Động lực công nghệ số cho tăng trưởng vĩ mô

Chuyển dịch mô hình tăng trưởng tri thức

Nền kinh tế đang đứng trước yêu cầu cấp bách về việc hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai con số trong giai đoạn phát triển mới. Trong bối cảnh các mô hình cũ dựa vào đầu tư công hay khai thác lao động giá rẻ không còn duy trì được lợi thế vĩ mô, việc dịch chuyển sang mô hình kinh doanh dựa trên tri thức và hạ tầng số là lộ trình tất yếu.

Theo bà Nguyễn Thị Thu Giang, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Phần mềm và Dịch vụ CNTT Việt Nam (VINASA), hệ sinh thái doanh nghiệp công nghệ nội địa đang trưởng thành nhanh chóng, khẳng định vai trò là lực lượng kiến tạo năng lực cạnh tranh mới cho toàn bộ nền kinh tế nhờ năng lực làm chủ công nghệ và phát triển các giải pháp số quy mô lớn để giải quyết các bài toán lớn của quốc gia.

Bà Nguyễn Thị Thu Giang cũng chỉ ra hệ thống chỉ tiêu phát triển kinh tế số đang ghi nhận những cột mốc bứt phá mạnh mẽ khi quy mô thị trường đạt khoảng 39 tỷ USD, duy trì tốc độ tăng trưởng khoảng 17% đưa Việt Nam vào nhóm các quốc gia có tốc độ phát triển kinh tế số nhanh nhất khu vực Đông Nam Á.

Đồng thời, tỷ trọng kinh tế số hiện đã vượt mười bốn phần trăm tổng sản phẩm quốc nội (GDP), doanh thu ngành công nghiệp công nghệ số đạt khoảng 198 tỷ USD với sự bứt phá của hơn 75.000 doanh nghiệp công nghệ số đang hoạt động.

Bên cạnh đó, Việt Nam cũng trở thành một trong những quốc gia có mức độ tiếp cận và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) cao nhất khu vực, với tỷ lệ người dùng tương tác với AI hằng ngày thuộc nhóm dẫn đầu Đông Nam Á.

Bài toán đồng bộ dữ liệu

Trong chiến lược phát triển quốc gia đến năm 2030, Việt Nam đặt mục tiêu thúc đẩy đồng thời ba trụ cột chiến lược bao gồm chính phủ số, kinh tế số và xã hội số. Đối với chính phủ số, mục tiêu cốt lõi là số hóa 100% dịch vụ công toàn trình, xây dựng mô hình hành chính công thông minh lấy dữ liệu làm trung tâm quản trị.

Ở trụ cột kinh tế số, quốc gia kỳ vọng nâng mức đóng góp của kinh tế số lên khoảng 30% GDP vào năm 2030, so với mức 17-19% ở giai đoạn hiện tại, trong khi trụ cột xã hội số sẽ tập trung hình thành văn hóa ứng xử trên không gian mạng và phát triển toàn diện kỹ năng cho công dân số.

Theo đánh giá từ ông Ngô Thanh Hiền, Giám đốc Công nghệ của IBM Việt Nam, để hiện thực hóa các mục tiêu mang tính bước ngoặt này, nền kinh tế cần vượt qua rào cản lớn về việc dữ liệu đang bị phân mảnh, nằm rải rác và chưa được khai thác hiệu quả cho hoạt động điều hành vĩ mô.

Chuyển đổi số trong giai đoạn mới không dừng lại ở việc đưa các quy trình giấy tờ lên môi trường trực tuyến một cách cơ học, mà đòi hỏi phải tái thiết toàn bộ hệ thống bằng cách ứng dụng AI để thấu hiểu nhu cầu của người dân và vận hành thông minh hơn.

Việc xây dựng một kiến trúc dữ liệu liên thông toàn diện giữa các bộ, ngành, đơn giản hóa quy trình vận hành và ứng dụng AI sâu rộng vào hệ thống dịch vụ công sẽ là chìa khóa để tối ưu hóa nguồn lực quốc gia và thúc đẩy nền kinh tế số phát triển bền vững.

Sự bứt phá của các doanh nghiệp công nghệ nội địa và việc hoàn thiện hạ tầng dữ liệu quốc gia chính là bệ đỡ quyết định để Việt Nam đón đầu làn sóng số, tối ưu hóa nguồn lực vĩ mô và bứt tốc tăng trưởng bền vững trong chu kỳ kinh tế mới.