Cuộc đổi ngôi ngoạn mục của du lịch Đông Nam Á

Những con số biết nói về sự bứt tốc

Trong suốt nhiều thập kỷ, Thái Lan luôn ngự trị trên đỉnh cao như một tượng đài không thể xô đổ của ngành công nghiệp không khói tại Đông Nam Á. Tuy nhiên, những chuyển động gần đây cho thấy vị thế độc tôn đó đang dần được thay thế bởi sự trỗi dậy mạnh mẽ từ du lịch Việt Nam. Không còn là những dự báo xa vời, các số liệu thống kê đang vẽ nên một kịch bản về một cuộc đổi ngôi có thể xảy ra trong tương lai gần.

Nhìn vào dữ liệu 4 tháng đầu năm 2026, chúng ta thấy một sự tương phản rõ rệt giữa hai quốc gia. Theo Cục Thống kê Việt Nam, tổng lượng khách quốc tế đến nước ta đạt 8,8 triệu lượt, tăng 14,6% so với cùng kỳ năm trước. Đây là mức cao nhất từ trước đến nay đối với giai đoạn khởi đầu năm mới. Trong khi đó, ở phía bên kia chiến tuyến, Thái Lan dù vẫn dẫn đầu về quy mô với 11,3 triệu lượt khách, nhưng con số này lại đánh dấu mức sụt giảm 3,4% so với cùng kỳ.

Sự sụt giảm của Thái Lan kết hợp với đà tăng trưởng hai chữ số của Việt Nam đang tạo nên một gọng kìm thu hẹp khoảng cách nhanh chóng. Nếu nhìn lại lịch sử một thập kỷ trước, khoảng cách này từng là một vực thẳm khó lấp đầy. Năm 2016, Việt Nam đón 10 triệu lượt khách thì Thái Lan đã ở mức 32 triệu lượt, gấp 3,2 lần. Đến năm 2025, Việt Nam đạt 21,2 triệu lượt còn Thái Lan ghi nhận 32,9 triệu lượt, khoảng cách lúc này chỉ còn khoảng 1,5 lần.

Tốc độ rút ngắn khoảng cách này cho thấy nội lực của du lịch Việt Nam không chỉ là sự phục hồi sau đại dịch mà là một cuộc cách mạng về vị thế. Giới phân tích khu vực bắt đầu nhận định rằng nếu duy trì được quỹ đạo này, Việt Nam hoàn toàn có khả năng cân bằng hoặc thậm chí vượt qua Thái Lan trong vòng 2 đến 3 năm tới. Đây là điều mà một thập kỷ trước, ngay cả những người lạc quan nhất cũng khó có thể hình dung.

Một trong những nguyên nhân then chốt lý giải cho sự bứt phá này nằm ở hạ tầng. Ông Bill Barnett, Giám đốc điều hành hãng tư vấn C9 Hotelworks, đã gọi Việt Nam là một ngôi sao đang lên nhờ những thay đổi mang tính nền tảng.

Theo chuyên gia này, sự tiện lợi trong di chuyển là vũ khí sắc bén của Việt Nam. Hệ thống sân bay được nâng cấp và xây mới giúp du khách chỉ mất khoảng 30 đến 45 phút để di chuyển đến các khu nghỉ dưỡng trọng điểm.

Ngược lại, tại Thái Lan, việc phải mất tới 3 giờ đồng hồ để di chuyển từ Bangkok đến các điểm du lịch nổi tiếng như Hua Hin đang dần trở thành một rào cản về tâm lý cho du khách quốc tế.

Đáng chú ý hơn, năng lực lưu trú của Việt Nam đã chính thức vượt qua người hàng xóm. Số liệu cho thấy Việt Nam hiện sở hữu khoảng 780.000 phòng với 38.000 cơ sở lưu trú, trong khi Thái Lan dừng lại ở con số 704.000 phòng và 16.000 cơ sở.

Sự vượt trội về hạ tầng cứng này cung cấp một bệ phóng vững chắc, cho phép Việt Nam đón nhận các luồng khách lớn mà không gặp tình trạng quá tải cục bộ hay khan hiếm dịch vụ cao cấp.

Lợi thế từ cuộc cách mạng hạ tầng và chi phí

Bên cạnh hạ tầng, lợi thế về chi phí đang tạo nên sức hút khó cưỡng. Ông Thanet Supornsahasrungsi, Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Chon Buri của Thái Lan, đã thẳng thắn thừa nhận rằng chi phí sinh hoạt và dịch vụ tại Việt Nam thấp hơn đáng kể. Các khu nghỉ dưỡng, công viên giải trí tại Việt Nam dù có độ mới và hiện đại cao hơn nhưng mức giá chỉ bằng một nửa so với các sản phẩm tương tự tại xứ sở chùa vàng.

Dẫn chứng từ báo cáo của C9 Hotelworks chỉ ra giá phòng trung bình tại các khu nghỉ dưỡng Việt Nam dao động quanh mức 118 USD một đêm, thấp hơn nhiều so với mức 173 USD tại Phuket. Sự chênh lệch này còn lớn hơn ở phân khúc hạng sang, từ 45 đến 60 USD cho mỗi đêm lưu trú. Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu vẫn còn nhiều biến động, du khách quốc tế đang ngày càng nhạy cảm hơn về giá, và Việt Nam đang trở thành sự lựa chọn thông minh hơn cho túi tiền của họ.

Sự vươn lên của Việt Nam đã khiến ngành du lịch Thái Lan thực sự lo ngại. Đầu năm 2026, Hiệp hội Khách sạn Thái Lan (THA) đã phải chính thức kiến nghị Chính phủ thành lập một phòng tác chiến du lịch nhằm phân tích dữ liệu chuyên sâu để tìm hiểu lý do vì sao du khách đang quay lưng với họ. Ông Thienprasit Chaiyapatranun, Chủ tịch THA, nhấn mạnh rằng đây là tình trạng báo động buộc họ phải thay đổi chiến lược toàn diện.

Tuy nhiên, Việt Nam không nên vội vàng ngủ quên trên những con số. Dù lượng khách và hạ tầng có sự tăng trưởng vượt bậc, chúng ta vẫn đang đối mặt với những thách thức về chiều sâu. Chất lượng nguồn nhân lực tại nhiều điểm đến vẫn chưa đồng đều, kỹ năng ngoại ngữ và tư duy dịch vụ chuyên nghiệp của Việt Nam vẫn còn khoảng cách so với Thái Lan. Sự phát triển sản phẩm du lịch ở một số địa phương vẫn mang tính rập khuôn, thiếu bản sắc riêng biệt và đẳng cấp thực sự để giữ chân du khách ở lại lâu hơn và chi tiêu nhiều hơn.

Thái Lan vẫn là một tượng đài về văn hóa phục vụ và kỹ trị trong ngành du lịch. Họ có kinh nghiệm hàng chục năm trong việc xử lý khủng hoảng và xây dựng thương hiệu quốc gia. Việt Nam có thể đuổi kịp về lượng khách, nhưng để vượt qua về chất lượng trải nghiệm và sự hài lòng bền vững, chúng ta cần một chiến lược bài bản hơn. Năng lực cạnh tranh của một điểm đến không chỉ nằm ở số lượng phòng hay giá rẻ, mà nằm ở những cảm xúc chân thực và sự chuyên nghiệp chạm đến trái tim du khách.

Hành trình tiến tới vị trí dẫn đầu của du lịch Việt Nam đang rộng mở hơn bao giờ hết. Những con số tăng trưởng 14,6% hay sự vượt trội về số lượng phòng lưu trú là những minh chứng thép cho nỗ lực không ngừng của toàn ngành. Tuy nhiên, để thực sự soán ngôi một đối thủ tầm cỡ như Thái Lan, Việt Nam cần kết hợp hài hòa giữa lợi thế giá cả với việc nâng tầm chất lượng dịch vụ.

Khoảng cách 2 đến 3 năm để bắt kịp Thái Lan là hoàn toàn khả thi nếu chúng ta tiếp tục khai thác tốt các thế mạnh hiện có và khắc phục triệt để những điểm yếu về nhân lực, sản phẩm. Cuộc đua này không chỉ mang ý nghĩa về những con số thống kê, mà còn là sự khẳng định vị thế của Việt Nam trên bản đồ du lịch toàn cầu.