Doanh nghiệp Châu Âu lạc quan về triển vọng 5 năm của Việt Nam

BCI đạt đỉnh 3 năm tạo niềm tin vững chắc

Chỉ số Niềm tin Kinh doanh (BCI) do EuroCham công bố trong Quý 3 năm 2025 đã tăng mạnh lên 66,5 điểm, mức đỉnh cao nhất trong vòng ba năm qua. Con số này không chỉ phản ánh sự kiên cường và khả năng thích ứng của doanh nghiệp châu Âu mà còn minh chứng cho hiệu quả của những nỗ lực cải cách gần đây của Chính phủ Việt Nam.

Chủ tịch EuroCham Bruno Jaspaert nhấn mạnh, việc duy trì được niềm tin ổn định trong bối cảnh thế giới đầy bất định, chịu tác động của căng thẳng địa chính trị và thách thức khí hậu, là điều đáng chú ý.

Niềm tin không chỉ dừng lại ở ngắn hạn. Báo cáo ghi nhận 80% doanh nghiệp tham gia khảo sát bày tỏ lạc quan về triển vọng trong 5 năm tới, và 76% cho biết họ sẽ giới thiệu Việt Nam như một điểm đến đầu tư.

Xu hướng dịch chuyển chuỗi cung ứng khỏi Việt Nam vẫn ở mức rất thấp (chỉ 3%), bất chấp những tác động tiêu cực đến kết quả tài chính của 31% doanh nghiệp do các biện pháp thuế quan mới của Hoa Kỳ và tái cấu trúc chuỗi cung ứng.

Kết quả này, cùng với việc FTSE Russell nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam lên nhóm mới nổi thứ cấp, càng củng cố vị thế của Việt Nam trên bản đồ đầu tư quốc tế.

Sự lạc quan của nhà đầu tư châu Âu được neo giữ trên nền tảng của những chuyển dịch cấu trúc tích cực từ Chính phủ Việt Nam. Đặc biệt, các cải cách về thị thực và giấy phép lao động được ghi nhận là bước tiến lớn.

Bộ ba Nghị định/Nghị quyết mới (219, 221, 229) ban hành tháng 8/2025 nhằm hiện đại hóa quy định, hướng tới quy trình minh bạch, nhất quán hơn. Các cải cách bao gồm trao quyền cấp phép cho chính quyền địa phương, cho phép nộp hồ sơ trực tuyến, và mở rộng chính sách miễn thị thực cho 18 quốc gia thành viên EU.  Bên cạnh đó, 48% doanh nghiệp cho biết những cải cách này đã mang lại tác động tích cực trong hoạt động của họ.

Chủ tịch Bruno Jaspaert nhận định những cải cách này là nền tảng then chốt để đảm bảo luân chuyển nhân tài và chuyển giao kỹ năng quốc tế, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, phù hợp với mục tiêu Việt Nam trở thành quốc gia phát triển, thu nhập cao.

Kinh tế xanh - Từ cam kết đến hiện thực đầu tư

Chuyển đổi xanh đã trở thành trụ cột mới trong chiến lược đầu tư của châu Âu tại Việt Nam. Một nửa doanh nghiệp châu Âu đã biết về Thỏa thuận Xanh châu Âu (EU Green Deal). Hơn 1/3 đang tìm hiểu các yêu cầu tuân thủ của Quy định EU về chống phá rừng (EUDR), một bước chuyển quan trọng hướng tới chuỗi cung ứng minh bạch và truy xuất nguồn gốc cao hơn.

Cộng đồng châu Âu (Team Europe) cam kết hỗ trợ 2,8 tỷ euro thông qua chương trình Đối tác Chuyển dịch Năng lượng Công bằng (JETP) và sáng kiến Cửa ngõ Toàn cầu (Global Gateway) để hướng vốn chiến lược vào năng lượng sạch, giao thông và hạ tầng số của Việt Nam.

Khoảng 1/4 doanh nghiệp đã triển khai các sáng kiến xanh. Lợi ích thu được rất rõ ràng: 42% ghi nhận niềm tin khách hàng và giá trị thương hiệu được cải thiện; 39% nhận thấy hiệu quả vận hành tăng lên. Chủ tịch EuroCham khẳng định Phát triển bền vững không còn là tiêu chí tuân thủ mà là động cơ cạnh tranh mới.

Dù lạc quan, doanh nghiệp châu Âu vẫn đối mặt với những rào cản nội tại. 65% doanh nghiệp cho rằng hiệu quả hành chính và các thủ tục phức tạp đang cản trở hoạt động kinh doanh.

Các quy trình liên quan đến thuế, đặc biệt là hoàn thuế giá trị gia tăng (VAT), và sự không thống nhất trong áp dụng quy định về giấy phép lao động giữa các địa phương tiếp tục gây khó khăn trong vận hành.

Mức độ nhận biết và khả năng tiếp cận các chương trình tài chính bền vững như JETP vẫn còn hạn chế. EuroCham kiến nghị nâng cao tính minh bạch và hướng dẫn cụ thể hơn để khối tư nhân Việt Nam có thể tiếp cận hiệu quả các nguồn vốn này.

Việc sử dụng năng lượng tái tạo vẫn là một thách thức lớn do hạ tầng lưới điện chưa đáp ứng và khó khăn trong việc tiếp cận cơ chế mua bán điện trực tiếp (DPPA)

Năng lực cạnh tranh dài hạn của Việt Nam phụ thuộc vào tính nhất quán và minh bạch của khung pháp lý cũng như hiệu quả của bộ máy hành chính, đồng thời khẳng định vai trò trọng yếu của EuroCham trong việc truyền tải tiếng nói doanh nghiệp nhằm thúc đẩy quá trình chuyển đổi xanh và số hóa.