán cầu, mở ra cơ hội để doanh nghiệp lữ hành, khách sạn và vận tải Việt Nam tăng cường kết nối đối tác, mở rộng hợp tác và xúc tiến thương mại. Trong bối cảnh phân khúc MICE được đánh giá có khả năng tạo giá trị gia tăng cao nhờ nhu cầu sử dụng đồng thời nhiều dịch vụ như lưu trú, hội nghị, vận chuyển và ẩm thực, việc tham gia các sự kiện quốc tế cũng có thể góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh và mở rộng thị trường cho doanh nghiệp Việt Nam.

Bên cạnh đó, các sự kiện MICE thường diễn ra vào các ngày trong tuần hoặc các khoảng thời gian thấp điểm của du lịch nghỉ dưỡng. Tỷ lệ du khách MICE quay trở lại điểm đến cùng gia đình theo hình thức du lịch cá nhân trong vòng hai năm sau sự kiện cũng đạt trên 60%, mang lại giá trị lan tỏa lâu dài cho toàn bộ hệ sinh thái dịch vụ.

Tuy nhiên, việc hiện thực hóa các cơ hội thương mại này đang vấp phải những rào cản nội tại không nhỏ của ngành du lịch Việt Nam. Rào cản lớn nhất nằm ở sự thiếu hụt các trung tâm triển lãm và hội nghị quốc tế quy mô tích hợp đủ sức chứa hàng chục nghìn đại biểu cùng lúc. Đồng thời, chất lượng chuỗi cung ứng dịch vụ MICE tại nhiều địa phương vẫn chưa đồng bộ, từ năng lực logistics sự kiện, ứng dụng công nghệ quản trị thông minh cho đến đội ngũ nhân sự thành thạo ngoại ngữ chuẩn quốc tế. Ngoài ra, các doanh nghiệp Việt Nam còn phải chịu áp lực cạnh tranh gay gắt từ những điểm đến MICE lâu đời trong khu vực ASEAN như Singapore, Bangkok hay Kuala Lumpur, nơi vốn có tiềm lực tài chính mạnh mẽ và các chính sách ưu đãi tài trợ sự kiện cực kỳ linh hoạt.

Tháo gỡ điểm nghẽn về hạ tầng, cơ chế và chất lượng dịch vụ

Đứng trước các cơ hội thương mại toàn cầu cùng những thách thức nội tại, việc xây dựng một chiến lược phát triển bền vững và bài bản cho ngành MICE trở thành nhiệm vụ cấp bách của cả cơ quan quản lý lẫn cộng đồng doanh nghiệp. Theo TS. Trần Hữu Hiệp, Phó Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Đồng bằng sông Cửu Long, muốn chuyển từ tiềm năng sang bứt phá, toàn ngành cần thực hiện đồng thời ba nhóm giải pháp lớn.

Trước hết, Việt Nam cần xây dựng chiến lược quốc gia về phát triển du lịch MICE với một cơ quan chuyên trách đủ năng lực điều phối, xúc tiến và đấu thầu các sự kiện quốc tế lớn. Thực tế cho thấy Thái Lan có Cục Hội nghị và Triển lãm (TCEB), Singapore có mô hình Global Hub, trong khi Việt Nam hiện vẫn thiếu một “nhạc trưởng” dẫn dắt toàn bộ hệ sinh thái này.

Song song với đó, phải tập trung đầu tư các tổ hợp MICE quy mô lớn gắn với hạ tầng giao thông hiện đại, trong đó Nhà nước cần có cơ chế ưu đãi mạnh hơn để thu hút đầu tư xã hội hóa vào các trung tâm triển lãm, đồng thời đẩy nhanh tiến độ các dự án sân bay, cao tốc và logistics kết nối liên vùng.

Đồng thời, cần chuyển mạnh sang cạnh tranh bằng trải nghiệm độc bản và phát triển bền vững. Xu hướng toàn cầu hiện nay rất coi trọng MICE xanh, giảm phát thải và các giá trị văn hóa bản địa. Việt Nam có lợi thế lớn về di sản, ẩm thực, sinh thái và văn hóa vùng miền. Nếu biết tích hợp các yếu tố này vào sản phẩm MICE một cách chuyên nghiệp, chúng ta sẽ tạo ra sự khác biệt rất lớn so với các điểm đến khác trong khu vực.

Về phía doanh nghiệp, cần phải chủ động xây dựng sản phẩm theo thị trường mục tiêu. Chẳng hạn, khách MICE từ châu Á thường ưu tiên tính tiện lợi, tốc độ và khả năng kết hợp nghỉ dưỡng ngắn ngày, trong khi khách từ châu Âu hoặc Bắc Mỹ lại quan tâm nhiều hơn đến trải nghiệm bản địa, tính bền vững và dịch vụ cá nhân hóa. Nếu hiểu đúng từng thị trường, doanh nghiệp Việt Nam có thể thiết kế gói phù hợp hơn thay vì bán một “mẫu chung” cho mọi đoàn khách.

Du lịch MICE đang đón nhận nhiều tiềm năng phát triển nội địa và quốc tế. Việc chuẩn hóa quy trình, nâng cao năng lực cạnh tranh dài hạn và phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan, tổ chức cùng cộng đồng doanh nghiệp sẽ góp phần lan tỏa giá trị cốt lõi, biến du lịch MICE thành đòn bẩy thương mại vững chắc cho đất nước.