Điện hạt nhân là mắt xích chiến lược cho an ninh năng lượng

Tầm nhìn chiến lược và quyết tâm chính trị mới

Tại Phiên họp lần thứ năm của Ban Chỉ đạo xây dựng nhà máy điện hạt nhân diễn ra chiều 12/2/2026, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã đưa ra thông điệp mạnh mẽ về việc triển khai quyết liệt các dự án trọng điểm quốc gia này. Trong bối cảnh nền kinh tế đang chuyển mình mạnh mẽ, bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia không chỉ là yêu cầu cấp thiết trước mắt mà còn là nền tảng bền vững cho tầm nhìn trăm năm.

Thủ tướng nhấn mạnh, điện hạt nhân chính là nguồn năng lượng sạch, ổn định, đóng vai trò then chốt trong việc thực hiện mục tiêu Net Zero và giảm phụ thuộc vào năng lượng hóa thạch.

Sự quyết liệt này được cụ thể hóa bằng những tiến độ hết sức khả quan. Đến nay, Việt Nam đã hoàn thành quá trình đàm phán với phía Nga và thống nhất dự thảo Hiệp định liên Chính phủ về hợp tác xây dựng Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1. Đây là một cột mốc quan trọng, đánh dấu sự trở lại đầy tính toán và chuẩn bị kỹ lưỡng của một nguồn điện nền có công suất lớn.

Thủ tướng yêu cầu trong vòng 2 ngày tới, các bộ ngành phải hoàn thiện báo cáo về kết quả đàm phán này để trình cấp có thẩm quyền, đảm bảo tinh thần khẩn trương và trách nhiệm cao nhất.

Song song với dự án số 1, dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 2 cũng đang được đẩy nhanh tiến độ. Bộ Ngoại giao cùng các đơn vị liên quan đang phối hợp chặt chẽ với các đối tác quốc tế để xây dựng phương án triển khai tối ưu.

Việc tái khởi động này không chỉ là sự tiếp nối của một dự án tạm dừng, mà là một bước đi đột phá với tư duy mới, công nghệ hiện đại hơn và quy chuẩn an toàn khắt khe hơn.

Các chuyên gia năng lượng đánh giá, việc đa dạng hóa nguồn cung, đặc biệt là điện hạt nhân, sẽ giúp Việt Nam tránh được các cú sốc về giá năng lượng toàn cầu và đảm bảo nguồn điện ổn định cho sản xuất công nghệ cao.

Thực thi hiệu quả và nguyên tắc vì lợi ích nhân dân

Để dự án chiến lược này đi vào thực tế, Thủ tướng đặc biệt nhấn mạnh yếu tố thực thi với tinh thần 6 rõ: rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ thời gian và rõ kết quả. Điều này cho thấy sự thay đổi căn bản trong phương thức quản trị các dự án đầu tư công trọng điểm, nhằm triệt tiêu các rào cản hành chính và tình trạng đùn đẩy trách nhiệm.

Bộ Khoa học và Công nghệ được giao nhiệm vụ rà soát, hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn an toàn hạt nhân theo các tiêu chuẩn quốc tế nghiêm ngặt nhất, đảm bảo tính minh bạch và an toàn tuyệt đối.

Một khía cạnh nhân văn sâu sắc trong chỉ đạo của Thủ tướng chính là công tác chăm lo đời sống cho người dân tại vùng dự án. Tỉnh Khánh Hòa và các địa phương liên quan được yêu cầu phối hợp chặt chẽ để thực hiện bồi thường, giải phóng mặt bằng và tái định cư. Nguyên tắc cốt lõi được đặt ra là cuộc sống nơi ở mới phải tốt hơn hoặc ít nhất là bằng nơi ở cũ.

Việc đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của người dân không chỉ giúp đẩy nhanh tiến độ dự án mà còn tạo ra sự đồng thuận xã hội, một yếu tố then chốt cho sự thành công của bất kỳ công trình quốc gia nào.

Các doanh nghiệp năng lượng lớn như Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam và EVN cũng đóng vai trò hạt nhân trong việc chuẩn bị hạ tầng truyền tải và nguồn nhân lực vận hành. Thủ tướng yêu cầu phải tăng cường kiểm tra, giám sát, tuyệt đối không để xảy ra tham nhũng, lãng phí hay tiêu cực trong quá trình triển khai.

Với sự chuẩn bị bài bản từ thể chế, công nghệ đến nguồn lực tài chính, điện hạt nhân đang dần hiện rõ là giải pháp tối ưu để Việt Nam tự chủ về năng lượng, thúc đẩy kinh tế số và khẳng định vị thế quốc gia trên bản đồ năng lượng xanh thế giới.