Củng cố niềm tin, mở rộng không gian hợp tác Việt Nam – Nhật Bản

Hoàn thiện thể chế, tạo nền tảng cho hợp tác dài hạn

Tại cuộc gặp, đại diện cộng đồng doanh nghiệp Nhật Bản bày tỏ sự tin tưởng mạnh mẽ vào tiến trình cải cách hành chính của Việt Nam. Không chỉ dừng lại ở các tuyên bố chính sách, những cải thiện trong thực thi, tốc độ xử lý công việc và sự đồng hành của Chính phủ đã tạo ra chuyển biến rõ nét trong môi trường đầu tư. Đây được xem là yếu tố then chốt giúp Việt Nam nổi bật trong khu vực, đặc biệt trong bối cảnh các doanh nghiệp toàn cầu đang tái cấu trúc chuỗi cung ứng và tìm kiếm điểm đến an toàn, hiệu quả.

Việt Nam tiếp tục duy trì tốc độ tăng trưởng ổn định, quy mô nền kinh tế không ngừng mở rộng, đồng thời giữ vững vị trí trong nhóm các quốc gia thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài hàng đầu. Đáng chú ý, môi trường kinh doanh ngày càng được cải thiện theo hướng minh bạch, thuận lợi hơn, tạo điều kiện để doanh nghiệp nước ngoài yên tâm đầu tư dài hạn.

Từ góc nhìn của các doanh nghiệp Nhật Bản, Việt Nam không còn đơn thuần là một “công xưởng sản xuất”, mà đang chuyển mình thành một đối tác chiến lược trong chuỗi giá trị toàn cầu. Xu hướng này thể hiện rõ qua việc các doanh nghiệp ngày càng quan tâm tới những lĩnh vực có hàm lượng công nghệ cao, giá trị gia tăng lớn, thay vì chỉ tập trung vào gia công, lắp ráp như trước đây.

Ông Ozasa Haruhiko, Trưởng đại diện Tổ chức Xúc tiến Thương mại Nhật Bản (JETRO) cho biết tỉ lệ doanh nghiệp dự báo có lãi trong năm 2025 đạt 67,5%, mức cao nhất kể từ năm 2009. Về triển vọng kinh doanh năm 2026, có 47,6% doanh nghiệp dự báo sẽ cải thiện hơn so với năm 2025, cho thấy hoạt động kinh doanh sẽ tiếp tục tăng trưởng ổn định. Có 56,9% doanh nghiệp trả lời sẽ mở rộng kinh doanh trong thời gian tới, đứng đầu ASEAN năm thứ hai liên tiếp.

Một trong những nội dung được thảo luận sâu tại cuộc đối thoại là vai trò của cải cách thể chế trong việc nâng cao chất lượng môi trường đầu tư. Đại diện doanh nghiệp Nhật Bản đánh giá cao nỗ lực của Chính phủ Việt Nam trong việc hoàn thiện khung pháp lý, đặc biệt là sự liên thông giữa các luật và chính sách liên quan đến đầu tư, tài chính, ngân sách và đối tác công tư.

Những cải cách này không chỉ giúp giảm thiểu xung đột pháp lý, mà còn nâng cao tính dự báo và ổn định – yếu tố mà các nhà đầu tư nước ngoài đặc biệt coi trọng. Khi các quy định được chuẩn hóa, quy trình minh bạch hơn, doanh nghiệp có thể chủ động xây dựng chiến lược kinh doanh dài hạn, thay vì phải đối mặt với những rủi ro về chính sách.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả tích cực, cộng đồng doanh nghiệp Nhật Bản cũng thẳng thắn đưa ra một số kiến nghị. Trọng tâm là tiếp tục đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ và tháo gỡ các vướng mắc cụ thể trong quá trình triển khai dự án. Đây là những vấn đề mang tính thực tiễn, ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả đầu tư.

Ngoài ra, các doanh nghiệp cũng đề xuất tăng cường phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao. Trong bối cảnh chuyển dịch sang các ngành công nghệ cao, nhu cầu về lao động có tay nghề, có khả năng tiếp cận công nghệ mới ngày càng trở nên cấp thiết. Việc kết nối công nghệ tiên tiến của Nhật Bản với nguồn nhân lực trẻ, năng động của Việt Nam được xem là hướng đi mang lại lợi ích cho cả hai bên.

Hạ tầng cũng là một điểm nghẽn cần tiếp tục được tháo gỡ. Các doanh nghiệp Nhật Bản bày tỏ kỳ vọng vào việc đẩy nhanh tiến độ các dự án giao thông trọng điểm, đặc biệt là các dự án đường sắt đô thị và hạ tầng logistics. Đây là điều kiện quan trọng để giảm chi phí vận hành, nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.

Đáp lại các kiến nghị này, Thủ tướng Phạm Minh Chính khẳng định tinh thần hành động quyết liệt của Chính phủ, với yêu cầu các bộ, ngành liên quan phải xử lý nhanh chóng, hiệu quả các vấn đề đặt ra, không để kéo dài gây ảnh hưởng đến hoạt động của doanh nghiệp.

Định hình trụ cột hợp tác mới với công nghệ cao, xanh và số

Không chỉ dừng lại ở việc tháo gỡ khó khăn, cuộc đối thoại còn mở ra những định hướng hợp tác mới, phù hợp với xu thế phát triển toàn cầu. Trong đó, ba lĩnh vực được xác định là trụ cột gồm công nghệ cao, chuyển đổi xanh và chuyển đổi số.

Về công nghệ cao, Việt Nam đặt mục tiêu thu hút các dự án có hàm lượng khoa học – công nghệ lớn, đặc biệt trong các ngành như sản xuất linh kiện điện tử, bán dẫn và đổi mới sáng tạo. Đây là những lĩnh vực mà doanh nghiệp Nhật Bản có thế mạnh, đồng thời phù hợp với chiến lược nâng cao chất lượng tăng trưởng của Việt Nam.

Trong lĩnh vực năng lượng và môi trường, hợp tác giữa hai bên được kỳ vọng sẽ tập trung vào phát triển năng lượng tái tạo, năng lượng mới như hydrogen, cũng như các giải pháp giảm phát thải. Các sáng kiến tài chính xanh và bền vững cũng được nhấn mạnh như một kênh quan trọng để huy động nguồn lực cho quá trình chuyển đổi này.

Chuyển đổi số là một trụ cột khác không thể thiếu. Việc ứng dụng công nghệ số trong quản lý, sản xuất và dịch vụ không chỉ giúp nâng cao hiệu quả hoạt động, mà còn tạo ra những mô hình kinh tế mới. Sự tham gia của các doanh nghiệp Nhật Bản trong lĩnh vực này sẽ góp phần thúc đẩy quá trình số hóa tại Việt Nam diễn ra nhanh hơn và hiệu quả hơn.

Bên cạnh đó, các lĩnh vực như công nghiệp phụ trợ, sản xuất ô tô điện, nông nghiệp công nghệ cao và công nghệ sinh học cũng được xác định là những hướng hợp tác tiềm năng. Đây đều là những lĩnh vực có khả năng tạo ra giá trị gia tăng cao, đồng thời góp phần phát triển bền vững.

Để hiện thực hóa các định hướng này, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã nhấn mạnh cam kết “3 bảo đảm” và “3 cùng”. Theo đó, Chính phủ Việt Nam bảo đảm vai trò quan trọng của khu vực đầu tư nước ngoài, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của nhà đầu tư, đồng thời giữ vững ổn định chính trị và chính sách. Song song với đó là tinh thần cùng lắng nghe, cùng chia sẻ và cùng phát triển – nền tảng để xây dựng mối quan hệ hợp tác bình đẳng, lâu dài.