Đảo chiều lãi suất toàn cầu, nhận diện biến số lạm phát mới

Sự thận trọng bao trùm lục địa già

Sự lạc quan về một chu kỳ nới lỏng tiền tệ đồng loạt dường như đang vấp phải một bức tường thực tế mới, khi bức tranh kinh tế toàn cầu bước sang giai đoạn cuối tháng 4 năm 2026, những kỳ vọng về việc giảm chi phí vay vốn đang bị lung lay bởi sự quay trở lại của áp lực giá cả, đặc biệt là từ thị trường năng lượng.

Một tuần lễ mang tính bước ngoặt đang hiện hữu khi các đầu tàu kinh tế từ châu Âu đến Mỹ chuẩn bị công bố những quyết định then chốt, buộc giới đầu tư phải chuẩn bị cho một kịch bản giữ lãi suất ở mức cao trong thời gian dài hơn dự kiến.

Tại khu vực đồng euro, tâm điểm đang đổ dồn vào cuộc họp ngày 30/4 của Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB). Dù những tín hiệu về suy giảm kinh tế đang hiện hữu, ECB dường như không còn vội vàng trong việc đảo chiều chính sách.

Thực tế cho thấy lạm phát khu vực này đã bất ngờ tăng lên 2,6% trong tháng 3, so với mức 1,9% của tháng trước đó. Đây là một con số gây báo động, buộc Chủ tịch Christine Lagarde phải giữ lập trường chờ đợi và quan sát để thu thập thêm các dữ liệu về tiền lương và giá hàng hóa.

Chiến lược gia trưởng Michael Field từ Morningstar nhận định giữ nguyên lãi suất là kết quả khả dĩ nhất trong ngắn hạn. Các nhà hoạch định chính sách cần xác định liệu sự tăng giá năng lượng hiện nay là cú sốc tạm thời hay một xu hướng kéo dài. Rủi ro lớn nhất mà ECB lo ngại chính là hiệu ứng vòng thứ hai, nơi các doanh nghiệp không còn khả năng tự hấp thụ chi phí và bắt đầu chuyển gánh nặng giá cả sang người tiêu dùng.

Đồng quan điểm này, ông Martin Moryson từ DWS nhấn mạnh, các động thái tiếp theo của năm 2026 sẽ hoàn toàn phụ thuộc vào biến số giá dầu và khí đốt. Các tổ chức đầu tư lớn như Neuberger Berman thậm chí còn dự báo về một đợt tăng lãi suất có thể xảy ra vào tháng 6 nếu lạm phát lõi ổn định quanh mức 2,5% và tăng trưởng kinh tế được duy trì. Tuy nhiên, dự báo tăng trưởng GDP của khu vực này hiện chỉ dao động từ 0,8% đến 1,2%, một biên độ rất hẹp khiến việc điều hành trở nên vô cùng nhạy cảm.

Trong khi đó, tại Anh, sự tổn thương thể hiện rõ nét hơn khi 25% sản lượng điện phụ thuộc vào khí đốt. Với lạm phát duy trì quanh ngưỡng 3%, Thống đốc Andrew Bailey thừa nhận thị trường có thể đã quá lạc quan về khả năng cắt giảm lãi suất. Sự suy yếu kinh tế hiện tại kết hợp với áp lực chi phí đẩy đang tạo ra một bài toán khó giải cho Ngân hàng Trung ương Anh, khác hẳn với bối cảnh của những năm trước.

Mỹ và sự phân hóa mạnh mẽ của các nền kinh tế mới nổi

Trái ngược với sự bấp bênh tại châu Âu, kinh tế Mỹ lại cho thấy một khả năng chống chịu đáng kinh ngạc. Các dự báo cho thấy GDP của Mỹ trong năm 2026 vẫn có thể vượt mức 2%, một con số vượt trội so với các đối tác G7 khác. Điều này cho phép Cục Dự trữ Liên bang (Fed) duy trì một vị thế chủ động hơn.

Theo đánh giá từ chuyên gia Erwan Jacob tại LSEG, việc Mỹ giảm phụ thuộc vào năng lượng nhập khẩu và sở hữu đồng đô la mạnh đã tạo ra một tấm đệm giảm xóc đáng kể trước các cú sốc lạm phát toàn cầu.

Hiện tại, kỳ vọng về việc Fed cắt giảm lãi suất đã bị đẩy lùi xa hơn, với dự báo sớm nhất cũng phải đến tháng 6 năm sau. Thị trường đang đặc biệt quan tâm đến việc bổ nhiệm Chủ tịch Fed mới, một yếu tố có thể thay đổi hoàn toàn khẩu vị rủi ro của cơ quan này trong tương lai gần. Trong khi đó, tại các khu vực khác, bức tranh chính sách lại có sự phân hóa mạnh mẽ dựa trên đặc thù nội tại của từng quốc gia.

Tại Canada, ngân hàng trung ương dự kiến duy trì lãi suất ở mức 2,25% nhờ lạm phát lõi vẫn nằm trong tầm kiểm soát. Ngược lại, Brazil đang nỗ lực hỗ trợ tăng trưởng bằng cách cắt giảm lãi suất Selic từ 14,75% xuống 14,50%, dù chi phí vốn vẫn được đánh giá là ở mức cao.

Còn tại châu Á, Nhật Bản chọn hướng đi thận trọng nhất khi duy trì lãi suất ở mức 0,75%. Chính phủ nước này đang sử dụng các gói trợ cấp để ngăn chặn đà tăng của giá tiêu dùng, tạo ra một vùng đệm an toàn cho các quyết định tiền tệ.

Những diễn biến phức tạp trên cho thấy thế giới không còn vận hành theo một chu kỳ tiền tệ đồng nhất. Mỗi khu vực đang phải tự tìm kiếm điểm cân bằng giữa lạm phát và tăng trưởng. Các doanh nghiệp toàn cầu hiện đang đứng trước một giai đoạn bất định, nơi mà các kế hoạch tài chính dài hạn phải được tính toán dựa trên một môi trường lãi suất cao và biến động địa chính trị không ngừng nghỉ.

Những quyết định đưa ra trong tuần lễ cuối tháng 4 này sẽ không chỉ là con số trên bảng điện tử, mà là định hướng cho cả dòng chảy vốn toàn cầu trong suốt nửa cuối năm 2026.